Hamza al-Ghazali, 20 tuổi, sống tại khu phố Zeitoun phía nam thành phố Gaza, lại lên đường tìm mua bút insulin từ sáng sớm. Đây không phải lần đầu tiên anh phải rảo qua các hiệu thuốc và trung tâm y tế để kiếm một liều thuốc. Kể từ khi chiến tranh bùng phát tháng 10/2023 và Israel thắt chặt hạn chế đưa thuốc vào Dải Gaza, việc tìm kiếm insulin đã trở thành một phần tất yếu trong cuộc sống của anh.
Hamza biết rằng trì hoãn tiêm insulin có thể đe dọa tính mạng. Bệnh tiểu đường loại 1 đòi hỏi điều trị hàng ngày nghiêm ngặt và theo dõi liên tục. Tuy nhiên, dưới điều kiện chiến tranh và phong tỏa, việc kiểm soát căn bệnh trở thành một cuộc vật lộn nguy hiểm mỗi ngày.
Hamza kể rằng trước chiến tranh, tình trạng sức khỏe của anh ổn định hơn nhiều. Anh thường mua insulin từ các hiệu thuốc với giá từ 25 đến 35 shekel (khoảng 8,5-12 USD) mỗi bút, đôi khi còn rẻ hơn. “Tôi bắt đầu biết hết các hiệu thuốc, và họ cũng biết tôi, vì tôi luôn đến mua bút insulin,” Hamza nói.
Nhưng mọi thứ thay đổi hoàn toàn khi chiến tranh nổ ra và các hạn chế đối với viện trợ y tế bị thắt chặt. Giá mỗi bút insulin tăng vọt lên 75-100 shekel (25-34 USD). Với nhu cầu 6-7 bút mỗi tháng, Hamza buộc phải cố gắng kéo dài thời gian sử dụng từng bút hết mức có thể.
Sự thiếu hụt còn lan sang các thiết bị theo dõi. Que thử đường huyết khan hiếm, hạn chế khả năng kiểm tra lượng đường hàng ngày của Hamza, buộc anh phải dựa vào cảm nhận triệu chứng cơ thể. Máy đo đường huyết có giá 250-300 shekel (85-120 USD), nhưng vấn đề thực sự là sự sẵn có của que thử. Nếu không có que, máy trở nên vô dụng, khiến nhiều bệnh nhân phải mua máy mới nhiều lần.
Theo dữ liệu từ Bộ Y tế Palestine tại Gaza, khoảng 70.000-80.000 bệnh nhân tiểu đường tại vùng đất này đang gặp nguy hiểm do thiếu hụt insulin và que thử nghiêm trọng, cùng với sự sụp đổ của các dịch vụ theo dõi y tế và tình trạng dinh dưỡng kém. Riêng khoảng 2.500 trẻ em mắc tiểu đường loại 1 đang trong tình trạng sức khỏe cực kỳ nguy cấp.
Tiến sĩ Adli al-Ghouti, chuyên gia nội tiết và tiểu đường, cảnh báo rằng việc suy giảm chất lượng insulin, hết hạn sử dụng và bảo quản không đúng cách do mất điện có thể làm giảm hiệu quả, tạo cảm giác an toàn giả tạo trong khi lượng đường trong máu vẫn không được kiểm soát, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như nhiễm toan ceton do tiểu đường – một tình trạng cấp cứu đe dọa tính mạng.
Hamza cũng nhớ lại giai đoạn một năm trước, khi Israel phong tỏa lương thực dẫn đến nạn đói ở phía bắc Gaza, anh buộc phải ăn bất cứ thứ gì có thể. Nhưng đó không chỉ là vấn đề dinh dưỡng, mà còn là cân bằng giữa insulin có được và thức ăn kiếm được. Nếu ăn nhiều mà không có đủ insulin, đường huyết có thể tăng nguy hiểm. Nếu giảm ăn vì sợ hết insulin, có thể dẫn đến hạ đường huyết nặng và tử vong.
“Tôi sợ cho bản thân trong các cuộc pháo kích ở phía bắc Gaza,” Hamza nói. “Chúng tôi bị bao vây. Nếu ngôi nhà bị ném bom, tôi có thể sống sót dưới đống đổ nát, nhưng chết vì hạ đường huyết. Còn nếu tôi ăn mà không có insulin, đường huyết có thể tăng nguy hiểm. Tôi luôn sống giữa hai nỗi sợ.”
