Tổng thống Trump bất ngờ tuyên bố Israel và Hezbollah ngừng bắn

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 1/6 tuyên bố Israel và lực lượng Hezbollah ở Lebanon đã đồng ý ngừng các cuộc tấn công lẫn nhau sau các cuộc đàm phán gián tiếp thông qua trung gian. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết đã nói chuyện với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và thông qua "đại diện cấp cao" với Hezbollah.

"Tôi đã có cuộc gọi rất tốt với Hezbollah, và họ đồng ý rằng mọi hành động bắn nhau sẽ dừng lại - Israel sẽ không tấn công họ, và họ sẽ không tấn công Israel", ông Trump viết. Đây là lần đầu tiên một tổng thống Mỹ trao đổi trực tiếp hoặc gián tiếp với Hezbollah, tổ chức bị Washington liệt vào danh sách khủng bố.

Theo tuyên bố từ Đại sứ quán Lebanon tại Washington, thỏa thuận đề xuất Hezbollah ngừng tấn công Israel để đổi lấy việc Israel ngừng các cuộc không kích vào Beirut và vùng ngoại ô phía nam. Ông Trump cũng cho biết Netanyahu đồng ý rút bất kỳ lực lượng Israel nào đang chuẩn bị tấn công thủ đô Lebanon. Tuy nhiên, Thủ tướng Israel sau đó khẳng định sẽ tiếp tục kế hoạch tấn công Beirut nếu Hezbollah có thêm bất kỳ hành động chống lại Israel.

Bối cảnh leo thang tại Lebanon

Iran tuyên bố một trong những điều kiện để đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh với Mỹ là Israel phải rút khỏi Lebanon. Hezbollah, nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn, bắt đầu bắn rocket vào miền bắc Israel sau các cuộc tấn công đầu tiên của Mỹ-Israel vào Tehran cuối tháng 2. Kể từ đầu tháng 3, Israel liên tục không kích Lebanon, hiện kiểm soát khoảng 1/5 lãnh thổ nước này.

Bộ Y tế Lebanon cho biết hơn 3.412 người thiệt mạng và 10.269 người bị thương trong các cuộc tấn công của Israel kể từ ngày 2/3. Hơn một triệu người tại Lebanon phải rời bỏ nhà cửa. Đáng chú ý, các nỗ lực ngừng bắn trước đó giữa Israel và Lebanon đều thất bại. Một lệnh ngừng bắn 10 ngày được công bố vào ngày 22/4 và sau đó gia hạn thêm ba tuần cũng không thể chấm dứt giao tranh.

Phản ứng từ các bên

Văn phòng Thủ tướng Netanyahu tuyên bố Israel sẽ bảo lưu quyền tấn công Beirut nếu Hezbollah tiếp tục các cuộc tấn công. Quân đội Israel đã ban hành lệnh sơ tán mới cho cư dân vùng ngoại ô phía nam Beirut, cảnh báo sẽ tấn công khu vực Dahiyeh nếu Hezbollah nhắm vào Israel bằng rocket.

Trong khi đó, Đại sứ quán Lebanon tại Washington ra tuyên bố chi tiết cho biết Hezbollah đã chấp nhận đề xuất của Mỹ về "ngừng tấn công lẫn nhau". Nghị sĩ Hezbollah Hassan Fadlallah khẳng định nhóm ủng hộ "lệnh ngừng bắn toàn diện trên toàn lãnh thổ Lebanon" như một bước đệm để Israel rút quân khỏi Lebanon. Chủ tịch Quốc hội Lebanon Nabih Berri, đồng minh thân cận của Hezbollah, cho biết có thể bảo đảm cho việc tuân thủ "đầy đủ, toàn diện và ngay lập tức" lệnh ngừng bắn của nhóm vũ trang này, đồng thời đặt câu hỏi: "Vấn đề thực sự là ai sẽ buộc Israel ngừng xâm lược?"

Ý nghĩa của thông báo

Chuyên gia phân tích Sami Nader, Giám đốc Viện Nghiên cứu Chiến lược Levant, nhận định các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon là "sự leo thang rất nguy hiểm" và giải pháp duy nhất là tách lệnh ngừng bắn ở Lebanon khỏi vấn đề Iran. "Thực tế, tất cả mọi người ngoại trừ Hezbollah đều muốn tách rời hai vấn đề này", ông nói.

Việc Tổng thống Trump liên lạc với Hezbollah được đánh giá là "chưa từng có tiền lệ" nếu đúng là ông nói chuyện trực tiếp với nhóm vũ trang này chứ không phải đồng minh của họ. Đây có thể là bước đột phá trong quan hệ Hezbollah-Mỹ kể từ những năm 1980. Mặc dù Mỹ chưa từng đàm phán trực tiếp với Hezbollah, các quan chức Mỹ thường dựa vào các nhân vật nhà nước Lebanon, đặc biệt là Chủ tịch Quốc hội Berri, làm trung gian trong các cuộc khủng hoảng khu vực.