Anne Carson đoạt giải Nobel Văn học 2026

Viện Hàn lâm Thụy Điển ngày 8 tháng 10 công bố giải Nobel Văn học 2026 thuộc về nhà thơ, nhà tiểu luận người Canada Anne Carson. Giải thưởng danh giá nhất trong lĩnh vực văn chương ghi nhận một tác giả nổi tiếng với phong cách sáng tác phá vỡ ranh giới thể loại, trong đó có tác phẩm Autobiography of Red.

Theo công bố từ Viện Hàn lâm, Carson được trao giải nhờ "sự nghiệp táo bạo và giàu sáng tạo, qua cuộc đối thoại tinh nghịch với truyền thống cổ điển đã kiến tạo nên những hình thức mới cho văn học đương đại".

Sinh năm 1950 tại Toronto, Carson được biết đến với các tác phẩm di chuyển tự do giữa thơ, văn xuôi và dịch thuật, khai thác sâu đậm văn học cùng thần thoại của thế giới Hy Lạp cổ đại. Cuốn sách đầu tay của bà, Eros the Bittersweet, xuất bản năm 1986, kết hợp phê bình văn học với khảo cứu về ham muốn và truyền thống Hy Lạp cổ.

Tác phẩm nổi tiếng nhất của bà là Autobiography of Red, một cuốn tiểu thuyết bằng thơ ra đời năm 1998, lấy cảm hứng từ những mảnh thơ còn sót lại của nhà thơ Hy Lạp cổ Stesichorus. Tác phẩm tái hình dung huyền thoại về Geryon – con quái vật cánh đỏ bị Herakles giết – thành câu chuyện về một thiếu niên hiện đại đang vật lộn với nỗi đau tan vỡ và ham muốn.

Năm 2001, Carson trở thành người phụ nữ đầu tiên đoạt giải TS Eliot với tập thơ The Beauty of the Husband. Bà cũng từng nhận học bổng Guggenheim và MacArthur. Các tác phẩm của bà nhận được lời khen từ nhiều đồng nghiệp, trong đó có Susan Sontag – người từng nói: "Bà là một trong số ít nhà văn viết bằng tiếng Anh mà tôi sẵn sàng đọc bất cứ thứ gì họ viết. Nếu có tạp chí nào đăng tác phẩm của bà, tôi mua ngay lập tức."

Các cuốn sách của Carson rất đa dạng về hình thức. Men in the Off Hours kết hợp tiểu luận bằng thơ, thơ, văn tế và văn xuôi về các nghệ sĩ cùng nhân vật lịch sử, giành giải thơ Griffin đầu tiên năm 2001. Decreation là một tác phẩm pha trộn khác, tập hợp thơ, tiểu luận và một vở opera. Nox xuất bản năm 2010 đặc biệt thể hiện cách tiếp cận tiên phong của Carson với văn chương – cuốn sách có dạng một chiếc hộp gấp kiểu đàn accordion, chứa bản sao cuốn sổ tay bà làm sau khi anh trai qua đời. Các tác phẩm gần đây của bà gồm Red Doc> và Float.

Giải Nobel Văn học đã được trao 118 lần kể từ năm 1901. Những người đoạt giải gần đây gồm Annie Ernaux, Bob Dylan, Abdulrazak Gurnah, Louise Glück, Peter Handke và Olga Tokarczuk. Năm ngoái, giải thuộc về nhà văn Hungary László Krasznahorkai, nổi tiếng với lối viết phi điển mẫu và mang tính loạn lạc.

Anne Carson, 76 tuổi, sẽ chính thức nhận huy chương và bằng chứng nhận tại lễ trao giải ở Stockholm vào tháng 12.