Anh để ngỏ khả năng Đức tham gia chương trình tiêm kích GCAP

Phát biểu tại cuộc họp báo ở Berlin hôm thứ Năm, Thủ tướng Anh Andy Burnham cho biết London để ngỏ khả năng Đức tham gia Chương trình Tiêm kích Chiến đấu Toàn cầu (GCAP) – thỏa thuận hợp tác giữa Anh, Italy và Nhật Bản nhằm chế tạo một mẫu tiêm kích mới.

“Tôi đã nói với Thủ tướng rằng chúng tôi để ngỏ khả năng Đức tham gia GCAP,” ông Burnham tuyên bố. “Đây là việc chúng tôi mong muốn thúc đẩy trong thời gian tới, cùng với các đối tác khác là Italy và Nhật Bản.”

Động thái này diễn ra sau khi chương trình tiêm kích chung Pháp – Đức đổ vỡ hồi tháng 6, làm dấy lên đồn đoán rằng các quốc gia sáng lập GCAP có thể mở cửa cho Đức. Hồi tháng 7, khối GCAP đã kết nạp Canada với tư cách “quốc gia quan sát viên”.

GCAP hướng tới phát triển một mẫu tiêm kích thế hệ thứ sáu, được trang bị trí tuệ nhân tạo, cảm biến thế hệ mới và các công nghệ tiên tiến khác. Các nước phương Tây đang nỗ lực duy trì ưu thế trên không trước các cường quốc đối thủ.

Chuyến thăm Đức lần này là chuyến công du chính thức đầu tiên của ông Burnham kể từ khi trở thành thủ tướng Anh hồi tháng 7. Hai nhà lãnh đạo dự kiến cũng sẽ xác nhận một quan hệ đối tác an ninh chung Anh – Đức mới nhằm đối phó các hành vi phá hoại, tấn công mạng và những mối đe dọa hỗn hợp khác từ các thế lực thù địch.

“Các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng, doanh nghiệp và nền dân chủ của chúng ta không còn là mối đe dọa xa vời. Chúng len tới tận nhà ở và nơi làm việc của người dân, được thiết kế để khiến chúng ta yếu đi và chia rẽ hơn,” ông Burnham nói trong tuyên bố trước chuyến thăm.

Văn phòng Thủ tướng Anh hôm thứ Năm đặc biệt nêu mối đe dọa từ Nga, song nhấn mạnh quan hệ đối tác sẽ ứng phó các mối đe dọa an ninh bất kể nguồn gốc. Theo thỏa thuận, Anh và Đức sẽ chia sẻ thông tin an ninh và phối hợp giám sát, răn đe, ngăn chặn các mối đe dọa.

Trong những tháng gần đây, các nghị sĩ Anh đã bày tỏ lo ngại về những mối đe dọa tiềm tàng từ Nga. Hồi tháng trước, Bộ trưởng Quốc phòng Wes Streeting cảnh báo Nga và Tổng thống Vladimir Putin là mối đe dọa lớn nhất đối với an ninh nước Anh.

Đức cũng nêu lo ngại về mối đe dọa an ninh mà họ cho là đang gia tăng từ Moscow. Tháng trước, Berlin cáo buộc Nga đứng sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái bất thành nhằm vào sân bay Leipzig/Halle. Moscow phủ nhận mọi hành vi sai trái.

Tường thuật từ Berlin, phóng viên Al Jazeera Dominic Kane nhận định quan hệ đối tác an ninh này “được cho là nhằm gửi thông điệp tới một số quốc gia” về ý định tăng cường an ninh châu Âu.

“Đây là cách thể hiện ý định của Đức và Anh liên quan tới Ukraine, nhưng cũng rộng hơn là về tương lai châu Âu, trong khi Mỹ vẫn đóng vai trò nhất định với NATO,” Kane nói. “Chúng ta biết rằng ông Merz và ông Starmer [người tiền nhiệm của ông Burnham], và có thể suy đoán cả ông Burnham, muốn cho cả người Mỹ lẫn người Nga thấy an ninh châu Âu quan trọng với họ đến mức nào.”

Hai nhà lãnh đạo cũng dự kiến thảo luận các vấn đề then chốt khác của châu Âu, gồm tiếp tục hỗ trợ Ukraine trong cuộc chiến với Nga và tình trạng gián đoạn các tuyến thương mại toàn cầu, trong đó có tuyến qua Eo biển Hormuz.

Ngoài ra, hai ông dự kiến chính thức phê chuẩn Hiệp ước Kensington 2025, văn kiện cam kết hai nước tăng cường hợp tác về khoa học, công nghệ, quốc phòng, an ninh và tăng trưởng kinh tế.