Anh: 5 nhà hoạt động vì Palestine có thể bị tuyên án theo tội danh khủng bố

Tòa án hình sự Preston (Anh) dự kiến ra phán quyết liệu 5 nhà hoạt động của nhóm Palestine Action, bị kết tội gây thiệt hại 212.000 bảng (khoảng 290.000 USD) trong một cuộc biểu tình nhắm vào chi nhánh ngân hàng Barclays, có bị áp dụng khung hình phạt dành cho tội phạm khủng bố hay không. Các bị cáo gồm Brendon O’Hagan (28 tuổi), Amanda Kelly (31 tuổi), Hmeera Atiqnisar (31 tuổi), Mohammed Malik (28 tuổi) và Alma Yaniv (70 tuổi).

Vụ việc xảy ra vào tháng 8/2024 tại thị trấn Burnley, Lancashire, khi nhóm người này phản đối việc Barclays nắm giữ cổ phần trong công ty quốc phòng Israel Elbit Systems. Họ đã bị kết tội phá hoại tài sản, nhưng sau đó thẩm phán Philip Parry thông báo sẽ xem xét liệu vụ việc có mang “mối liên hệ khủng bố” hay không. Phiên tuyên án ban đầu dự kiến diễn ra vào ngày 4/9.

Luật sư Raj Chada, thuộc công ty Hodge Jones & Allen, người từng bảo vệ nhiều thành viên Palestine Action, cho biết các quy định về “mối liên hệ khủng bố” đã có từ lâu nhưng dường như chỉ mới được áp dụng gần đây và chỉ trong các vụ án liên quan đến nhóm này. “Theo kinh nghiệm của chúng tôi, việc sử dụng luật theo cách này là rất, rất bất thường và có vẻ nhằm nhắm vào các hoạt động viên của Palestine Action, những người có hành vi trước khi nhóm bị cấm,” ông nói.

Tại thời điểm tuyên án, Palestine Action chưa bị chính phủ Anh coi là tổ chức khủng bố, và cả bị cáo lẫn bồi thẩm đoàn đều không biết có khả năng bị áp dụng tội danh này. Tuy nhiên, sau phán quyết, thẩm phán Parry thông báo sẽ xem xét. Động thái này diễn ra sau một phán quyết khác vào tháng 6, khi bốn nhà hoạt động Palestine Action bị kết tội phá hoại tại cơ sở Filton của Elbit Systems gần Bristol cũng bị tuyên án theo khung hình phạt khủng bố gần hai năm sau vụ biểu tình.

Theo luật sư Chada, “theo hiểu biết tốt nhất của chúng tôi, lần duy nhất luật này được sử dụng đối với các nhóm biểu tình trực tiếp là trong vụ Filton.” Ông nhấn mạnh các công tố viên đang dùng luật để nhắm vào hành vi thay vì cá nhân hoặc tổ chức thực hiện.

Giới ủng hộ các bị cáo cũng đặt câu hỏi về vai trò của thẩm phán Robert Altham, người sẽ quyết định có thêm “mối liên hệ khủng bố” vào tội danh phá hoại hay không. Trước đó, vào tháng 9/2018, ông Altham từng tuyên án các nhà hoạt động môi trường, nhưng tòa phúc thẩm sau đó xác định bản án là “quá mức rõ ràng”. Huda Ammori, đồng sáng lập Palestine Action, gọi việc ông Altham tham gia vụ án là “gây sốc”.

Theo nhóm bảo vệ quyền lợi Defend Our Juries, hơn 3.500 người — nhiều người trên 60 tuổi — đã bị bắt vì bày tỏ ủng hộ Palestine Action kể từ khi nhóm này bị đưa vào danh sách tổ chức khủng bố vào tháng 7/2025, đặt nhóm trên cùng cơ sở pháp lý với al-Qaeda và ISIL. Nhiều vụ bắt giữ xảy ra tại các cuộc ngồi im lặp lặp lại ở Quảng trường Quốc hội London, nơi người biểu tình giơ biểu ngữ “Tôi phản đối diệt chủng, tôi ủng hộ Palestine Action”.

Vào thứ Sáu tới, nhóm Defend Our Juries cho biết một nhóm “người hòa bình” sẽ tập trung bên ngoài tòa án Preston Crown Court “để bày tỏ đoàn kết với ‘Nhóm 5 người Barclays’, những người mà thẩm phán Parry muốn tuyên án như tội phạm khủng bố vì phun sơn lên ngân hàng”. Họ nhấn mạnh: “Tìm cách ngăn chặn mất mát tính mạng không phải là khủng bố. Phản đối diệt chủng không phải là khủng bố.”