Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh miễn trừ các biện pháp trừng phạt nhắm vào Nga và các quốc gia mua dầu khí của Nga, chỉ vài ngày trước khi các hạn chế này dự kiến có hiệu lực theo luật mà ông đã ký hồi tháng trước. Quyết định này ngay lập tức gây phản ứng từ cả hai đảng.
Trong sắc lệnh ký hôm thứ Sáu, Trump nói việc miễn trừ là vì lợi ích quốc gia của Mỹ. Ông không nêu thời điểm cụ thể có thể áp đặt các biện pháp trừng phạt, cho biết chúng sẽ tiếp tục bị đình chỉ cho đến khi ông hoặc các quan chức cấp cao xác định hành động tiếp theo là phù hợp.
Động thái này bị cả đảng Dân chủ và Cộng hòa lên án. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis (bang North Carolina) gọi quyết định là "cực kỳ vô trách nhiệm", cáo buộc chính quyền nhượng bộ Tổng thống Nga Vladimir Putin, người đã phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022. "Tổng thống và các cố vấn không hiểu phần nào của việc thực thi một đạo luật được Thượng viện thông qua với tỷ lệ 86-11?", Tillis viết trên mạng xã hội hôm thứ Bảy.
Thượng nghị sĩ Cộng hòa John Cornyn (bang Texas) cũng chỉ trích, nói rằng cố Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham (bang South Carolina), người vận động cho đạo luật, "sẽ rất phẫn nộ". Dân biểu Don Beyer, đảng Dân chủ bang Virginia, nói động thái của Trump phản bội Ukraine và coi thường ý định của Quốc hội trong việc trừng phạt Nga vì cuộc xâm lược. Thượng nghị sĩ Dân chủ Elizabeth Warren (bang Massachusetts) cáo buộc Trump "coi thường" Quốc hội và tạo điều kiện cho Putin tiếp tục cuộc chiến chống Ukraine, kêu gọi các đồng nghiệp hành động để đảo ngược quyết định.
Đạo luật mang tên cố Thượng nghị sĩ Graham được thông qua với sự ủng hộ lưỡng đảng áp đảo. Luật cho phép áp thuế lên tới 100% đối với hàng hóa từ các nước tiếp tục mua dầu khí của Nga hoặc giúp Moskva lẩn tránh trừng phạt. Dự luật sau đó được Trump ký thành luật hồi tháng trước. Trước khi qua đời bất ngờ hồi đầu năm nay, Graham đã làm việc khoảng một năm để đưa đạo luật được thông qua.
Quyết định miễn trừ được đưa ra không lâu sau khi Trump đồng ý một thỏa thuận mua dầu diesel của Nga nhằm hạ giá nhiên liệu, vốn đã tăng trong bối cảnh cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran. Các chính trị gia từ cả hai đảng đặt câu hỏi liệu thỏa thuận này có thực sự giảm chi phí năng lượng một cách đáng kể hay không, trong khi vẫn mang lại doanh thu cho Moskva để hỗ trợ nỗ lực chiến tranh.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cũng chỉ trích việc miễn trừ trừng phạt hôm thứ Bảy, nói rằng giảm áp lực lên Nga sẽ khuyến khích các cuộc tấn công tiếp theo. "Phần thưởng tài chính cho Putin – tất cả những điều này chỉ khuyến khích ông ta tiếp tục tấn công", Zelenskyy viết trên X, kêu gọi Mỹ duy trì áp lực lên Moskva.
Quốc hội Mỹ đang trong kỳ nghỉ cho đến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3 tháng 11, hạn chế cơ hội thách thức quyết định của Trump ngay lập tức. Dân biểu Gregory Meeks, thành viên Dân chủ cấp cao trong Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, đã đưa ra dự luật nhằm chặn thỏa thuận dầu diesel riêng với Nga.
