WHO cảnh báo dịch Ebola tại CHDC Congo đang vượt khỏi tầm kiểm soát

Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, ngày 25/6 cảnh báo dịch Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo (CHDC Congo) đang lây lan nhanh hơn nỗ lực ứng phó, và các nước láng giềng có nguy cơ cao lây nhiễm.

“Chúng tôi đang khẩn trương mở rộng quy mô hoạt động, nhưng hiện tại dịch bệnh đang vượt khỏi tầm kiểm soát của chúng tôi”, ông Tedros nói trong một cuộc họp trực tuyến của Liên minh châu Phi về dịch bệnh, đồng thời kêu gọi các nước láng giềng hành động ngay lập tức.

Ông cũng cho biết tính đến nay đã có 220 ca tử vong nghi do Ebola trong đợt bùng phát hiện tại. Ông sẽ cùng Tiến sĩ Chikwe Ihekweazu, Giám đốc điều hành chương trình khẩn cấp y tế của WHO, tới CHDC Congo vào ngày 26/6.

Thông báo của ông Tedros được đưa ra trong bối cảnh các cuộc tấn công của người dân vào các cơ sở y tế tại tỉnh Ituri, tâm dịch, đã cản trở công tác ứng phó. Tại thị trấn Mongbwalu, ngày 21 và 22/6, người dân tấn công bệnh viện đa khoa Mongbwalu.

Bác sĩ Richard Lokodu, giám đốc y tế của cơ sở này, cho biết 18 bệnh nhân Ebola đã bỏ trốn vào ngày 21/6 sau khi “những kẻ không rõ danh tính” đốt các lều do Tổ chức Bác sĩ không biên giới (MSF) dựng lên để cách ly bệnh nhân.

Ngày 22/6, bệnh viện cũng hứng chịu bốn đợt tấn công từ những người trẻ được người thân của một nhà lãnh đạo tôn giáo tử vong vì Ebola huy động. Bảy bệnh nhân khác đã trốn thoát, cảnh sát và binh sĩ CHDC Congo phải can thiệp để lập lại trật tự. Một bệnh nhân nghi nhiễm trong tình trạng nguy kịch, bị xuất huyết, đã tử vong trong đợt tấn công thứ hai khi cố gắng bỏ chạy khỏi giường bệnh. Những kẻ tấn công muốn xác các nạn nhân Ebola được trao trả để tổ chức mai táng.

Trong một sự việc tương tự, ngày 18/6, đám đông đã phóng hỏa một trung tâm điều trị tại Rwampara, gần Bunia, sau khi chính quyền từ chối trao xác một nạn nhân mà họ muốn tự chôn cất. Việc chôn cất thi thể có thể rất dễ lây nhiễm, thường do chính quyền xử lý để kiểm soát dịch bệnh. Tuy nhiên, một số gia đình thích các nghi thức mai táng truyền thống liên quan đến việc tắm rửa và chạm vào thi thể, vốn là yếu tố chính làm lây lan dịch bệnh trong các đợt bùng phát trước đây.

Đầu tháng này, ông Tedros đã tuyên bố đợt bùng phát là “tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng gây quan ngại quốc tế” sau khi có hơn 300 ca nghi nhiễm và 88 ca tử vong tại CHDC Congo, cùng hai ca tử vong tại nước láng giềng Uganda.

Ngày 23/6, Uganda thông báo thêm hai ca Ebola, nâng tổng số ca nhiễm tại nước này lên bảy ca. Cả hai ca mới đều là nhân viên y tế Uganda tại một cơ sở y tế tư nhân ở thủ đô Kampala, theo Bộ Y tế nước này.

Đợt bùng phát do virus Ebola chủng Bundibugyo hiếm gặp gây ra, hiện chưa có phương pháp điều trị hoặc vaccine được phê duyệt.

Các điểm nóng là Rwampara, Mongbwalu, Nyakunde và Bunia thuộc tỉnh Ituri, đông bắc CHDC Congo. Đây là khu vực thương mại và di cư, giàu vàng, nơi xung đột giữa các nhóm vũ trang liên quan đến sắc tộc Hema và Lendu tranh giành đất đai và khoáng sản, đã khiến hơn 50.000 người thiệt mạng từ năm 1999. Các ca nhiễm cũng được ghi nhận tại Butembo và Goma do phiến quân kiểm soát ở tỉnh Bắc Kivu, cũng như thành phố Bukavu do phiến quân kiểm soát ở tỉnh Nam Kivu.

Ông Tedros cho biết việc kiểm soát dịch bệnh gặp khó khăn do tình trạng mất an ninh tại Ituri và Bắc Kivu, cũng như thiếu vaccine được phê duyệt.

(Theo Reuters)