Trump gây sức ép buộc Ukraine ký thỏa thuận hòa bình

Trong bối cảnh căng thẳng với nhà lãnh đạo Ukraine Volodymyr Zelenskyy ngày càng sâu sắc, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gia tăng sức ép lên quốc gia Đông Âu này để đạt một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến tranh với Nga.

Phát biểu tại Nhà Trắng hôm thứ Ba, ông Trump tiếp tục đẩy mạnh việc đổ lỗi cho Tổng thống Ukraine vì đã cản trở các nỗ lực hòa bình nhằm kết thúc cuộc xung đột kéo dài nhiều năm.

“Zelenskyy phải muốn giải quyết cuộc chiến này, và nếu ông ấy không muốn, tôi nghĩ đó sẽ là một điều rất tồi tệ,” ông Trump nói, đồng thời đề cập việc Nga có nguồn nhân lực “vô hạn” để đưa vào cuộc chiến.

Ngay sau đó, tổng thống Mỹ nhắc lại cuộc gặp căng thẳng tại Phòng Bầu dục với ông Zelenskyy vào tháng 2/2025, ngay sau khi ông trở lại nắm quyền. Theo ông Trump, khi đó ông Zelenskyy lẽ ra có thể đạt được một “thỏa thuận tốt hơn”.

“Ông ấy sẽ phải muốn đạt được một thỏa thuận, bởi tôi không nghĩ người dân của ông ấy sẽ còn chấp nhận tình trạng này lâu hơn nữa,” ông Trump nói với các phóng viên.

Cùng ngày, Tổng thống Ukraine đã gặp đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và các nhà lãnh đạo châu Âu tại Oslo (Na Uy) để thảo luận về việc chấm dứt chiến tranh của Nga. Trong một bài đăng trên mạng xã hội sau cuộc gặp, ông Zelenskyy cho biết Ukraine có “một số ý tưởng rõ ràng về cách đi đến hòa bình” mà không nêu chi tiết.

“Chúng tôi thống nhất với các đối tác châu Âu trong nỗ lực này và mong phía Mỹ chuyển những ý tưởng đó tới Nga. Một trong những ý tưởng quan trọng là tiến tới một cuộc gặp ba bên tiềm năng giữa các nhà lãnh đạo nhằm giải quyết những vấn đề chỉ các nhà lãnh đạo mới có thể xử lý,” ông Zelenskyy viết.

Nhà lãnh đạo Ukraine cho biết thêm ông Witkoff sẽ tới Nga vào thứ Tư, nơi các cuộc thảo luận hòa bình dự kiến sẽ tiếp tục. “Hãy xem ông Putin nói gì,” ông Zelenskyy cho hay.

Khi được hỏi liệu Tổng thống Nga Vladimir Putin có nên gặp ông Zelenskyy hay không, ông Trump nói rằng giữa hai nhà lãnh đạo tồn tại sự thù địch “to lớn”. “Thật khó để họ ở cùng một phòng. Tôi không quan tâm điều đó được thực hiện như thế nào,” ông Trump nói.

Tranh cãi về Starlink

Phát biểu của ông Trump được đưa ra trong lúc Nhà Trắng tiếp tục gây sức ép để buộc Ukraine đạt thỏa thuận với Nga. Tuần trước, các quan chức Ukraine báo cáo tình trạng chậm lại của Starshield, phiên bản cấp quân sự của hệ thống vệ tinh Starlink do công ty hàng không vũ trụ SpaceX vận hành. Ukraine phụ thuộc vào công nghệ này cho liên lạc và tình báo nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công của Nga.

Hiện chưa rõ ai đã ra lệnh hạn chế quyền tiếp cận Starshield của Ukraine. Giám đốc điều hành SpaceX và là đồng minh của ông Trump, Elon Musk, đã đổ lỗi cho Nhà Trắng. “Các hệ thống Starshield do chính phủ Mỹ sở hữu và kiểm soát. Mọi giới hạn về tốc độ hoặc mức sử dụng đều do quân đội Mỹ và cuối cùng là Tổng thống quyết định,” ông Musk viết ngày 14/10.

Hãng tin Reuters cũng đưa tin lệnh này đến từ bên trong Nhà Trắng, dẫn lời hai quan chức Mỹ và một quan chức phương Tây. Tuy nhiên, một bài báo của The Wall Street Journal hôm thứ Ba cho biết các quan chức Mỹ đổ lỗi cho chính ông Musk, nói rằng Giám đốc điều hành SpaceX đã ra lệnh vào tuần trước. Ông Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đều phủ nhận việc chính phủ chỉ đạo các hạn chế, trong khi ông Hegseth đẩy trách nhiệm về phía SpaceX.

Thắt chặt quan hệ với Putin

Trong khi đó, ông Trump đã tìm cách xoa dịu quan hệ vốn căng thẳng trong lịch sử giữa Nga và Mỹ. Tháng 8/2025, ông Trump mời ông Putin tới Alaska, chuyến thăm đầu tiên của nhà lãnh đạo Nga tới lãnh thổ Mỹ trong một thập kỷ.

Gần đây hơn, trong tháng này, ông Trump bày tỏ sẵn sàng gặp ông Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình như một phần của thảo luận ba bên về phi hạt nhân hóa. Ông Trump cũng thông báo trong tháng này rằng ông đã đạt thỏa thuận mua dầu diesel từ Nga, đánh dấu sự đảo ngược đáng kể so với nhiều năm Mỹ gây sức ép lên nền kinh tế Moskva.

Tổng thống Mỹ còn miễn áp dụng các biện pháp hạn chế kinh tế mới lẽ ra sẽ được thực thi theo Đạo luật Trừng phạt Nga và Iran của Lindsey Graham, một luật lưỡng đảng ông đã ký một tháng trước đó để tưởng nhớ một thượng nghị sĩ quá cố. Đạo luật này lẽ ra sẽ áp đặt trừng phạt đối với các quan chức, ngân hàng và tàu chở dầu của Nga, cũng như thuế quan đối với các quốc gia mua dầu Nga.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bảo vệ quyết định này hôm thứ Ba, nói rằng đạo luật cho phép miễn trừ thông qua một điều khoản được lồng trong văn bản luật. “Tổng thống đã chọn sử dụng quyền miễn trừ vì lý do an ninh quốc gia để không triển khai ngay các biện pháp trừng phạt và hạn chế đó, bởi ông nhận thức rằng những vấn đề này phải được xem xét một cách tổng thể,” ông Rubio nói trong một cuộc phỏng vấn với kênh News18 của Ấn Độ.

Ông Rubio lập luận rằng ông Trump đang thực hiện một “sự cân bằng” trong việc quyết định mức độ các biện pháp hạn chế kinh tế do Mỹ áp đặt và tác động của chúng đối với phần còn lại của thế giới. “Khi bạn gây sức ép như vậy, đôi khi nó lan sang và tác động tiêu cực tới các quốc gia khác,” ông Rubio nói.