Trump chỉ trích Israel tấn công Beirut, tuyên bố thỏa thuận với Iran sắp được ký kết

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/6 đã chỉ trích Israel khi nước này tiến hành một cuộc không kích nhằm vào thủ đô Beirut của Liban, đúng vào ngày ông cho biết một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh giữa Mỹ-Israel với Iran có thể được ký kết.

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: "Cuộc tấn công của Israel vào Beirut lẽ ra không nên xảy ra, đặc biệt là vào một ngày đặc biệt khi chúng ta đang rất gần với một Thỏa thuận Hòa bình với Iran". Ông nhấn mạnh: "Chúng ta đang rất gần với một Thỏa thuận mang lại hòa bình cho khu vực, bao gồm cả Liban, và tất cả các bên nên hạ vũ khí".

"Sẽ không còn cuộc tấn công nào của Israel ở bất kỳ đâu tại Liban, nhưng cũng sẽ không còn cuộc tấn công nào từ bất kỳ bên nào khác, bao gồm cả Hezbollah, chống lại Israel. Đây có thể là khởi đầu của một nền hòa bình lâu dài và tốt đẹp — Đừng làm hỏng nó!" ông Trump cảnh báo.

Tuyên bố trên được đưa ra ngay sau khi nhà đàm phán hàng đầu kiêm Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, cho rằng các cuộc tấn công của Israel một lần nữa đặt niềm tin vào Mỹ vào vòng nghi vấn. Trên mạng xã hội X, ông Ghalibaf viết: "Mỹ hoặc là thiếu ý chí thực hiện cam kết, hoặc là thiếu năng lực để làm điều đó. Nếu các ông thiếu ý chí và năng lực thực hiện cam kết, thì nói về việc tiếp tục con đường là điều không thể".

Các cuộc không kích của Israel nhằm vào khu vực Dahiyeh ở Beirut đã khiến ít nhất 3 người thiệt mạng. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết quân đội đã tiến hành các cuộc tấn công để đáp trả việc Hezbollah bắn đạn về phía bắc Israel. Tuy nhiên, ông Trump đặt câu hỏi về sự biện minh này, nói rằng "cuộc tấn công mà Israel đáp trả là rất nhỏ và vô nghĩa, không ai bị thương, bị tổn hại hay thiệt mạng, và không nên làm gián đoạn tiến trình quan trọng này".

Trước đó, hôm 13/6, ông Trump tuyên bố thỏa thuận với Iran được "lên lịch" ký vào ngày 14/6, với nước trung gian Pakistan cho biết lễ ký sẽ diễn ra theo hình thức kỹ thuật số. Tuy nhiên, các quan chức Iran đưa ra mốc thời gian khác, với người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết việc ký kết có thể mất vài ngày. Dù vậy, cả hai bên đều cho rằng việc ký một biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt giao tranh trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Liban, là "gần hơn bao giờ hết".

Mặc dù các điều khoản chính thức chưa được công bố, nhưng hai bên đều cho thấy Eo biển Hormuz sẽ được mở, lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ sẽ được dỡ bỏ và giao tranh sẽ ngừng ngay lập tức. Các vấn đề sâu xa như tương lai chương trình hạt nhân của Iran, tài sản bị đóng băng và nới lỏng trừng phạt dự kiến sẽ được giải quyết trong vòng 60 ngày sau lễ ký.

Phát biểu với Al Jazeera, ông Sami Nader, Giám đốc Viện Nghiên cứu Chiến lược Levant, gọi các cuộc tấn công của Israel là "bài kiểm tra chiến lược" cho cả hai bên. Ông giải thích Israel liên tục yêu cầu tách Liban khỏi bất kỳ thỏa thuận nào với Iran, đồng thời có "mục đích nội địa" khi cuộc bầu cử sắp tới ở Israel đang đến gần, khi Netanayahu bị chỉ trích là chưa làm đủ để đối phó Hezbollah.

Trong khi đó, cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama, trong cuộc phỏng vấn với chương trình "This Week" của ABC News, cho rằng khó có thể đạt được một thỏa thuận nào tốt hơn thỏa thuận hạt nhân Iran (JCPOA) mà chính quyền của ông đã đàm phán năm 2015. Ông Obama nói: "Thật khó tin rằng bất kỳ thỏa thuận nào xuất hiện sẽ khác biệt đáng kể hoặc là một sự cải thiện đáng kể so với thỏa thuận chúng ta đã có ngay từ đầu". Ông cũng nhấn mạnh Mỹ không thể "chỉ bắt nạt hay ném bom để tìm ra giải pháp", và nói thêm: "Bạn nghĩ chúng ta đã học được bài học đó đến bây giờ".