Bầu cử Israel bế tắc, người Palestine đối mặt bao vây ở Bờ Tây và giao tranh tại Gaza

Kết quả bầu cử Israel vẫn chưa ngã ngũ, trong khi các đảng do người Palestine ở Israel lãnh đạo giành được 19 ghế - mức cao nhất từ trước tới nay. Gần 840.000 người đã bỏ phiếu cho Ra'am và Joint List, tăng 64% so với năm 2022. Nếu khối đối lập của lãnh đạo Gadi Eisenkot có thêm số ghế này, một liên minh chống Thủ tướng Benjamin Netanyahu sẽ có 67 ghế; nếu không, chỉ còn khả năng thành lập chính phủ đoàn kết giữa các khối Do Thái chính thống hoặc tổ chức bầu cử lại.

Tuy nhiên, đảng Likud của ông Netanyahu cáo buộc các đảng của người Palestine "đánh cắp" cuộc bầu cử với những tuyên bố chưa được chứng minh về tài trợ từ Qatar. Qatar bác bỏ cáo buộc này, trong khi các nguồn tin cảnh sát nói với The Times of Israel rằng không có bằng chứng về gian lận trên diện rộng. Đến Chủ nhật, Chủ tịch Ủy ban Bầu cử Noam Sohlberg tuyên bố cuộc bầu cử đã "được tiến hành đúng quy định".

Dù vậy, những phát ngôn làm mất uy tín lá phiếu của người Palestine đang phản ánh vào các cuộc đàm phán liên minh. Avigdor Lieberman, lãnh đạo đảng Yisrael Beytenu cánh hữu, loại trừ khả năng hợp tác với các đối tác Palestine. Ông Eisenkot đưa ra bốn điều kiện cho bất kỳ ai tham gia liên minh của mình, trong đó có việc công nhận Israel là "một nhà nước Do Thái, dân chủ, tự do và bình đẳng", và nghĩa vụ quốc gia bắt buộc với mọi công dân, bao gồm cả người Palestine - những điều kiện mà các đảng Palestine khó chấp nhận.

Bất chấp vậy, các chính trị gia Palestine vẫn bày tỏ sẵn sàng ủng hộ một chính phủ của ông Eisenkot từ bên ngoài, nếu điều đó giúp chấm dứt thời cầm quyền của ông Netanyahu và cánh hữu cực đoan. Trong khi đó, hàng nghìn người đã tuần hành tại Tel Aviv ủng hộ một liên minh có sự tham gia của các đảng đại diện cho công dân Palestine của Israel.

10 ngày bao vây tại Hebron

Trong lúc cử tri Israel bị cuốn vào kết quả bầu cử chưa rõ ràng, người Palestine ở Bờ Tây bị chiếm đóng tiếp tục hứng chịu nhiều đợt bao vây, nổi bật nhất tại Hebron. Tính đến ngày 29/10, đơn vị dữ liệu của Al Jazeera ghi nhận 10 lối vào bị phong tỏa và khoảng 5.000 người phải rời bỏ nhà cửa. Thành phố ghi nhận ít nhất 120 vụ bắt giữ và 13 cơ sở kinh doanh bị phá dỡ tính đến thứ Sáu, khi quân đội cũng cho nổ nhà của hai người bị cáo buộc thực hiện một vụ tấn công. Các quan chức Palestine cáo buộc chính phủ lợi dụng chiến dịch này để giành phiếu của người định cư; chưa có quan chức Israel nào xác nhận điều này.

Ngày 2/11, Thống đốc Khaled Dudin thông báo quân đội đã rút khỏi Hebron sau 10 ngày bao vây và các gia đình phải di dời có thể trở về. Theo Jerusalem Post, tham mưu trưởng quân đội từng đề nghị rút khỏi Hebron trước bầu cử nhưng ông Netanyahu từ chối.

Dù chiến dịch đã kết thúc, thiệt hại vẫn còn đó: hơn 120 người bị bắt giữ, thiệt hại kinh tế hằng ngày ước khoảng 10-12 triệu shekel (3,2-3,8 triệu USD) tại thành phố vốn đóng góp khoảng 40% sản lượng công nghiệp của người Palestine.

Bao vây tại nhà, trục xuất khỏi đất đai

Hebron chỉ là đợt phong tỏa lớn nhất trong nhiều đợt còn tiếp diễn ở Bờ Tây. Tại Masafer Yatta, ít nhất 12 ngôi làng bị cắt đứt liên lạc, và hãng tin Wafa cho biết lực lượng Israel đã bắt giữ 10 giáo viên của trường Jinba vào Chủ nhật.

Yousef Shanaran - người cùng gia đình bị bao vây tại nhà ở Wadi Rakhim suốt bốn tuần - nói với Al Jazeera hôm thứ Hai rằng người định cư đã đầu độc giếng nước bên ngoài nhà ông, nơi gia đình vốn đã không thể tiếp cận trong nhiều ngày vì bị bao vây. "Không nước, không thức ăn, không có gì cả", ông nói. "Không ai được phép mang bất cứ thứ gì đến cho chúng tôi."

Những đợt bao vây này diễn ra trong bối cảnh người định cư và ngày càng nhiều lực lượng Israel cản trở vụ thu hoạch ô liu trên khắp Bờ Tây. Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên Hợp Quốc (OCHA) ghi nhận 397 vụ tấn công của người định cư gây thương tích hoặc thiệt hại trong 26 ngày đầu tháng 10 - mức cao nhất theo tháng kể từ khi OCHA bắt đầu theo dõi các vụ việc này năm 2006.

Mô thức quen thuộc lặp lại ở nhiều làng: người định cư tấn công người hái ô liu, quân đội tuyên bố vùng quân sự đóng cửa và buộc nông dân rời đi, khiến mùa thu hoạch bị mất trắng.

Trong bối cảnh có thông tin về việc bắt giữ và trục xuất các nhà hoạt động đoàn kết đến Bờ Tây hỗ trợ thu hoạch ô liu những ngày gần đây, các nhà hoạt động cáo buộc người định cư hành hung ba nhà báo hoạt động tại Umm al-Khair. Israel cũng thu hồi giấy phép đi lại của Brad Lander sau khi ông bị bắt giữ khi đang hái ô liu hai tuần trước.

Gaza: "Ngừng bắn" vẫn đầy thương vong

Tại Gaza, các cuộc tấn công vẫn diễn ra hằng ngày khi Văn phòng Nhân quyền Liên Hợp Quốc ngày 30/10 cảnh báo người Palestine đang bị dồn vào khu vực ngày càng nhỏ hơn, gọi "Đường Vàng" là "vùng giết chóc" đang dịch chuyển về phía tây.

Tính đến ngày 2/11, Bộ Y tế Gaza cho biết số người chết kể từ lệnh ngừng bắn năm ngoái đã lên tới 1.593. Chủ nhật là ngày đẫm máu nhất trong tuần với ít nhất 8 người thiệt mạng. Trong số các nạn nhân được ghi nhận trong tuần qua:

• Nhân viên chính phủ và cảnh sát nằm trong số người thiệt mạng. Ngày 28/10, một cuộc không kích bằng drone vào cơ sở của Bộ Kinh tế ở al-Mawasi, Rafah, nơi nhân viên và lực lượng an ninh tập trung, khiến 5 người chết, trong đó có quan chức Bộ Nông nghiệp Wajdi Abu Bakr, người qua đời hôm Chủ nhật do vết thương trong vụ tấn công.
• Ngày 1/11, một cuộc không kích bằng drone ở al-Mawasi, Khan Younis, khiến 5 người đàn ông thiệt mạng; Bộ Nội vụ Gaza cho biết họ là cảnh sát.
• Các cuộc tấn công của Israel cũng cướp đi sinh mạng trẻ em. Bé gái 6 tuổi Tahani Shalalfeh chết do vết thương do đạn bắn ở al-Mawasi, Khan Younis, ngày 27/10; bé trai 8 tuổi Yamen Saqr chết ngày 30/10 do vết thương từ hỏa lực Israel ở Khan Younis, theo Wafa và các nhà hoạt động địa phương. Bé Zain Owais được cho là thiệt mạng ngày 1/11 cùng cha Mohammed Ali Owais và một người đàn ông thứ ba trong một cuộc tấn công gần Taj Mall ở Thành phố Gaza.
• Ngày 27/10, một thanh niên thiệt mạng trong cuộc không kích ở phía tây Rafah, và một thành viên gia đình Bseiso chết do vết thương trước đó ở Thành phố Gaza, theo Gaza Now. Mohammad al-Bayouk thiệt mạng ở Khan Younis ngày 28/10, và Mohammed al-Najjar thiệt mạng gần Jabalia hôm thứ Năm.
• Hôm thứ Sáu, thi thể một người đàn ông 47 tuổi thiệt mạng trong cuộc không kích ở al-Waha, phía bắc Thành phố Gaza, đã được tìm thấy, Wafa đưa tin.
• Ibrahim Saeed chết hôm Chủ nhật do vết thương từ hỏa lực xe tăng ở al-Musaddar, và Yusuf Abu Younis chết hôm thứ Hai do vết thương từ cuộc không kích bằng drone ở Khan Younis một ngày trước đó, theo nhà hoạt động địa phương Hamza al-Masri.
• Hôm thứ Hai, Mahmoud Qaffa và Asaad Qeshta thiệt mạng trong các cuộc không kích riêng rẽ ở Khan Younis, và Ibrahim al-Saayida, 40 tuổi, thiệt mạng ở al-Musaddar, theo Wafa và Haaretz.

Nhà chức trách Israel tuyên bố nhiều người thiệt mạng trong tuần là thành viên Hamas nhưng không đưa ra bằng chứng. Trong số này có Diaa Abu al-Rous, thiệt mạng phía bắc Nuseirat hôm thứ Bảy, và Mohammed Qudeih, thiệt mạng trong cuộc tấn công vào một lều ở Khan Younis cùng ngày; quân đội cho rằng họ thuộc Lực lượng Nukhba của Hamas, trong khi các nguồn tin Palestine mô tả Abu al-Rous là một giáo viên.

Những vụ thiệt mạng diễn ra khi mùa đông đến gần và điều kiện nhân đạo khó cải thiện: hai bé gái sơ sinh chết vì bỏng trong một vụ cháy lều ở al-Mawasi hôm thứ Sáu, và tình hình nơi trú ẩn rất nghiêm trọng. Bộ Phát triển Xã hội Gaza cho biết cần khoảng 200.000 lều nhưng chỉ vài chục chiếc được đưa vào do hạn chế của Israel.

Khi không còn bệnh viện nào ở Gaza hoạt động đầy đủ, Hội Chữ thập Đỏ cảnh báo hôm thứ Hai rằng hệ thống y tế có nguy cơ sụp đổ sau khi 26 bệnh viện ngừng hoạt động, trong khi tình trạng thiếu nhiên liệu đe dọa các cơ sở còn lại.