Ba năm xung đột Gaza: Những con số biết nói
Theo Al Jazeera English (Marium Ali, AJLabs)
Ba năm sau khi Israel phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn vào Gaza (7/10/2023), vùng đất này hứng chịu tổn thất chưa từng có: ít nhất 74.000 người Palestine thiệt mạng, 175.000 người bị thương và 90% dân số phải di dời. Lệnh ngừng bắn từ 10/10/2025 trên danh nghĩa vẫn được duy trì, nhưng các cuộc tấn công gần như hằng ngày vẫn khiến hơn 1.000 người thiệt mạng, trong khi hệ thống y tế, giáo dục và nước sạch gần như sụp đổ hoàn toàn.
Ba năm đã trôi qua kể từ khi Israel phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Gaza.
Chiến dịch bắt đầu ngày 7/10/2023, sau khi cánh vũ trang Hamas - Lữ đoàn Qassam - cùng các nhóm vũ trang Palestine tấn công miền Nam Israel, khiến 1.139 người thiệt mạng và bắt giữ khoảng 240 con tin.
Israel đáp trả bằng các cuộc không kích dữ dội và biến lệnh phong tỏa kéo dài 16 năm thành lệnh siết chặt toàn diện. Một lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 10/10/2025, nhưng các cuộc tấn công và thương vong vẫn tiếp diễn.
Dưới đây là tình hình hiện tại qua các con số.
1/30 dân số Gaza thiệt mạng
Ba năm xung đột đã khiến ít nhất 74.000 người Palestine thiệt mạng, trong đó có ít nhất 21.000 trẻ em. Con số này tương đương khoảng 1/30 dân số, tức 3% dân số trước xung đột. Bộ Y tế Palestine chỉ thống kê các ca tử vong được ghi nhận tại bệnh viện hoặc đăng ký chính thức, do đó thực tế có thể cao hơn nhiều, chưa kể hàng nghìn người vẫn mất tích hoặc bị chôn vùi dưới đống đổ nát.
1/13 dân số Gaza bị thương
Tổn thất về người không chỉ dừng ở số người thiệt mạng. Hơn 175.000 người bị thương, tương đương khoảng 1/13 dân số Gaza. Theo ước tính thận trọng của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 24% số người bị thương cần phục hồi chức năng lâu dài, trong đó một phần tư là trẻ em. Số ít cơ sở y tế còn lại của Gaza đang quá tải và hoạt động cầm chừng với nguồn vật tư cạn kiệt.
Ngừng bắn trên danh nghĩa
Kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 10/10/2025, Israel liên tục vi phạm với các cuộc tấn công gần như hằng ngày, khiến hơn 1.000 người thiệt mạng. Một phân tích của Al Jazeera cho thấy Israel đã tấn công Gaza trong 325/361 ngày gần nhất, chỉ 36 ngày không ghi nhận cuộc tấn công, thương vong nào. Bất chấp các cuộc tấn công tiếp diễn, Mỹ vẫn khẳng định lệnh ngừng bắn đang được duy trì.
Israel vẫn sát hại người Palestine
Theo số liệu mới nhất từ Bộ Y tế Palestine, kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào trưa ngày 10/10, Israel đã khiến ít nhất 1.460 người Palestine thiệt mạng và 5.116 người bị thương.
94% bệnh viện và phòng khám bị hư hại
Israel đã tấn công gần như toàn bộ bệnh viện và cơ sở y tế tại Gaza. Sau ba năm, 94% trong số này ngừng hoạt động hoàn toàn hoặc một phần, khiến bệnh nhân không được chăm sóc thiết yếu, theo Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên Hợp Quốc (OCHA). Chỉ 42 trong tổng số 666 cơ sở còn hoạt động.
Theo Công ước Geneva thứ tư, bệnh viện không được phép trở thành mục tiêu tấn công; luật nhân đạo quốc tế dành sự bảo vệ đặc biệt cho các đơn vị và nhân viên y tế. Theo Quy chế Rome của Tòa án Hình sự Quốc tế, hành vi cố ý tấn công bệnh viện là tội ác chiến tranh.
91% hộ gia đình Gaza đối mặt tình trạng mất an ninh nguồn nước
Kể từ tháng 10/2023, Israel đã tấn công có hệ thống vào cơ sở hạ tầng nước vốn đã mong manh của Gaza, phá hủy giếng, đường ống, nhà máy khử muối và hệ thống thoát nước. Các chuyên gia Liên Hợp Quốc cho biết phần lớn mạng lưới cấp nước và vệ sinh đã bị hư hại hoặc phá hủy. Chính quyền địa phương báo cáo đường ống và giếng bị vỡ, nhiễm nước thải hoặc bị cắt đứt do giao tranh và di dời.
Gần một nửa dân số Gaza hiện sống với dưới 6 lít nước mỗi ngày cho cả uống và nấu ăn, trong khi mức tối thiểu khẩn cấp để tồn tại ngắn hạn là 20 lít.
Gần như toàn bộ nhà cửa bị phá hủy hoặc hư hại
Mức độ tàn phá trên khắp Gaza gần như toàn diện, với 82% công trình bị phá hủy. Theo OCHA, nhiều khu dân cư bị xóa sổ hoàn toàn, khiến 1,98 triệu người Palestine phải di dời, tương đương 90% dân số. Hình ảnh vệ tinh cập nhật mới đây của Google Maps cho thấy quy mô tàn phá trên khắp Dải Gaza bị bao vây sau gần ba năm xung đột.
93% trường học cần xây dựng lại
Hệ thống giáo dục Gaza đã sụp đổ. Khoảng 93% trường học cần xây dựng lại hoàn toàn, theo OCHA, khiến hơn 700.000 học sinh không được tiếp cận giáo dục chính quy. Ít nhất 63 tòa nhà đại học bị phá hủy; những tòa còn đứng vững đang được dùng làm nơi trú ẩn cho người di dời.
Nơi nguy hiểm nhất đối với nhà báo
Gần 300 nhà báo và nhân viên truyền thông đã thiệt mạng tại Gaza kể từ ngày 7/10, trong đó có 12 người của Al Jazeera, theo Đài quan sát Shireen Abu Akleh.
Các nhân viên Al Jazeera thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel gồm: Samer Abudaqa, Hamza Dahdouh, Ismail al-Ghoul, Ahmed al-Louh, Hossam Shabat, Ibrahim Thaher, Mohammed Qreiqeh, Mohammed Nofal, Anas al-Sharif, Mohammed Salama, Mohammed Wishah và Ahmed Wishah.
Israel cấm truyền thông nước ngoài vào Gaza, trừ một số ít phóng viên được nhúng quân đội dưới sự kiểm duyệt quân sự nghiêm ngặt.
