Ảnh vệ tinh cho thấy các dòng sông châu Âu cạn kiệt vì hạn hán
Al Jazeera Staff
Gần một nửa diện tích châu Âu đang chìm trong hạn hán nghiêm trọng, khiến các con sông lớn như Loire, Rhine, Danube và Po xuống mực nước thấp kỷ lục. Ảnh vệ tinh ghi nhận sự thu hẹp rõ rệt của dòng chảy, đất khô cằn và thảm thực vật chuyển sang màu vàng úa ở nhiều khu vực, gây gián đoạn giao thông thủy, nông nghiệp và nguồn cung nước.
Theo Đài quan sát Hạn hán Toàn cầu, điều kiện hạn hán đã trở nên tồi tệ hơn trên khắp miền Trung và Tây Âu kể từ đầu mùa hè, với miền nam nước Anh, miền bắc Italy và một phần Trung Âu là những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất.
Chỉ số Hạn hán Tổng hợp giữa tháng 7 cho thấy khoảng một nửa diện tích đất liền châu Âu đang trải qua hạn hán, trong đó 9% đạt mức báo động, bao gồm miền nam nước Đức, Hungary, Romania, Áo, Cộng hòa Séc và Slovakia.
Ngày 16/8, Trung tâm Nghiên cứu chung của Ủy ban châu Âu cho biết các con sông Loire, Po, Rhine và Danube đã xuống mực nước thấp kỷ lục sau điều kiện thời tiết nắng nóng và khô hạn kéo dài. Đơn vị Nguồn mở của Al Jazeera đã phân tích hình ảnh vệ tinh cho thấy tình trạng hạn hán đang trở nên tồi tệ, bao gồm nước rút ở các con sông lớn, độ ẩm đất giảm và thảm thực vật ở nhiều thành phố chuyển sang màu vàng úa.
Sông Loire, Pháp
So sánh ảnh vệ tinh theo chuỗi thời gian của sông Loire gần thành phố Saumur, Pháp cho thấy sự thay đổi rõ rệt về hình dạng lòng sông trong tháng 8 từ năm 2023 đến năm 2026. Trong các hình ảnh từ những năm trước, phần lớn lòng sông được bao phủ bởi nước, nhưng các hình ảnh sau này cho thấy các đảo rộng hơn và các khu vực cát, sỏi lớn hơn bên trong lòng sông.
Trong một hình ảnh được chụp vào ngày 8/8 năm nay, diện tích đất lộ thiên trong lòng sông đã tăng lên đáng kể so với các hình ảnh trước đó, cùng với việc các khu vực nông nghiệp xung quanh chuyển sang màu nâu và nhạt. Những thay đổi trực quan này phù hợp với bối cảnh chung được ghi nhận bởi Trung tâm Nghiên cứu chung, khi Loire đạt mực nước thấp kỷ lục trong tháng 8.
Sông Garonne, Pháp
Gần Moissac ở miền tây nam nước Pháp, so sánh vệ tinh từ ngày 21/5 đến ngày 1/8 cho thấy sự thay đổi lớn về màu sắc của các khu vực canh tác và thảm thực vật xung quanh sông Garonne. Trong hình ảnh tháng 5, các khu vực ruộng đồng và thảm thực vật có màu xanh lá cây, trong khi hình ảnh tháng 8 cho thấy các khu vực rộng lớn chuyển sang màu nâu và nhạt.
Điều này xảy ra trong bối cảnh lưu vực Garonne bị suy kiệt. Đầu tháng 7, cơ quan quản lý sông Garonne đã bắt đầu can thiệp sớm để hỗ trợ mực nước sông, được mô tả là sự can thiệp sớm nhất kể từ khi hệ thống được thiết lập vào năm 1993, sau khi dòng chảy gần Toulouse xuống mức thấp kỷ lục so với cùng kỳ.
Sông Rhine, Đức
Tại Đức, so sánh ảnh vệ tinh gần Kaub cho thấy sự mở rộng của các khu vực cát và sỏi lộ thiên trong lòng sông Rhine từ ngày 1/5 đến ngày 29/7. Hình ảnh tháng 5 cho thấy lòng sông đầy nước, nhưng hình ảnh cuối tháng 7 cho thấy các khu vực lộ thiên lớn hơn trong sông và dọc theo bờ, đi kèm với sự thay đổi màu sắc rõ rệt của thảm thực vật và ruộng đồng xung quanh.
Mực nước sông Rhine tại Đức đã xuống mức thấp kỷ lục, gây gián đoạn giao thông thủy. Hãng tin Reuters đưa tin mực nước giảm đã đạt mức chưa từng thấy, khiến tàu thuyền bị mắc cạn tại một điểm nghẽn trên sông. Ngành vận tải đường thủy nội địa Đức cảnh báo mực nước giảm nghiêm trọng gần Kaub có thể khiến việc đi lại bằng tàu thương mại và du lịch trên một số đoạn sông trở nên bất khả thi. Dữ liệu gần đây cũng cho thấy tàu thuyền phải hoạt động với tải trọng nhẹ hơn nhiều so với bình thường vì mớn nước giảm.
Sông Po, Italy
Tại Italy, hình ảnh sông Po gần Boretto ở vùng Emilia-Romagna cho thấy sự thay đổi về diện tích nước và bề mặt lộ thiên trong tháng 8 các năm 2023 và 2026. Hình ảnh năm 2023 cho thấy diện tích phủ nước lớn hơn, trong khi hình ảnh năm 2026 cho thấy các khu vực cát và sỏi lộ ra.
Điều này trùng hợp với báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu chung rằng lưu vực sông Po đang trải qua căng thẳng thủy văn nghiêm trọng, trong khi một số khu vực Italy đang đối mặt với áp lực về nguồn nước cho tưới tiêu và sản xuất năng lượng.
Sông Danube, Hungary
Tác động của mực nước giảm cũng hiện rõ trên sông Danube, với mực nước giảm ở nhiều đoạn tại Hungary và Romania. Trung tâm Nghiên cứu chung cho biết lưu lượng nước sông Danube giảm đang gây áp lực lên giao thông thủy, nguồn cung cấp nước, hoạt động nông nghiệp và lĩnh vực năng lượng. Hình ảnh vệ tinh cho thấy mực nước giảm rõ rệt từ ngày 9/8/2025 đến ngày 9/8/2026.
London, Anh
Tại Anh, hình ảnh vệ tinh cho thấy những thay đổi lớn trên khắp London, bao gồm Hyde Park, và khu vực quanh Stonehenge, nơi sức sống của thảm thực vật suy giảm đáng kể. Anh ghi nhận chỉ 6,5mm mưa trong tháng 7, tương đương 10% lượng mưa trung bình dài hạn, khiến đây là tháng 7 khô hạn nhất kể từ khi bắt đầu ghi nhận vào năm 1836.
Cơ quan Môi trường Vương quốc Anh tuyên bố 71,3% diện tích nước Anh chính thức rơi vào tình trạng hạn hán, bao gồm toàn bộ khu vực Đại London, trong khi lượng nước trong các hồ chứa đã giảm xuống 69%. Ảnh vệ tinh về Hyde Park và khu vực Stonehenge được chụp trong tháng 7 các năm 2025 và 2026 cho thấy mức độ suy giảm thảm thực vật do hạn hán nghiêm trọng.
Vienna, Áo
Tác động môi trường cũng lan rộng đến các không gian xanh ở các thành phố lớn khác. Hình ảnh vệ tinh của Công viên Auer-Welsbach ở Vienna cho thấy sự thay đổi rõ rệt về màu sắc cỏ và tình trạng thiếu nước do nhiệt độ cực cao. Trong ảnh chụp ngày 22/7/2025, công viên có các khu vực cỏ xanh đậm và tán cây rậm rạp. Ngược lại, hình ảnh chụp ngày 28/7/2026 cho thấy phần lớn diện tích cỏ chuyển sang màu vàng và nâu, sức sống cây cối suy giảm nghiêm trọng.
Các trung tâm giám sát châu Âu dự báo điều kiện khô hạn sẽ tiếp tục đến hết tháng 9. Sự suy giảm thảm thực vật này cho thấy tình trạng thiếu nước và nắng nóng đang ảnh hưởng trực tiếp đến các thành phố lớn ở châu Âu, khiến đất khô cằn và không gian xanh công cộng xuống cấp tại Anh, Áo và nhiều nơi khác ở Trung Âu.