Texas lần đầu tiên bầu thượng nghị sĩ Dân chủ sau hơn ba thập kỷ
Joseph Stepansky, Al Jazeera English
James Talarico thắng ghế Thượng viện Mỹ tại Texas, lần đầu tiên đảng Dân chủ giành một chức vụ cấp bang tại đây kể từ năm 1994. Cùng ngày, ứng viên Dân chủ Gina Hinojosa gây bất ngờ khi trở thành nữ thống đốc gốc Latinh đầu tiên của bang. Chiến thắng diễn ra sau cuộc đua tốn kém kỷ lục hơn nửa tỷ USD, phần lớn do tỷ phú Elon Musk chi cho Tổng chưởng lý Ken Paxton.
James Talarico đã giành chiến thắng trong cuộc đua vào Thượng viện Mỹ tại Texas, đánh dấu lần đầu tiên một đảng viên Dân chủ thắng một chức vụ cấp bang kể từ năm 1994. Chiến thắng trong ngày bỏ phiếu thứ Ba được giới phân tích mô tả là một bước ngoặt lớn tại bang vốn được xem là thành trì của đảng Cộng hòa.
Kết quả diễn ra sau khi Tổng thống Donald Trump can thiệp vào bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa, ủng hộ Tổng chưởng lý Texas Ken Paxton - người vướng nhiều bê bối - thay vì nghị sĩ đương nhiệm John Cornyn. Tuy nhiên, Paxton không tạo được sự hào hứng, kể cả trong nội bộ đảng, dù chi phí cho cuộc đua vượt mức kỷ lục hơn nửa tỷ USD.
Phần lớn nhất trong số tiền này đến từ tỷ phú Elon Musk, người đã chi ít nhất 212 triệu USD để ủng hộ Paxton. Công ty SpaceX của Musk đặt trụ sở tại Texas. Ông cũng chi mạnh trên khắp nước Mỹ trong bối cảnh đảng Dân chủ được dự báo sẽ điều tra vai trò của Musk trên cương vị người đứng đầu cơ quan cắt giảm chi tiêu liên bang nếu giành quyền kiểm soát Quốc hội.
Tại một buổi tiệc theo dõi bầu cử ở Houston, Taylor Bell, 27 tuổi, sinh viên luật, nói: “Đây là điều lịch sử. Hy vọng chúng ta sẽ thấy tiền quay lại với người dân Texas, chứ không phải những gì chúng ta đã thấy suốt cả cuộc đời mình đến nay”.
Dân biểu Mỹ Christian Menefee, đảng viên Dân chủ đại diện Houston, phát biểu trước những người có mặt: “Đêm nay, Texas đã khôi phục niềm hy vọng của cả một quốc gia. Tôi tin chắc rằng chúng ta có thể làm được mọi việc ở đất nước này nếu cùng đứng lên và chống lại hận thù và sự hẹp hòi”.
Yvonne Nunga, 29 tuổi, làm trong ngành công nghệ, cho rằng thế hệ trẻ và những người mong muốn một tương lai tốt đẹp hơn đã lên tiếng. “Đảng này, cuộc đấu tranh lúc này, không phải chuyện tả hay hữu. Đó là chuyện trên và dưới, và tôi rất mừng vì chúng ta có những ứng viên biến điều đó thành điểm mấu chốt trong thông điệp của họ”, cô nói.
Theo Nunga, “chính trị của chính quyền hiện tại không phục vụ người dân. Nó không phải của dân, do dân; nó dành cho các tỷ phú, được các tỷ phú mua”.
Không còn ‘thống đốc bù nhìn’ cho ông Trump
Cùng ngày, ứng viên thống đốc Dân chủ Gina Hinojosa cũng gây bất ngờ với chiến thắng, dù trước đó được xem là cửa dưới, kể cả trong những ngày cuối của cuộc đua. Bà trở thành nữ thống đốc gốc Latinh đầu tiên trong lịch sử Texas, dù người gốc Latinh chiếm 40% dân số bang.
Alejandra Peimbert, giám đốc truyền thông khu vực của chiến dịch Hinojosa, nói chiến thắng cần được nhìn nhận như sự phản đối các chính sách nhập cư cứng rắn được thực thi trong 10 năm dưới thời Thống đốc mãn nhiệm Greg Abbott. Ông Abbott đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền Trump trong chiến dịch trục xuất hàng loạt, dẫn đầu các chính sách cho phép lực lượng thực thi pháp luật địa phương tiến hành hoạt động nhập cư.
“Tôi nghĩ cộng đồng Latinh và lá phiếu của chúng tôi liên tục bị giới chính trị gia đánh giá thấp. Kinh tế quá tệ, và những điều khủng khiếp ICE [Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ] đã làm với cộng đồng chúng tôi, chia cắt các gia đình… Tôi nghĩ cộng đồng của tôi cuối cùng đã chịu đủ”, Peimbert nói. “Tổng thống Trump sẽ không còn con bù nhìn nào trong ghế thống đốc nữa”.
Texas từ lâu là thành trì của đảng Cộng hòa tại Mỹ. Tuy nhiên, nhiệm kỳ của ông Abbott được đánh dấu bằng bước chuyển sang đường lối bảo thủ cứng rắn hơn, không chỉ với nhập cư mà cả các chương trình phúc lợi xã hội, quyền phá thai, giáo dục và tự do tôn giáo.
Những người ủng hộ Abbott ca ngợi tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh trong những năm gần đây nhờ cắt giảm thuế và nới lỏng quy định. Giới phê bình cho rằng tăng trưởng đo theo các chỉ số này chủ yếu có lợi cho doanh nghiệp và người giàu, trong khi tầng lớp trung lưu và thu nhập thấp ở Texas hưởng lợi rất ít. Tỷ lệ nghèo của bang hiện cao hơn mức trung bình cả nước, trong khi mạng lưới an sinh xã hội còn mỏng.
Dylan Sutter, 21 tuổi, nói về Talarico và Hinojosa: “Đây là một trong những điều lớn nhất Texas từng trải qua, bởi cả hai đều là ứng viên mạnh, dành thời gian và tâm huyết, tập trung với từng cộng đồng ở Texas, nên họ xứng đáng với vị trí này. Mọi thứ đều xanh. Cứ như thể lá phiếu được sơn xanh khi chúng tôi hoàn tất”.