Từ lớp học trực tuyến đến Quảng trường Cách mạng: Nhịp sống của một giáo viên Tehran giữa chiến tranh

Trong bối cảnh “Cuộc chiến Ramadan” giữa Mỹ-Iran bùng nổ, đời sống tại Iran bị đảo lộn: trường học, đại học, nhà máy bị ném bom, đường phố vắng lặng. Mehran, một giáo viên 47 tuổi ở trung tâm Tehran, buộc phải chuyển sang dạy học trực tuyến từ một góc nhỏ trong căn hộ chật chội của mình.

“Cuộc sống không dừng lại như nhiều người nghĩ, nhưng nó có nhịp điệu hoàn toàn khác”, Mehran chia sẻ với Al Jazeera. Hành trình của anh trong một ngày phản ánh bức tranh thu nhỏ về một thành phố đang cố gắng duy trì sự bình thường giữa chiến tranh: từ lớp học ảo đầy thất vọng đến hiệu thuốc trống trơn, từ siêu lạm phát đến xe buýt miễn phí đông đúc.

Cuộc chiến băng thông

Ngày của Mehran bắt đầu bằng cuộc chiến giành băng thông. Sau các hạn chế internet, hệ thống giáo dục chuyển sang nền tảng nội địa “Shad”. “Internet quốc gia có nhưng yếu khủng khiếp do lượng người dùng tăng vọt”, anh mệt mỏi kể. Căn hộ ở khu Amirabad là nơi con gái 14 tuổi Mehraneh phải nheo mắt nhìn máy tính bảng cũ, con trai 8 tuổi Sam bám điện thoại mẹ gần cửa sổ để bắt sóng, còn vợ anh Azadeh quản lý tài chính cho một công ty tư nhân từ phòng khác.

Gánh nặng sinh tồn

Khi chuông kết thúc lớp học ảo, Mehran đến hiệu thuốc gần nhà mua thuốc tim cho mẹ. Kệ thuốc trông gọn gàng, nhưng hàng chục loại thuốc thiết yếu đã vắng bóng hơn một tháng. Nhân viên Mehri cho biết giá thuốc nội và ngoại đều tăng vọt. “Thuốc giờ ngốn một phần tư lương tôi, trước đây chỉ 7%”, Mehran nói. Anh vẫn may mắn hơn nhiều gia đình thiếu thuốc cứu mạng do phong tỏa hải quân Mỹ và các chuyến bay bị đình chỉ.

Tại chợ điện tử Jomhouri, Mehran mua tivi mới sau khi tivi cũ hỏng vì bom nổ gần nhà. Anh chọn tàu điện ngầm thay taxi vì giá cả leo thang. Giao thông công cộng miễn phí từ khi chiến tranh bắt đầu, một biện pháp của chính phủ. Chủ cửa hàng điện tử cho biết giá tivi tại tiệm đã tăng 40-60 triệu rial (29-44 USD), tương ứng với sự mất giá của đồng rial so với USD. Ali Morad, 59 tuổi, chủ cửa hàng kệ tivi, cho biết giá đã tăng gấp đôi dù hàng nội địa, do chi phí nhân công, tiền thuê và nguyên liệu thô tăng, đẩy khách hàng ra xa vì sức mua giảm.

Ảo tưởng bình thường

Kiệt sức, Mehran nghỉ chân ở công viên Osta. Cảnh tượng thanh bình lạ lùng: trẻ em chơi đùa, gia đình dã ngoại, thanh niên tập thể dục. Một cụ bà say mê đọc sách. “Chỉ một giây thôi, ta quên mất mình đang sống dưới phong tỏa”, Mehran suy tư. Tuy nhiên, Mona, 22 tuổi, nhìn nhận khác: “Sự yên bình là mặt nạ của một thành phố học cách khiêu vũ bên bờ vực khủng hoảng”. Theo cô, người trong công viên không đến để dạo chơi mà tìm không gian miễn phí để thở, vì ngân sách gia đình bị bào mòn bởi giá thực phẩm tăng gấp đôi và hóa đơn internet. “Họ dường như đồng thuận cho mình một giờ ngừng bắn khỏi ý nghĩ về chiến tranh trước khi trở về nhà”, Mona thêm.

Kiếm tìm nhịp điệu trong bóng tối

Khi màn đêm buông xuống, Mehran không về nhà mà đến Quảng trường Enghelab (Cách mạng) gần Đại học Tehran, nơi hàng trăm người tụ tập hát vang các khẩu hiệu yêu nước, ủng hộ nhà nước và lực lượng vũ trang. “Những cuộc tụ tập khiến chúng tôi cảm thấy mình ở cùng một chiến hào”, anh nói. “Chúng tôi không có máy bay tàng hình hay tàu sân bay, nhưng có tiếng nói và sự hiện diện thể chất. Chiến tranh lấy mất sự thoải mái, nhưng trả lại tinh thần đoàn kết xã hội”. Ban đầu là tuyên bố chính trị, các cuộc tụ tập này dần trở thành neo tâm lý. “Đến đêm thứ 10, tôi đến vì nghĩa vụ; đến đêm thứ 30, tôi tìm kiếm những gương mặt quen; đến đêm thứ 100, tôi nhận ra nó không chỉ là chính trị. Nó là kết cấu hàng ngày cho nhịp điệu ổn định khi mọi nhịp điệu khác đã sụp đổ”, Mehran tâm sự. Anh tự hỏi: “Nếu các cuộc tụ tập dừng lại, biết đặt năng lượng, giận dữ và hy vọng vào đâu? Liệu sự im lặng có nặng hơn tiếng bom?”