100 ngày chiến sự mới của Israel tại Lebanon

Beirut, Lebanon – Ngày 8/6, chiến dịch quân sự mới nhất của Israel tại Lebanon bước sang ngày thứ 100. Trong khoảng thời gian này, các lực lượng Israel đã phá hủy hàng chục ngôi làng ở miền nam Lebanon. Israel và Lebanon đã tiến hành các vòng đàm phán ngoại giao trực tiếp lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, nhưng nhiều nỗ lực nhằm thực thi lệnh ngừng bắn đều thất bại.

Bên cạnh các cuộc đàm phán trực tiếp, Iran đã cam kết liên kết cuộc xung đột tại Lebanon với bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào mà nước này đạt được với Mỹ và Israel. Ngày 7/6, Iran đã tấn công Israel để trả đũa vụ tấn công vào vùng ngoại ô phía nam Beirut – khu vực mà Tehran coi là “lằn ranh đỏ”.

Giao tranh vẫn tiếp diễn tại miền nam Lebanon giữa quân đội Israel và Hezbollah, lực lượng chính trị-vũ trang thân Iran, vốn phản đối các cuộc đàm phán trực tiếp giữa chính phủ Lebanon với Israel. Hezbollah gần đây đã bắt đầu sử dụng máy bay không người lái (drone) sợi quang, tạo ra một động thái mới trên chiến trường.

“Họ đã quay trở lại với chiến thuật du kích truyền thống,” Nicholas Blanford, chuyên gia không thường trú tại Hội đồng Đại Tây Dương (Atlantic Council) và là tác giả cuốn sách về Hezbollah, nói với Al Jazeera. “Mục tiêu hiện nay, giống như những năm 1990, là làm kiệt quệ người Israel. Họ phải liên tục vượt qua mọi biện pháp phòng thủ và tấn công mà Israel tung ra tại miền nam, để tiếp tục tiêu diệt và làm bị thương binh lính Israel.”

Hàng nghìn người thiệt mạng

Israel vẫn duy trì cường độ tấn công tại miền nam Lebanon. Ngay trong ngày thứ 100 của cuộc chiến, Israel tiếp tục đe dọa người dân Lebanon phải di dời, ban hành cảnh báo sơ tán tại thành phố ven biển Tyre, bao gồm cả khu Kitô giáo ven cảng – nơi trước đó chưa từng bị đe dọa. Ít nhất 8 người đã thiệt mạng trong một cuộc không kích vào khu dân cư ở thành phố này. Israel cũng tiếp tục tấn công các khu vực khác ở miền nam Lebanon.

Đợt leo thang quân sự của Israel bắt đầu từ ngày 2/3, ngay sau khi Hezbollah bắn 6 quả rocket vào Israel – phản ứng đầu tiên của nhóm này sau hơn một năm. Hezbollah cho biết họ đáp trả vì Israel liên tục vi phạm thỏa thuận ngừng bắn sau thỏa thuận năm 2024, và vì vụ ám sát Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei hai ngày trước đó, khi Mỹ và Israel mở chiến dịch chống Iran.

Theo Bộ Y tế Lebanon, kể từ đó Israel đã giết hại hơn 3.600 người, trong đó có ít nhất 245 trẻ em. Hơn 11.000 người bị thương, gồm ít nhất 900 trẻ em. Trong số người chết có nhiều dân thường. Ít nhất 131 nhân viên y tế đã thiệt mạng, một số trong các cuộc tấn công “kép” hoặc “ba”; 17 bệnh viện bị hư hại và 3 bệnh viện phải đóng cửa hoàn toàn. Các nhà báo cũng bị nhắm mục tiêu trong 100 ngày qua.

Trong khi đó, chính phủ Lebanon đang chịu áp lực từ Mỹ và Israel phải trấn áp Hezbollah. Ngày 2/3, chính phủ tuyên bố các hoạt động quân sự của Hezbollah là bất hợp pháp, nhưng cho đến nay tuyên bố này không ảnh hưởng nhiều đến năng lực tác chiến của nhóm. Iran, nhà tài trợ chính của Hezbollah, cũng cố gắng gắn Lebanon vào bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào với Israel và Mỹ.

Tổng thống Lebanon Joseph Aoun nói trong một cuộc phỏng vấn gần đây: “Tôi không còn lựa chọn nào khác. Tôi đang cố gắng tận dụng sự quan tâm cá nhân của Tổng thống Trump trong việc chấm dứt cuộc xung đột này. Rất khó khăn, nhưng chúng tôi cam kết. Chúng tôi không có lựa chọn nào khác. Vì vậy, chúng tôi trông cậy vào Tổng thống Trump và nhóm của ông để tạo ra một đột phá.”

Cuộc chiếm đóng kéo dài

Giống như đợt leo thang kéo dài 66 ngày vào cuối năm 2024, Israel một lần nữa buộc một lượng lớn người dân Lebanon phải chạy trốn. Kể từ ngày 2/3, ít nhất 1,2 triệu người đã phải di dời khỏi nhà cửa ở miền nam, thung lũng Bekaa (phía đông) và vùng ngoại ô phía nam Beirut. Nhiều người đã phải di dời nhiều lần.

Quân đội Israel cũng tiến sâu hơn vào lãnh thổ Lebanon – chiếm khoảng 2.000 km vuông – nhiều hơn bất kỳ thời điểm nào kể từ khi chiếm đóng miền nam Lebanon năm 2000. Israel từng xâm lược Lebanon vào tháng 10/2024, nhưng sau lệnh ngừng bắn một tháng sau đó, quân đội rút khỏi Lebanon, chỉ giữ lại năm điểm trên biên giới.

“Vào tháng 10 và 11/2024, người Israel tập trung vào các mục tiêu hạn chế,” Blanford nói. “Họ thận trọng tiến vào, chủ yếu đi bộ cùng các đơn vị đặc nhiệm.” Lần này, các nhà phân tích cho rằng Israel không có kế hoạch rút quân. “Họ đến với số lượng lớn hơn nhiều, mang theo xe tăng, xe bọc thép chở quân và xe ủi đất. Họ phá hủy một khu vực rộng lớn hơn nhiều ở miền nam Lebanon, và không giống như trước đây, lần này họ có kế hoạch ở lại vô thời hạn,” Blanford nói.

Các quan chức Israel đã xác nhận điều này. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz tuyên bố quân đội sẽ chiếm đóng cho đến sông Litani, chảy ngang qua miền nam Lebanon. Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich kêu gọi sáp nhập miền nam Lebanon và tuyên bố sông Litani là biên giới phía bắc mới của Israel.

Không có lệnh ngừng bắn

Mặc dù Beirut không bị tấn công liên tục như miền nam Lebanon, Israel đã tấn công vùng ngoại ô phía nam thủ đô vào ngày 7/6 và tiếp tục đe dọa thành phố. Ngày 8/4 là một trong những ngày đẫm máu nhất, khi Israel phát động chiến dịch “Bóng tối Vĩnh cửu”, giết chết hơn 350 người trong hơn 100 cuộc tấn công trong vòng chưa đầy 10 phút. Israel tuyên bố nhắm vào các mục tiêu của Hezbollah, nhưng các chuyên gia, bao gồm từ Liên Hợp Quốc, gọi các cuộc tấn công là “bừa bãi”.

Các cuộc tấn công ngày 8/4 gây ra phản ứng quốc tế mạnh mẽ. Ngày này được gọi là “Thứ Tư Đen tối” tại Lebanon. Hơn một tuần sau, ngày 16/4, Tổng thống Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn giữa Lebanon và Israel, nhưng Israel vẫn tiếp tục tấn công miền nam và Hezbollah vẫn bắn trả.

Các nhà phân tích cho rằng cường độ giao tranh tại miền nam Lebanon thậm chí còn gia tăng sau ngày 16/4. Một lệnh ngừng bắn khác được công bố sau vòng đàm phán trực tiếp Lebanon-Israel ngày 3/6, nhưng Hezbollah

Xem trên YouTube

khi quân Israel vẫn ở lại Lebanon. Về phần mình, Israel chưa bao giờ ngừng tấn công.

Tổng thư ký Hezbollah Naim Qassem gọi thỏa thuận này là “vô liêm sỉ” và là “lộ trình tiêu diệt một bộ phận người dân Lebanon”.