Vào rạng sáng ngày 14/6, hơn 20.000 vận động viên đã tập trung bên ngoài tòa thị chính Durban, Nam Phi, để tham gia Comrades Marathon – giải siêu marathon lâu đời và lớn nhất thế giới, với lịch sử 99 năm.
Giải chạy được tổ chức lần đầu vào năm 1921, với quãng đường 54,6 dặm (88 km) từ Pietermaritzburg xuống Durban. Năm sau, đường chạy được đảo ngược theo hướng lên dốc. Kể từ đó, giải luân phiên đổi hướng mỗi năm, chỉ tạm dừng trong Thế chiến thứ hai và đại dịch COVID-19. Năm nay, các vận động viên phải vượt độ cao khoảng 1.800 mét (5.900 feet) trên đường tới Pietermaritzburg.
Ban đầu, Comrades chỉ dành cho nam giới da trắng. Năm 1921, 34 người tham gia, 16 người về đích. Mãi đến năm 1975, giải mới chính thức xóa bỏ phân biệt chủng tộc và mở cửa cho nữ giới. Robert Mtshali là người da đen đầu tiên hoàn thành năm 1935, nhưng chỉ được công nhận không chính thức. Năm 1989, Sam Tshabalala trở thành người da đen đầu tiên vô địch.
“Những người trong giới thể thao Nam Phi khi đó tin rằng nếu bắt đầu xóa bỏ phân biệt ở một số môn thể thao nhỏ, điều đó sẽ cho thấy Nam Phi không phải là nơi lạc hậu và phân biệt chủng tộc như người ta vẫn nghĩ,” nhà báo Ryan Lenora Brown, người theo dõi giải từ năm 2017, cho biết.
Năm 1976, việc phát sóng truyền hình đã đưa Comrades đến với công chúng. Hình ảnh người giao hàng Hoseah Tjale chạy song song với vận động viên chuyên nghiệp Bruce Fordyce (người thắng 8 giải liên tiếp từ 1981) đã làm say mê người Nam Phi. “Những cảnh tượng những năm 1980 – một vận động viên da trắng chia sẻ chai nước với vận động viên da đen – là cử chỉ nhỏ nhưng rất lớn trong xã hội bị chia rẽ,” Brown nói.
William Seleka, 38 tuổi, nhân viên sửa thiết bị điện lạnh, bắt đầu chạy vào tháng 3/2025 sau khi ly hôn. Anh tập luyện ít nhất 10 km mỗi ngày, và chạy đến 50 km vào thứ Bảy cùng câu lạc bộ Run Alex. “Tôi từng nghĩ chạy Comrades là điên rồ, nhưng giờ tôi đang làm điều đó,” anh nói trước giải.
Trong suốt chặng đường, khán giả đứng dọc lộ trình, cổ vũ nhiệt tình. Nhiều gia đình nướng thịt ven đường, các câu lạc bộ chạy bộ dựng lều phát tiếp tế. Ở điểm giữa, Seleka thay giày nhưng gặp vấn đề. “Tôi không phải người hay đi nhà thờ, nhưng hôm đó tôi bắt đầu hát. Tôi không biết những bài hát đó từ đâu đến,” anh nhớ lại.
Giải năm nay có ba đợt xuất phát lúc 5h, 5h15 và 5h30 sáng. Khoảng 91% vận động viên về đích, theo blog The Running Mann. Một phần ba số người hoàn thành trong giờ cuối cùng. Khoảnh khắc xúc động chứng kiến người dẫn tốc độ cuối cùng, Shahieda Thungo, về đích lúc 11:56:34, đưa hàng chục vận động viên cùng về với mình.
Một số vận động viên đã khóc khi không kịp giới hạn 12 tiếng. Seleka về đích lúc 10:30:49, nghĩ về em gái bị suy thận năm 2018. “Mọi thứ thay đổi khi bắt đầu. Tôi nói nỗi đau hôm nay dành cho em gái tôi,” anh nói, đồng thời cho biết đã lên kế hoạch tham gia giải năm sau.
“Nếu bạn đang trải qua nhiều điều, một khi bạn nói lý do, thì đó là một sứ mệnh. Sau khi hoàn thành Comrades, đó lại là một chương mới,” Seleka chia sẻ.
