Ấn Độ: Hơn 1.000 người bị bắt giữ trước biểu tình đòi Chủ tịch Ủy ban Bầu cử từ chức

Cảnh sát thủ đô New Delhi của Ấn Độ đã bắt giữ hơn 1.000 người, gồm người biểu tình, chính trị gia đối lập, nhà báo, lãnh đạo công đoàn sinh viên, luật sư và những người sáng lập phong trào thanh niên mang tên "Gián", nhằm ngăn chặn cuộc biểu tình đòi Chủ tịch Ủy ban Bầu cử từ chức.

Đảng Gián Janta (CJP) mang tính châm biếm cùng các nhóm thanh niên khác đã thông báo tổ chức biểu tình vào thứ Bảy tại thủ đô, nhằm vào Chủ tịch Ủy ban Bầu cử Gyanesh Kumar liên quan việc sửa đổi chương trình "Rà soát tăng cường đặc biệt" (SIR) của Ấn Độ.

Người biểu tình cáo buộc đảng Bharatiya Janata (BJP) cầm quyền lợi dụng SIR để tác động kết quả bầu cử, với sự tiếp tay của những người được bổ nhiệm trong ủy ban bầu cử, trong đó có ông Kumar.

Trong khi đó, các đảng đối lập cho rằng việc xóa tên cử tri cũng ảnh hưởng đến kết quả một số cuộc bầu cử cấp bang gần đây mà BJP giành chiến thắng, đồng thời phủ bóng lên các cuộc bầu cử tại nền dân chủ lớn nhất thế giới.

CJP dự định tập trung hàng nghìn người tại Jantar Mantar, địa điểm biểu tình được chỉ định ở trung tâm Delhi. Tuy nhiên, đến thứ Bảy, khu vực này đã bị lực lượng an ninh phong tỏa trước khi cuộc biểu tình bắt đầu.

Thủ đô Ấn Độ cũng bị phong tỏa với hàng nghìn cảnh sát và bán quân sự triển khai khắp thành phố, các chuyến tàu đến New Delhi bị hủy, dịch vụ internet di động bị tạm ngừng, các ga tàu điện ngầm và chợ bị đóng cửa nhằm ngăn biểu tình.

Phát ngôn viên BJP Sambit Patra gọi người biểu tình là "các phần tử vô chính phủ". Ông nói với phóng viên: "Màn trình diễn thất bại của họ đã bị dẹp bỏ hoàn toàn. Những gì đang diễn ra tại Jantar Mantar, những gì các bạn thấy trên truyền hình và vài tài khoản mạng xã hội, không phải là câu chuyện của Ấn Độ. Ấn Độ đang bình yên và tiến bước dưới sự quản trị tốt".

Cảnh sát đã bắt giữ người sáng lập CJP Abhijeet Dipke cùng các cộng sự Saurav Das và Ashutosh Ranka ngay trên máy bay khi họ từ Mumbai đến New Delhi.

Dipke chia sẻ video trên kênh Instagram, cho thấy một nhóm cảnh sát bước vào máy bay của Air India sau khi hạ cánh. Khi họ đến gần, ông nói: "Tôi đến để bị bắt. Tôi không sợ các người". Trong một video khác do Ranka chia sẻ, Dipke được thấy đang nói với các hành khách khác trên chuyến bay: "Rất vui được biết tất cả các bạn. Chúng ta có thể thấy đất nước đang đi về đâu. Đây là chế độ độc tài khi cảnh sát Delhi lên máy bay và cố gắng bắt giữ chúng tôi".

Cảnh sát Delhi cũng bắt giữ các thành viên CJP khác, YouTuber và người chỉ trích ông Modi là Dhruv Rathee, Neha Bora, chủ tịch toàn quốc của Hiệp hội Sinh viên Toàn Ấn Độ (AISA) thuộc nhóm cánh tả liên kết với Đảng Cộng sản Ấn Độ (Marxist-Leninist), Tổng thư ký đảng này Dipankar Bhattacharya, luật sư cấp cao tại Tòa án Tối cao Prashant Bhushan, các chính trị gia Yogendra Yadav và Mamata Banerjee, cùng nhiều người khác.

Bất chấp việc những người sáng lập phong trào thanh niên bị bắt giữ, các cuộc biểu tình nhỏ vẫn diễn ra ở nơi khác trong thành phố, trong đó có khu chợ thủ công nổi tiếng "Dilli Haat". Tuy nhiên, các nhà báo cố đưa tin về những cuộc biểu tình này và những người cố biểu tình ở bất cứ đâu tại thủ đô cũng bị bắt giữ và đưa đi bằng xe buýt cảnh sát.

Shranaya, thành viên ủy ban cấp bang của Liên đoàn Sinh viên Ấn Độ (SFI) cánh tả, nói với Al Jazeera rằng văn phòng của họ tại New Delhi đã bị giám sát trong nhiều giờ, nhưng các thành viên bên trong đã kịp thoát ra và biểu tình. Cô nói: "Đây là chế độ độc tài đang diễn ra ngay trước mắt chúng ta, chỉ để bảo vệ một quan chức đánh cắp các cuộc bầu cử cho BJP theo lệnh của ông Modi. Họ đang giết chết nền dân chủ giữa ban ngày tại thủ đô Ấn Độ".

"Chính phủ này không hiểu sức mạnh của nhân dân, và đó là lợi thế của chúng tôi. Chúng tôi không có vũ khí, nhưng chúng tôi có nhiệt huyết. Chúng tôi sẽ lại xuống đường, và chúng tôi sẽ tiếp tục trở lại", cô nói thêm. "Chúng tôi là sinh viên. Chúng tôi thất nghiệp. Chúng tôi là 'gián' – và chúng tôi sẽ trở lại". Sau đó cô trèo lên một rào chắn nhưng bị cảnh sát kéo đi và đưa lên xe buýt.

Chủ tịch đảng Quốc đại đối lập Mallikarjun Kharge chỉ trích chính phủ của Thủ tướng Narendra Modi sau các vụ bắt giữ. Ông viết trên X: "Chính phủ Modi đã biến 'Mẹ của nền dân chủ' thành 'Nền dân chủ bị khóa miệng'! Việc bắt giữ, giam cầm, dùi cui và đạn cao su không thể ngăn cản người dân Ấn Độ. Từ những ngày đấu tranh giành độc lập, thanh niên luôn đi đầu trong việc định hình vận mệnh đất nước".

Lên án toàn cầu

Tổ chức nhân quyền toàn cầu Ân xá Quốc tế cảnh báo các vụ bắt giữ cho thấy nỗ lực tuyệt vọng của chính phủ Ấn Độ nhằm "đàn áp những tiếng nói chỉ trích". Aakar Patel, chủ tịch hội đồng quản trị của Ân xá Quốc tế Ấn Độ, nói với Al Jazeera: "Nhà chức trách phải trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện cho tất cả những người bị bắt giữ chỉ vì thực hiện quyền tự do ngôn luận và quyền hội họp hòa bình".

Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (CPJ) kêu gọi cảnh sát Ấn Độ "tôn trọng nhà báo". Kunal Majumder, điều phối viên chương trình châu Á - Thái Bình Dương của CPJ, nói với Al Jazeera: "Chúng tôi kêu gọi Cảnh sát Delhi trả tự do ngay lập tức cho tất cả nhà báo và nhân viên truyền thông bị bắt giữ, đồng thời cho phép báo chí đưa tin về các cuộc biểu tình đang diễn ra ở Delhi và phản ứng của cảnh sát mà không bị can thiệp".

Các cuộc biểu tình đại diện cho một trong những thử thách nghiêm trọng nhất đối với ông Modi, xuất phát từ cáo buộc nhà chức trách bầu cử sửa đổi danh sách cử tri không đúng quy định trước các cuộc bầu cử cấp bang gần đây. Bất ổn cũng diễn ra trước một loạt cuộc bầu cử cấp bang quan trọng bắt đầu từ đầu năm 2027.

Sanjay Kapoor, tổng biên tập tạp chí Hard News và là nhà phân tích chính trị, nói với Al Jazeera rằng thật "rất kỳ lạ" khi thấy chính phủ Modi "hoảng loạn và sợ hãi đến vậy trước những gì người biểu tình có thể làm". Ông nói: "Sự thật là BJP và chính quyền trung ương đã rất, rất sợ hãi về cách mọi chuyện sẽ diễn ra".

Kapoor lưu ý rằng hầu hết những người tham gia biểu tình không muốn BJP của ông Modi tiếp tục cầm quyền. Ông nói: "Chính phủ Modi đã bắt đầu mất đi nhiều uy tín vào lúc này. BJP sợ rằng cục diện đã thay đổi mạnh mẽ theo hướng bất lợi cho họ và họ sẽ rất khó trở lại nắm quyền".