Tổng thống Mỹ Donald Trump đã một lần nữa bày tỏ sự thất vọng với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) vì các nước thành viên không tham gia vào cuộc chiến của Mỹ và Israel chống Iran. Phát biểu tại Phòng Bầu dục trong cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte ngày 24/6, Trump nói: "Chúng tôi hoàn toàn không cần giúp đỡ. Chúng tôi đã đánh bại họ ngay trong tuần đầu tiên. Nhưng sẽ tốt hơn nếu họ nói rằng họ muốn giúp."
Ông Trump cho biết sẽ thảo luận thêm về vấn đề này với ông Rutte sau cánh cửa đóng kín. "Chúng tôi sẽ thảo luận về những gì đã xảy ra, và chúng ta sẽ xem điều gì sẽ đến", ông nói.
Cuộc gặp diễn ra chỉ hai tuần trước thềm Hội nghị thượng đỉnh NATO thường niên dự kiến diễn ra tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) vào ngày 7/7. Ông Rutte được đánh giá là có thiện cảm với Trump, và các nhà phê bình cho rằng chuyến thăm Nhà Trắng là nỗ lực xoa dịu tổng thống Mỹ.
Trump ca ngợi Rutte là "người tuyệt vời, nhà lãnh đạo vĩ đại, tổng thư ký xuất sắc", đồng thời nhấn mạnh: "Nếu bất kỳ ai khác ở vị trí đó, chúng tôi thậm chí sẽ không gặp hôm nay, nói thật lòng, bởi vì chúng tôi đã bị thất vọng."
Trong cuộc gặp, ông Rutte đã trình bày một loạt biểu đồ cho thấy chi tiêu quốc phòng của các thành viên NATO tăng lên. Ông cũng khen ngợi các cuộc tấn công của Mỹ vào Iran, gọi Trump là "nhà lãnh đạo của thế giới tự do". "Điều này trước hết là về khả năng hạt nhân mà Iran đang nắm trong tay – nó sẽ là mối đe dọa cho toàn bộ thế giới", Rutte nói.
Tuy nhiên, không có bằng chứng nào cho thấy Iran đang chuẩn bị chế tạo vũ khí hạt nhân khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào ngày 28/2, châm ngòi cho cuộc chiến. Nhiều chuyên gia chỉ trích chiến dịch quân sự là vô cớ và vi phạm luật pháp quốc tế.
Đầu tuần này, các phái đoàn Mỹ và Iran đã gặp nhau tại Thụy Sĩ để đàm phán về bản ghi nhớ ngừng bắn tạm thời ký ngày 17/6. Một trong những bế tắc chính hiện nay là quyền kiểm soát eo biển Hormuz – tuyến đường huyết mạch cho hàng hóa toàn cầu, bao gồm dầu mỏ và khí đốt. Từ tháng 3, Iran đã phong tỏa eo biển này, và Trump từng kêu gọi các đồng minh NATO gửi quân đội bảo vệ tuyến đường thủy.
Dù không có đồng minh NATO nào cam kết lực lượng quân sự, ông Rutte khẳng định châu Âu đã hỗ trợ theo cách khác. Ông chỉ ra rằng các căn cứ quân sự châu Âu đóng vai trò trung tâm trong cuộc chiến: "Khi nhìn vào số liệu, từ 4.000 đến 5.000 máy bay Mỹ đã cất cánh từ các căn cứ ở châu Âu trong sáu tuần chiến tranh." Ông thừa nhận sự thất vọng của Trump nhưng cho rằng đó là những trường hợp cá biệt.
Trump dường như không bị thuyết phục, nhưng vẫn khen ngợi vai trò của Rutte: "Tôi nghĩ nếu tôi gọi ông ấy, có lẽ ông ấy sẽ tìm cách giúp đỡ nếu chúng tôi cần."
Cuộc chiến Mỹ-Israel chống Iran đã giết chết hàng nghìn thường dân Iran và tạm thời khiến hàng triệu người phải di dời.
