Ai có thể thách thức Thủ tướng Anh Keir Starmer? Danh sách ứng viên tiềm năng
Federica Marsi
Thủ tướng Keir Starmer đối mặt áp lực mất chức sau khi Công đảng thua nặng nề trong bầu cử địa phương, mất hơn 1.460 ghế hội đồng. Các nghị sĩ kêu gọi từ chức trong khi phe đối lập, đặc biệt là đảng Reform UK, vươn lên mạnh mẽ. Một loạt nhân vật tiềm năng đã sẵn sàng ra tranh cử lãnh đạo đảng.
Thủ tướng Anh Keir Starmer cam kết sẽ chứng minh những người hoài nghi sai lầm khi ông đang phải chiến đấu cho tương lai chính trị của mình sau kết quả bầu cử địa phương thảm hại tuần trước. Ngày càng có nhiều đồn đoán rằng một cuộc tranh giành lãnh đạo có thể không còn xa.
Trong bài phát biểu quan trọng hôm thứ Hai (11/5), lãnh đạo Công đảng cầm quyền tuyên bố ông vẫn là người có thể mang lại sự thay đổi và sẽ chịu trách nhiệm thực hiện các cam kết bầu cử của đảng. Công đảng lên nắm quyền vào tháng 7/2024 sau chiến thắng vang dội, chấm dứt 14 năm cai trị của đảng Bảo thủ. Kể từ đó, sự ủng hộ dành cho Starmer giảm mạnh, trong khi đảng chống nhập cư Reform UK do Nigel Farage lãnh đạo vươn lên mạnh mẽ.
Trong cuộc bầu cử địa phương tuần trước, Công đảng mất hơn 1.460 ghế hội đồng tại Anh – phần lớn rơi vào tay Reform UK – đây là kết quả bầu cử tồi tệ nhất mà một đảng cầm quyền phải chịu trong hơn ba thập kỷ. Sự kiện này đã thúc đẩy các nghị sĩ kêu gọi Starmer từ chức. Tuy nhiên, ông vẫn từ chối, mô tả chính phủ của mình là một “dự án 10 năm” và thừa nhận đảng dưới sự lãnh đạo của ông đã mắc sai lầm.
Bất mãn với sự lãnh đạo của Starmer gia tăng trong năm qua. Tại London, các khu vực công nghiệp trung tâm và bắc Anh, cũng như xứ Wales, cử tri quay lưng với Công đảng, chủ yếu chuyển sang ủng hộ đảng của Farage. Một vấn đề lớn là thất bại của Starmer trong việc giải quyết nhập cư. Dù đã ký thỏa thuận “một-vào-một-ra” với Pháp năm ngoái, chỉ một số ít người di cư bất hợp pháp được trả về.
Áp lực còn gia tăng sau vụ bổ nhiệm Peter Mandelson làm đại sứ tại Mỹ vào tháng 12/2024. Mandelson bị sa thải sau khi những email gây tranh cãi giữa ông và tội phạm tình dục Jeffrey Epstein bị phanh phui. Starmer bị chỉ trích vì phớt lờ cảnh báo, song ông xin lỗi và nói rằng không biết mối quan hệ sâu sắc và đen tối đó.
Chỉ số ủng hộ Starmer hiện thuộc hàng thấp nhất trong các nhà lãnh đạo phương Tây. Theo thăm dò của Ipsos, một nửa cử tri Anh cho rằng Starmer nên từ chức, và hai phần ba tin ông khó tái đắc cử. Cuộc tổng tuyển cử tiếp theo phải được tổ chức trước tháng 7/2029.
Để kích hoạt một cuộc tranh giành lãnh đạo, hơn 20% nghị sĩ Công đảng (tương đương 81 người) phải ủng hộ một ứng viên mới. Giáo sư Tim Bale từ Đại học Queen Mary London nhận định đây là một khả năng nghiêm trọng khi sự bất mãn trong đảng quá lớn.
Dưới đây là những ứng viên tiềm năng:
Angela Rayner – cựu Phó Thủ tướng, người theo chủ nghĩa công đoàn cánh tả, được xem là một trong những người thách thức đáng tin cậy nhất dù chưa chính thức ra tranh cử. Bà từng là Bộ trưởng Nhà ở nhưng buộc phải từ chức năm ngoái vì vi phạm quy tắc bộ trưởng về thuế. Rayner kêu gọi đưa Thị trưởng Manchester Andy Burnham trở lại quốc hội và có thể ủng hộ ông trong cuộc đua lãnh đạo.
Wes Streeting – Bộ trưởng Y tế, thường được coi là trung hữu trong đảng nhưng có lập trường cánh tả về một số vấn đề như Gaza. Một số nghị sĩ đánh giá ông là người giao tiếp tốt và có thể đã giành được đủ 20% số phiếu ủng hộ từ các nghị sĩ Công đảng. Tuy nhiên, tình bạn trước đây của ông với Mandelson có thể làm giảm sự ủng hộ.
Catherine West – nghị sĩ ít tên tuổi ở bắc London, từng đe dọa kích hoạt một cuộc tranh giành lãnh đạo nhưng sau đó đã rút lui. Bà chỉ trích bài phát biểu của Starmer là “quá ít, quá muộn” nhưng thừa nhận không có đủ sự ủng hộ để buộc một cuộc cạnh tranh.
Andy Burnham – Thị trưởng Manchester, được 34% người dân Anh cho là sẽ làm Thủ tướng tốt hơn Starmer theo khảo sát của YouGov. Tuy nhiên, ông hiện không có ghế trong quốc hội và cần thắng một cuộc bầu cử phụ trước khi có thể ra tranh cử.