Báo động: Một phần ba dân số thế giới không đủ tiền ăn uống lành mạnh

Một báo cáo mới từ năm cơ quan Liên Hợp Quốc cho thấy, cứ ba người trên thế giới thì có một người không đủ tiền để có một chế độ ăn uống lành mạnh. Con số này lên tới 2,69 tỷ người, những người không thể chi trả cho một chế độ ăn đa dạng, đáp ứng nhu cầu năng lượng và dinh dưỡng cần thiết.

Báo cáo “Tình trạng An ninh Lương thực và Dinh dưỡng Thế giới 2026” cảnh báo, cần phải có những nỗ lực “khổng lồ” để đạt được mục tiêu toàn cầu về xóa đói vào năm 2030. Dù nạn đói toàn cầu đã giảm năm thứ ba liên tiếp trong năm 2025, với 7,8% dân số bị ảnh hưởng, giảm so với mức 8,1% của năm 2024. Cũng có dấu hiệu cho thấy xu hướng gia tăng kéo dài ở châu Phi đang chững lại.

Tuy nhiên, tỷ lệ người không thể có chế độ ăn uống lành mạnh vẫn ở mức “cực kỳ cao”, theo ông Maximo Torero, chuyên gia kinh tế trưởng của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp (FAO), một trong những tác giả của báo cáo.

Báo cáo tính toán, chi phí cho một chế độ ăn uống lành mạnh là 4,28 USD theo sức mua tương đương (PPP) mỗi ngày. Ông Torero chỉ ra: “Ngưỡng nghèo cùng cực là 3 USD theo sức mua tương đương mỗi người, vì vậy con số này cao hơn đáng kể”.

Ông nhấn mạnh, các chính sách của chính phủ thường tập trung trợ cấp cho ngũ cốc và tinh bột, thay vì thịt, sữa, trái cây và rau quả. “Điều đó có nghĩa là calo, nhưng không phải là chế độ ăn đa dạng”, ông nói, đồng thời cho thấy tác động của điều này đến tỷ lệ béo phì và các bệnh như ung thư và tiểu đường.

Số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), một trong những cơ quan của Liên Hợp Quốc thực hiện báo cáo, cho thấy tỷ lệ béo phì ở người trưởng thành đã tăng từ 12,1% năm 2012 lên 16,2% năm 2024. “Tình hình vô cùng cấp bách”, ông Torero cảnh báo. “Béo phì đang gia tăng ở mức rất cao, vì vậy chúng ta cần phải làm việc mạnh mẽ để giảm thiểu những rủi ro và chi phí ẩn mà sự gia tăng đáng kể này sẽ mang lại”.

Ông kêu gọi đầu tư vào cơ sở hạ tầng, nghiên cứu và phát triển. Mô hình trong báo cáo cho thấy, chuỗi cung ứng hiệu quả hơn có thể giảm chi phí cho thịt, sữa, trái cây và rau quả. Các chính sách mới nhằm khuyến khích tiêu thụ trái cây và rau quả cũng có thể mang lại lợi ích, giảm tác động kinh tế của các vấn đề sức khỏe liên quan đến chế độ ăn uống kém.

Tại châu Phi, 66,6% dân số không đủ khả năng có chế độ ăn uống lành mạnh vào năm 2025, cao gấp đôi so với mức quan sát được ở châu Á hoặc châu Mỹ Latinh và Caribe. Châu Phi hiện là nơi có số người đói cao nhất lần đầu tiên, với khoảng 309 triệu người, vượt qua con số 292 triệu của châu Á. Sự gia tăng này phần lớn do tốc độ tăng dân số cao hơn ở châu lục này, theo ông Torero, nhưng tỷ lệ dân số bị đói thực tế đã bắt đầu giảm “lần đầu tiên sau nhiều năm”.

Báo cáo do FAO, WHO, UNICEF, Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) và Quỹ Phát triển Nông nghiệp Quốc tế (IFAD) đồng thực hiện. Ông Torero lưu ý, các hạn chế vận chuyển ở eo biển Hormuz liên quan đến xung đột ở Trung Đông có khả năng sẽ ảnh hưởng đến số liệu của năm sau.