Tunisia đang hứng chịu một đợt nắng nóng cực đoan mới, với nhiệt độ lên tới 49,8°C tại thành phố Kairouan ở miền trung nước này vào ngày 27/8. Theo Đài quan sát Thời tiết và Khí hậu Tunisia, đây là mức nhiệt cao thứ hai trong số các trạm quan trắc trên toàn cầu trong ngày hôm đó, chỉ sau Mehran (Iran) với 50°C. Sáu thành phố của Tunisia nằm trong danh sách 20 trạm quan trắc nóng nhất thế giới.
Mức nhiệt này cũng tiến gần đến kỷ lục quốc gia 50,3°C từng được ghi nhận vào ngày 11/8/2021. Nắng nóng đã đẩy nhu cầu tiêu thụ điện tăng vọt do người dân và doanh nghiệp sử dụng điều hòa nhiều hơn. Công ty Điện lực và Khí đốt Tunisia (STEG) cho biết nhu cầu điện có thể đã lên tới mức kỷ lục 6.000 megawatt trong tháng 7, sau khi chạm mức 5.600MW chỉ vài ngày trước đó.
Cắt điện luân phiên
STEG đã triển khai cắt điện luân phiên tại nhiều khu vực trên cả nước nhằm bảo vệ sự an toàn và liên tục của hệ thống điện, do áp lực từ nhu cầu tăng cao trong các đợt nắng nóng. Thời gian và tần suất cắt điện khác nhau, có nơi kéo dài tới vài giờ đồng hồ.
Tình trạng cắt điện cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống nước sạch. Các trạm bơm nước phụ thuộc vào điện, do đó khi mất điện, nhiều khu vực bị gián đoạn cấp nước. Điển hình, ngày 24/8, một sự cố mất điện đã khiến trạm bơm Kerker ngừng hoạt động, làm gián đoạn nguồn nước uống tại nhiều khu vực thuộc tỉnh Mahdia và Sfax, theo Công ty Khai thác và Phân phối Nước Quốc gia Tunisia (SONEDE).
Tuy nhiên, không phải mọi tình trạng thiếu nước đều do mất điện. Tunisia vốn đã đối mặt với tình trạng khan hiếm nước cơ cấu và hạn hán kéo dài. Ngân hàng Thế giới mô tả nước này đang phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng về khan hiếm nước và biến đổi khí hậu, đồng thời đang hỗ trợ các dự án cải thiện độ tin cậy của dịch vụ nước sạch.
Áp lực lên bệnh viện
Nắng nóng cũng đang gây sức ép lớn lên các khoa cấp cứu. Ngày 29/8, Tổ chức Bác sĩ trẻ Tunisia cho biết các khoa cấp cứu đang ghi nhận sự gia tăng “chưa từng có” về số ca tử vong và nhập viện liên quan đến sốc nhiệt và nhiệt độ cực cao. Tổ chức này đã kêu gọi chính phủ ban bố tình trạng khẩn cấp về y tế.
Ông Wajih Dhakkar, người đứng đầu tổ chức, cho biết Bệnh viện Habib Bourguiba ở Sfax đã ghi nhận 13 ca tử vong trong vòng 24 giờ. Bộ Y tế Tunisia cho biết từ ngày 1/7 đến 29/8 đã ghi nhận 633 ca cần tư vấn y tế và chăm sóc do ảnh hưởng của nắng nóng, đồng thời khẳng định các dịch vụ y tế vẫn hoạt động liên tục. Bộ này không công bố số tử vong trên toàn quốc.
Các bệnh nhân phụ thuộc vào thiết bị y tế dùng điện, như máy thở oxy, gặp nhiều khó khăn khi mất điện. Tuy nhiên, chưa có xác nhận chính thức về việc các ca phẫu thuật bị hủy do cắt điện.
Tranh cãi chính trị
Tổng thống Kais Saied ngày 27/8 tuyên bố các cuộc điều tra cho thấy tình trạng mất điện và nước không phải do sự cố kỹ thuật thông thường mà là hành vi phá hoại có chủ đích nhằm gây căng thẳng và lan truyền tin đồn. Tuy nhiên, ông không nêu rõ đối tượng bị cáo buộc. Tuyên bố này chưa được xác minh độc lập.
Tình trạng mất điện và nước lặp đi lặp lại đã làm gia tăng sự bất bình trong công chúng và trở thành tâm điểm của các cuộc biểu tình phản đối chính phủ. Một cuộc biểu tình ở Tunis hôm 20/8 do phong trào Nafas tổ chức đã đưa ra yêu cầu về việc tiếp cận tốt hơn với nước và điện, cùng với lo ngại về chi phí sinh hoạt và tự do chính trị.
Giới chuyên gia cảnh báo, nếu nắng nóng tiếp tục kéo dài, nhu cầu điện sẽ vẫn ở mức cao, tạo áp lực thường trực lên lưới điện và có thể dẫn đến các đợt cắt điện mới, ảnh hưởng tới cả nguồn nước, thực phẩm và thiết bị y tế.
