Bầu cử giữa kỳ Mỹ 2026: Kết quả đầu tiên từ 23h GMT, nhưng có thể mất nhiều ngày để biết ai thắng
Elizabeth Melimopoulos, Al Jazeera English
Cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ 2026 quyết định toàn bộ 435 ghế Hạ viện và 35 ghế Thượng viện, với đảng Dân chủ nỗ lực giành quyền kiểm soát lưỡng viện từ đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump. Kết quả đầu tiên dự kiến xuất hiện từ 23h GMT khi các điểm bỏ phiếu ven biển phía Đông đóng cửa, nhưng nhiều cuộc đua sát nút có thể phải chờ nhiều ngày hoặc lâu hơn mới ngã ngũ.
Tối thứ Ba (giờ Mỹ), cử tri Mỹ và người dân nhiều nơi trên thế giới sẽ theo dõi một trong những cuộc bầu cử giữa kỳ có tính cạnh tranh gay gắt nhất những năm gần đây. Toàn bộ 435 ghế Hạ viện và 35 trong số 100 ghế Thượng viện được đưa ra bỏ phiếu, trong bối cảnh đảng Dân chủ hy vọng giành quyền kiểm soát cả hai viện từ tay đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump.
Kết quả đầu tiên xuất hiện khi nào?
Theo lịch trình, những kết quả đầu tiên dự kiến có từ tối thứ Ba, sau khi các điểm bỏ phiếu bắt đầu đóng cửa. Các điểm bỏ phiếu ở một số khu vực ven biển phía Đông sẽ đóng sớm nhất lúc 18h giờ miền Đông (23h GMT). Kết quả sẽ tiếp tục được cập nhật trong suốt buổi tối, và một số cuộc đua có thể phải chờ đến thứ Tư hoặc lâu hơn khi các bang hoàn tất bỏ phiếu và giới chức bắt đầu công bố số phiếu kiểm đếm.
Tuy nhiên, việc có kết quả ban đầu không đồng nghĩa với việc đã xác định được người thắng cuộc. Giới chức bầu cử công bố số phiếu khi lá phiếu được xử lý, sau đó các cơ quan báo chí như AP phân tích để đưa ra dự báo kết quả. Một cuộc đua sát nút có thể mất nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày, để xác định. Có thể phải mất vài ngày mới rõ đảng Cộng hòa có giữ được quyền kiểm soát Quốc hội hay đảng Dân chủ giành được đa số ở một hoặc cả hai viện.
Các điểm bỏ phiếu đóng cửa lúc mấy giờ?
Các điểm bỏ phiếu đầu tiên đóng cửa ở một số khu vực thuộc Indiana và Kentucky. Lịch đóng cửa theo giờ miền Đông (EST) và giờ GMT như sau:
- 18h EST (23h GMT): một số khu vực thuộc Indiana và Kentucky
- 19h EST (0h GMT thứ Tư): phần lớn Florida, Georgia, South Carolina, Vermont, Virginia, các khu vực còn lại của Indiana, Kentucky và phần lớn New Hampshire
- 19h30 EST (0h30 GMT thứ Tư): North Carolina, Ohio, West Virginia
- 20h EST (1h GMT thứ Tư): Alabama, Connecticut, Delaware, Illinois, Maine, Maryland, Massachusetts, Mississippi, Missouri, phần còn lại của New Hampshire, New Jersey, Oklahoma, Pennsylvania, Rhode Island, Tennessee, Washington DC, cùng một số khu vực của Florida, Kansas, Michigan, North Dakota, South Dakota và Texas
- 20h30 EST (1h30 GMT thứ Tư): Arkansas
- 21h EST (2h GMT thứ Tư): Arizona, Colorado, Iowa, Louisiana, Minnesota, Nebraska, New Mexico, New York, Wisconsin, Wyoming, cùng các khu vực còn lại của Kansas, Michigan, North Dakota, South Dakota và Texas
- 22h EST (3h GMT thứ Tư): Montana, Nevada, Utah, cùng một số khu vực của Idaho và Oregon
- 23h EST (4h GMT thứ Tư): California và Washington, cùng các khu vực còn lại của Idaho và Oregon
- 0h EST (5h GMT thứ Tư): Hawaii và phần lớn Alaska
- 1h EST (6h GMT thứ Tư): phần còn lại của Alaska, gồm quần đảo Aleutian phía tây
Bang nào có thể mất nhiều thời gian kiểm phiếu?
- Alaska: Bang này áp dụng bỏ phiếu theo thứ tự ưu tiên. Nếu không ứng viên nào đạt trên 50% số phiếu, cần thêm các vòng kiểm để xác định người thắng. Phiếu bầu sớm trực tiếp và phiếu bầu trong ngày được công bố trong đêm bầu cử, còn kết quả bỏ phiếu qua thư được công bố những ngày sau đó. Năm 2024, khoảng 75% số phiếu được kiểm xong vào sáng hôm sau ngày bầu cử, phần còn lại được công bố trong những ngày tiếp theo.
- California: Bang chủ yếu tổ chức bầu cử qua thư. Nhiều lô phiếu lớn được chuyển đến và xác minh trong những ngày sau khi đóng cửa điểm bỏ phiếu, nên các cuộc đua Hạ viện sát nút có thể mất nhiều ngày hoặc nhiều tuần để ngã ngũ.
- Arizona: Ở một số quận, cử tri nộp phiếu qua thư vào đúng ngày bầu cử. Những phiếu này phải qua kiểm tra chữ ký trước khi kiểm đếm, có thể khiến kết quả ở các cuộc đua sát nút bị chậm vài ngày.
- Nevada: Mọi cử tri đã đăng ký đều được gửi phiếu qua thư. Phiếu có dấu bưu điện đúng ngày bầu cử có thể đến muộn tới bốn ngày sau. Cử tri cũng có sáu ngày sau ngày bầu cử để sửa lỗi chữ ký, điều này có thể đẩy kết quả sang tuần sau.
- Maine: Giống Alaska, bang này áp dụng bỏ phiếu theo thứ tự ưu tiên. Nếu không ứng viên nào đạt trên 50% số phiếu trong cuộc đua có hai ứng viên, phiếu phải được chuyển đến Augusta, thủ phủ bang, để kiểm thêm, có thể làm chậm kết quả cuối cùng.
- Washington: Bang tổ chức bầu cử qua thư. Phiếu có dấu bưu điện đúng ngày bầu cử có thể được kiểm trong những ngày sau, gây chậm trễ.
Bang nào có thể công bố kết quả sớm hơn?
- Florida: Phiếu thường được kiểm nhanh. Trong cuộc bầu cử năm 2024, khoảng 99% số phiếu được kiểm xong lúc 22h51 EST (3h51 GMT hôm sau), theo AP.
- Ohio: Bang này có xu hướng công bố toàn bộ hoặc gần như toàn bộ kết quả bỏ phiếu sớm và qua thư ngay trong đợt kết quả đầu tiên. Năm 2024, kết quả đầu tiên được công bố từ 19h36 EST (0h36 GMT), sáu phút sau khi đóng cửa điểm bỏ phiếu. Đến 23h03 EST (4h03 GMT), 90% kết quả đã được công bố.
- North Carolina: Bang ven biển phía Đông này cũng được dự báo sẽ công bố phần lớn kết quả bỏ phiếu qua thư ngay trong đợt cập nhật đầu tiên của đêm. Năm 2024, bang đạt mức 90% kết quả được công bố lúc 23h36 EST (4h36 GMT).
- Pennsylvania: Năm 2024, kết quả đầu tiên có khi các điểm bỏ phiếu đóng cửa lúc 20h EST (1h GMT). Một nửa số phiếu được công bố lúc 22h12 EST (3h12 GMT), tăng lên 90% vào 0h48 EST (5h48 GMT) ngày hôm sau.
- Wisconsin: Năm 2024, 90% kết quả bỏ phiếu của bang được công bố lúc 2h22 (7h22 GMT) ngày 6/11.
Vậy khi nào biết ai thắng?
Nhiều cuộc đua có thể được dự báo ngay trong đêm bầu cử, nhưng có thể mất vài ngày mới biết đảng nào kiểm soát Hạ viện và Thượng viện trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Trump. Ví dụ, nếu cuộc đua Thượng viện ở Alaska cần kiểm phiếu theo thứ tự ưu tiên, vòng kiểm tiếp theo dự kiến diễn ra ngày 18/11.
Do đó không có thời hạn cụ thể để biết toàn bộ kết quả. Với những cuộc đua không sát nút, các cơ quan báo chí có thể tuyên bố người thắng từ lâu trước khi mọi lá phiếu được kiểm xong, trong khi việc chứng nhận chính thức diễn ra sau đó. Vì vậy, việc công bố kết quả nhanh không đồng nghĩa với việc sớm xác định được người thắng. Năm 2024, phải mất tám ngày mới xác định được đảng nào kiểm soát Hạ viện.
Điều gì xảy ra nếu kết quả bị phản đối?
Nếu một cuộc đua quá sát nút, việc kiểm phiếu lại có thể được kích hoạt tự động hoặc theo yêu cầu của ứng viên, tùy luật bang. Các ứng viên cũng có thể đưa kết quả ra tòa, điều này cũng có thể làm chậm kết quả cuối cùng.
Tổng thống Trump từng đặt câu hỏi liệu ông có chấp nhận kết quả bầu cử giữa kỳ hay không. Khi được hỏi có tôn trọng kết quả cuối cùng không, ông nói: “Tôi sẽ làm vậy nếu có các cuộc bầu cử trung thực.” Tuy nhiên, tổng thống Mỹ không thể đảo ngược kết quả bầu cử Quốc hội chỉ vì không đồng ý. Bầu cử do từng bang tổ chức và chứng nhận, và các thách thức pháp lý phải tuân theo một quy trình.
“Mọi việc bầu cử đều do các bang điều hành. Các tòa án chấp nhận việc các bang điều hành bầu cử,” chiến lược gia đảng Dân chủ Mali Smith nói với Al Jazeera.
Theo Hiến pháp Mỹ, Hạ viện và Thượng viện có thẩm quyền cuối cùng trong việc phán xử các tranh chấp liên quan đến bầu cử thành viên của mình. Tùy mức độ tranh chấp, việc kiểm phiếu lại và các thách thức pháp lý có thể mất nhiều ngày, nhiều tuần hoặc lâu hơn để giải quyết.