Xã hội Israel không còn giả vờ đau buồn trước bạo lực

Theo các nhà nghiên cứu và tổ chức xã hội dân sự, những vụ tra tấn dã man tù nhân Palestine – bao gồm hiếp dâm và bạo lực tình dục – không phải là hiện tượng mới, mà đã được ghi nhận từ nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, kể từ tháng 10/2023, điều kiện giam giữ và mức độ tàn bạo trong các nhà tù Israel đã trở nên tồi tệ hơn rõ rệt.

Đặc điểm nổi bật của giai đoạn này là sự xuất hiện của một yếu tố đáng báo động: các lính canh Israel thực hiện tra tấn trong khi cười cợt và tỏ ra thích thú. Hàng loạt lời khai của các nạn nhân đều nhắc đến tiếng cười của những kẻ thủ ác. Điều này đặt ra câu hỏi: dưới điều kiện xã hội nào mà bạo lực lại được xem là trò vui?

Không chỉ trong các nhà tù, hàng chục binh sĩ Israel còn tự quay lại và phát tán các video ghi cảnh họ phá hủy nhà cửa, sát hại thường dân, cướp bóc tài sản nạn nhân, với thái độ hân hoan. Một số video được Đơn vị Điều tra của Al Jazeera thu thập cho thấy một binh sĩ Pháp-Israel khoe khoang về việc tra tấn tù nhân và tin rằng người xem “sẽ cười” khi xem cảnh đó. Phản ứng tích cực từ xã hội Israel và truyền thông chính thống đối với những hành vi này cho thấy bạo lực không còn là tội lỗi tất yếu, mà đã trở thành thứ được tán thưởng.

Hiện tượng “bắn và khóc” (shooting and crying) – vốn là một câu chuyện tuyên truyền từ thời Thủ tướng Golda Meir, gợi ý rằng người Israel buộc phải giết người nhưng cảm thấy đau buồn – đã biến mất. Theo các nhà phân tích, sau cuộc Intifada thứ hai và đặc biệt là cuộc phong tỏa Gaza năm 2007, xã hội Israel dần dừng việc thương xót nỗi đau tinh thần của binh sĩ mình, thay vào đó là tôn vinh hiệu quả giết chóc của họ.

Năm 2004, nhà nhân khẩu học Arnon Soffer, một người ủng hộ chính sách phong tỏa, tuyên bố: “Chúng ta sẽ phải giết, giết và giết. Cả ngày, mỗi ngày.” Dù ông lo ngại về tác động tâm lý lên binh sĩ, nhưng định hướng đã được đặt ra: xã hội ngày càng ít quan tâm đến hậu quả bạo lực lên chính mình mà chỉ chú trọng vào việc tiêu diệt người Palestine.

Giới học giả cho rằng, bạo lực hả hê không phải bản chất dân tộc hay tôn giáo, mà là kết quả có thể dự báo của một nhà nước thực dân định cư, nơi nạn nhân bị phi nhân tính hóa triệt để. Người Palestine bị coi như “rác thải”, trong khi người Israel được “siêu nhân hóa” thành thực thể không chịu sự ràng buộc của luật lệ và đạo đức. Mỗi hành vi bạo lực thành công – giành thêm đất đai mà không bị trừng phạt – lại được xem như một phần thưởng, nuôi dưỡng tâm lý thích thú.

Theo tác giả bài viết, một xã hội tán dương man rợ như vậy không thể tự cải tổ. Giải pháp duy nhất là tước bỏ phần thưởng mà Israel đang hưởng từ bạo lực: doanh thu vũ khí, quan hệ kinh tế với EU, sự ủng hộ chính trị của phương Tây. Cần có sự cô lập kinh tế toàn diện để buộc xã hội Israel đi theo con đường mới, nơi tội ác diệt chủng bị coi là điều cấm kỵ thay vì được ăn mừng. Nếu thế giới không hành động, sự xấu hổ sẽ thuộc về các quốc gia tiếp tay cho bạo lực này.

Quan điểm trong bài viết là của tác giả, không nhất thiết phản ánh lập trường biên tập của Al Jazeera.