Bầu cử sơ bộ tại New York: Phe dân chủ xã hội thử sức

Chỉ bảy tháng sau khi ứng viên theo chủ nghĩa xã hội dân chủ Zohran Mamdani giành chiến thắng trong cuộc bầu cử thị trưởng thành phố New York, một loạt ứng viên mới đang thử nghiệm định hướng chính trị của đảng Dân chủ tại thành phố đông dân nhất nước Mỹ.

Cuộc bầu cử sơ bộ tại New York hôm thứ Ba (24/6) sẽ quyết định những ứng viên nào được đảng đề cử tham gia cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Cuộc bỏ phiếu này sẽ quyết định đảng nào kiểm soát Quốc hội, trao cho các nhà lập pháp quyền hỗ trợ hoặc cản trở chương trình nghị sự lập pháp của Tổng thống Donald Trump trong hai năm cuối nhiệm kỳ.

Hầu hết các khu vực bầu cử tại thành phố New York là thành trì của phe cánh tả, nghĩa là những người thắng cử gần như chắc chắn sẽ giành chiến thắng vào tháng 11. Nhưng các khu vực khác như Long Island và Thung lũng Hudson được coi là khó đoán. Kết quả của các cuộc đua này được dự báo sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xác định ai chiếm đa số tại Hạ viện Mỹ.

Chính sách Israel chi phối cuộc đua Lander và Goldman

Brad Lander, cựu kiểm toán thành phố New York theo đường lối tiến bộ, đang thách thức Hạ nghị sĩ đương nhiệm Dan Goldman để đại diện cho khu vực 10 của New York, trải dài từ hạ Manhattan đến bắc Brooklyn.

Quan điểm trái ngược của họ về chính sách đối với Israel đã chi phối cuộc bầu cử sơ bộ. Lander chỉ trích các hành động quân sự của Israel ở Gaza là diệt chủng và gọi hệ thống kiểm soát vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng là “apartheid”. Ông kêu gọi cấm vũ khí Mỹ cho Israel, nhưng vẫn cho rằng Israel có “quyền tồn tại” như một nhà nước Do Thái và phản đối phong trào tẩy chay, thoái vốn và trừng phạt (BDS).

Goldman, người thừa kế tập đoàn Levi Strauss, nhấn mạnh sự ủng hộ Israel nhưng chỉ trích chính phủ Thủ tướng Benjamin Netanyahu. Ông cho rằng cuộc chiến ở Gaza không phải diệt chủng và bác bỏ cáo buộc Israel duy trì chế độ apartheid. Goldman được Ủy ban Công vụ Israel của Mỹ (AIPAC) hậu thuẫn và nhận được sự ủng hộ từ Thống đốc New York Kathy Hochul cùng cựu Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi. Lander được các chính trị gia tiến bộ như Mamdani và Thượng nghị sĩ Bernie Sanders ủng hộ. Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy Lander dẫn đầu, nhưng cách biệt được dự báo sẽ rất sít sao.

Những ứng viên xã hội chủ nghĩa được Mamdani hậu thuẫn

Hai cuộc bầu cử sơ bộ sẽ kiểm tra sức mạnh của Tổ chức Xã hội chủ nghĩa Dân chủ Mỹ (DSA), nhóm đã huy động sự ủng hộ từ cơ sở giúp Mamdani chiến thắng năm ngoái.

Tại khu vực 13 (thượng Manhattan và Bronx), ứng viên Darializa Avila Chevalier được DSA bảo trợ đang đe dọa Hạ nghị sĩ đương nhiệm Adriano Espaillat, người giữ ghế từ năm 2017. Espaillat, 71 tuổi, chỉ trích Avila Chevalier, 32 tuổi, là thiếu kinh nghiệm và xa rời đảng Dân chủ, đồng thời lợi dụng các dòng tweet quá khứ chỉ trích cựu Tổng thống Joe Biden và ứng viên Kamala Harris. Avila Chevalier xin lỗi về các phát ngôn trực tuyến nhưng vẫn theo đuổi chương trình cải cách cảnh sát, nhà tù và thực thi nhập cư liên bang, cùng việc ủng hộ quyền của người Palestine. Israel là điểm nóng khi bà tham dự cuộc biểu tình ủng hộ Palestine một ngày sau vụ tấn công ngày 7/10/2023.

Tại khu vực 7 (bắc Brooklyn và Queens), Claire Valdez, 36 tuổi, nghị sĩ bang, tranh cử với sự hậu thuẫn của Mamdani chống lại Antonio Reynoso, chủ tịch quận Brooklyn. Cả hai đều là ứng viên tiến bộ, cùng mục tiêu bãi bỏ Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) và chấm dứt viện trợ quân sự cho Israel. Reynoso được các liên đoàn lao động và Đảng Gia đình Lao động tiến bộ ủng hộ, cùng sự hậu thuẫn của Hạ nghị sĩ đương nhiệm Nydia Velazquez. Valdez, người chuyển đến New York năm 2015, được coi là biểu tượng của những người trẻ, chuyên gia nhập cư chiếm phần lớn dân số thành phố.

Một Kennedy, một cựu đảng viên Cộng hòa và một nhà cải cách AI

Tại khu vực 12 (Manhattan giàu có), tám ứng viên đang tranh đề cử thay thế Hạ nghị sĩ sắp mãn nhiệm Jerrold Nadler. Jack Schlossberg, 33 tuổi, cháu nội cựu Tổng thống John F. Kennedy, dù chưa có kinh nghiệm nhưng có lượng người theo dõi lớn nhờ mạng xã hội. Các ứng viên khác gồm Alex Bores, nghị sĩ bang 35 tuổi chú trọng quy định AI; Micah Lasher, nghị sĩ bang 44 tuổi dày dạn kinh nghiệm; và George Conway, 62 tuổi, cựu đảng viên Cộng hòa nổi tiếng chỉ trích Trump, từng có vợ là cố vấn cấp cao của Trump. Các cuộc thăm dò ban đầu cho thấy Schlossberg dẫn đầu, nhưng khảo sát gần đây cho thấy Bores và Lasher trở thành ứng viên sáng giá.

Mục tiêu hạ ghế đảng Cộng hòa

Đảng Dân chủ muốn giành ít nhất một ghế do đảng Cộng hòa nắm giữ tại New York vào tháng 11. Họ nhắm vào Hạ nghị sĩ Mike Lawler, người đại diện cho khu vực 17 tại Thung lũng Hudson, vốn nghiêng về đảng Dân chủ nhưng đã đánh bại đương kim Mondaire Jones năm 2024. Năm ứng viên Dân chủ đang tranh đề cử để đối đầu với Lawler, gồm Cait Conley (cựu sĩ quan quân đội và cố vấn an ninh quốc gia), Beth Davidson (nghị sĩ quận), John Cappello (cựu phi công), Effie Phillips-Staley (nhà hoạt động, được Đảng Gia đình Lao động ủng hộ) và Mike Sacks (luật sư kiêm nhà báo). Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy Conley dẫn đầu.