Ba nước chủ nhà World Cup 2026 chuẩn bị đối phó bùng phát Ebola từ Đông Phi
Adam Hancock - Al Jazeera English
Mỹ, Canada và Mexico siết chặt kiểm soát y tế và hạn chế đi lại đối với du khách từ các vùng có dịch Ebola nhằm ngăn chặn virus lây lan trong World Cup 2026. Dịch bệnh bùng phát tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda đã khiến Tổ chức Y tế Thế giới ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế. Đội tuyển DRC buộc phải cách ly tại Bỉ trước khi sang Mỹ thi đấu, và các hệ thống giám sát dịch bệnh được triển khai trên toàn giải đấu.
Người hâm mộ khắp thế giới đang bắt đầu đổ về Bắc Mỹ cho kỳ World Cup lớn nhất từ trước đến nay, nhưng một đợt bùng phát virus Ebola ở Đông Phi đã khiến giới chức y tế các nước chủ nhà nâng cao cảnh giác.
Giới chức đang chạy đua để ngăn chặn sự bùng phát của chủng Bundibugyo hiếm gặp. Dịch được tuyên bố lần đầu tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) vào ngày 15/5, hiện đã lây nhiễm cho ít nhất 488 người và gây ra 86 ca tử vong tại nước này. Bệnh đã lan sang Uganda láng giềng, nơi ghi nhận 19 ca và 2 ca tử vong, khiến Uganda gần như đóng cửa biên giới phía tây với DRC để ngăn lây nhiễm xuyên biên giới, gây khó khăn cho thương nhân phụ thuộc vào các cửa khẩu.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát này là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ cảnh báo dịch hiện tại có thể trở thành đại dịch Ebola lớn nhất trong lịch sử, ngang bằng hoặc vượt dịch Tây Phi giai đoạn 2014-2016.
Với hơn một triệu người hâm mộ dự kiến đến Bắc Mỹ xem World Cup, dưới đây là cách Mỹ, Canada và Mexico chuẩn bị để ngăn chặn sự lây lan của Ebola trong giải đấu.
Hạn chế đi lại và sàng lọc sân bay
Ba nước chủ nhà đã công bố “các biện pháp đi lại y tế công cộng phối hợp” đối với những người đến từ các khu vực châu Phi có nguy cơ nhiễm Ebola, theo tuyên bố chung.
Từ tháng 5, Mỹ cấm mọi người không phải công dân từng đến DRC, Uganda hoặc Nam Sudan trong vòng 21 ngày trước đó nhập cảnh. Lệnh cấm sau đó được mở rộng cho cả người có thẻ xanh ở lại các nước này trong vòng 21 ngày. Một số sân bay như Washington Dulles và Hartsfield-Jackson Atlanta cũng tăng cường sàng lọc đối với du khách đến từ vùng dịch.
Canada tạm thời cấm cư dân DRC, Uganda và Nam Sudan nhập cảnh trong 90 ngày, và yêu cầu công dân Canada, thường trú nhân cùng người nước ngoài từng ở vùng dịch phải cách ly 21 ngày kể từ ngày 30/5.
Mexico siết chặt sàng lọc Ebola tại sân bay, kêu gọi người dân tránh đi đến DRC và yêu cầu người đến từ nước này cách ly 21 ngày.
Đội tuyển DRC buộc phải cách ly tại Bỉ
Đội tuyển DRC, lần đầu tham dự World Cup kể từ năm 1974, đã hủy trại huấn luyện tiền giải tại quê nhà vì dịch và đóng quân thay vào Bỉ. Andrew Giuliani, Giám đốc điều hành Lực lượng đặc nhiệm Nhà Trắng cho World Cup, xác nhận phái đoàn DRC phải sống trong “bong bóng” tại Bỉ và cách ly 21 ngày, nếu không sẽ bị từ chối nhập cảnh vào Mỹ.
Kế hoạch chuẩn bị thêm hỗn loạn khi trận giao hữu dự kiến với Chile tại Tây Ban Nha bị hủy vì lo ngại virus. Juan Franco, thị trưởng La Linea de la Concepcion phía nam Tây Ban Nha, cho biết đã ký sắc lệnh cấm tổ chức trận đấu vào ngày 9/6. Huấn luyện viên DRC Sebastien Desabre đề nghị thi đấu không khán giả. Trong giải, đội sẽ đóng quân tại Houston, Texas, đá trận đầu bảng K gặp Bồ Đào Nha ngày 17/6, gặp Colombia ngày 24/6 tại Guadalajara, Mexico, và gặp Uzbekistan ngày 28/6 tại Atlanta, Mỹ.
Theo dõi dịch bệnh
Trung tâm Bệnh truyền nhiễm mới nổi thuộc Đại học Boston sẽ giám sát World Cup để theo dõi bùng phát dịch bệnh. Chương trình BEACON của trung tâm nhằm “giữ cho các quan chức y tế công cộng, người tham gia và cộng đồng toàn cầu được thông báo, an toàn và đi trước một bước”.
Hệ thống Mầm bệnh đặc biệt Quốc gia (NSPS) cũng thực hiện mô phỏng phản ứng với dịch bệnh trong giải đấu, tập trung vào kịch bản bùng phát Hội chứng hô hấp Trung Đông trong World Cup. Cuộc diễn tập nhấn mạnh “tầm quan trọng của hành động kịp thời, nỗ lực phối hợp và lập kế hoạch toàn diện”.
Rủi ro rất thấp đối với người hâm mộ
Dù có các biện pháp trên, các chuyên gia y tế không quá lo ngại về rủi ro cho người hâm mộ khi du lịch Bắc Mỹ mùa hè này. “Nếu bạn đến World Cup với tư cách khách vãng lai từ khắp thế giới, rủi ro mắc Ebola rất thấp,” Oliver Johnson, chuyên gia y tế toàn cầu tại King’s College London, nói với Reuters. “Ebola chưa từng gây lây nhiễm ở các quốc gia có thu nhập cao, nơi thường xuyên có những ca nhiễm rời rạc. Virus không lây qua đường không khí; bạn phải tiếp xúc trực tiếp với người bệnh nặng và thường có hoạt động truy vết tốt. Nếu ca bệnh xuất hiện, chúng sẽ được xác định nhanh chóng.”
Johnson khuyên người hâm mộ đến giải nên tuân thủ biện pháp phòng ngừa cơ bản như vệ sinh tay tốt và tránh tiếp xúc gần nếu không khỏe.
