Tội phạm có tổ chức Mỹ Latinh mở rộng hoạt động tại ít nhất 12 quốc gia châu Âu

Cuộc điều tra kéo dài 4 tháng của Guardian cho thấy sự gia tăng buôn lậu cocaine vào châu Âu có liên quan trực tiếp đến sự hiện diện ngày càng mở rộng của các mạng lưới tội phạm Mỹ Latinh tại châu Âu, nơi chúng thiết lập quan hệ chặt chẽ với các tổ chức mafia địa phương.

Sử dụng cơ sở dữ liệu, thông tin từ cảnh sát và cơ quan tình báo, cùng các cuộc phỏng vấn thẩm phán, công tố viên và chuyên gia từ 8 quốc gia, cuộc điều tra cho thấy các băng đảng và phe phái từ Colombia, Brazil, Ecuador, Venezuela, Mexico và Mỹ đang hoạt động tại ít nhất 12 quốc gia châu Âu. Từ năm 2014 đến 2024, lượng cocaine bị thu giữ đã tăng 471%, và nhiều phòng thí nghiệm địa phương chế biến các dẫn xuất cocaine hơn đã bị triệt phá.

Con số này có thể còn cao hơn, vì chỉ bao gồm các nhóm được xác định chính thức ở châu Âu thông qua các chiến dịch của cảnh sát, điều tra xuyên quốc gia và các vụ án đang được xét xử liên quan đến môi giới, thành viên tích cực, các nhóm nhỏ hoặc mạng lưới hoạt động. Nó không bao gồm các băng nhóm không có hiện diện thực tế ở châu Âu nhưng làm việc trong các "liên doanh" với mafia châu Âu.

Các nhóm được xác định bao gồm băng đảng Sinaloa và băng đảng Jalisco New Generation (CJNG) của Mexico; mafia Clan del Golfo và các tổ chức du kích ELN cùng các phe phái ly khai của Farc ở Colombia; Primeiro Comando da Capital (PCC) và Comando Vermelho (CV) của Brazil; Tren de Aragua của Venezuela; và các băng nhóm Barrio 18 và MS-13 có nguồn gốc từ Mỹ, cũng phổ biến ở El Salvador, Honduras, Guatemala và ở mức độ thấp hơn là Mexico.

Các tổ chức này đã xây dựng sự hiện diện nổi bật hơn ở Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hà Lan, Bỉ và Pháp, trong khi hoạt động của chúng cũng được ghi nhận ở Đức, Romania, Croatia và Slovakia. Global Initiative Against Transnational Organized Crime (Gi-Toc) còn bổ sung Bulgaria vào danh sách.

Daniel Brombacher, nhà khoa học chính trị và giám đốc Europe Observatory tại Gi-Toc, nhận định: "Có điều gì đó mới đang diễn ra với sự hiện diện của các nhóm Mỹ Latinh tại những địa bàn chưa có cơ sở hạ tầng từ trước."

"Hiện tượng này không còn giới hạn ở các quốc gia cửa ngõ truyền thống," ông nói. "Các chiến dịch gần đây của cảnh sát đã phát hiện các phòng thí nghiệm methamphetamine do người Mexico điều hành ở miền nam Pháp, đông bắc Ba Lan và Brandenburg, phía nam Berlin. Các nhóm Mỹ Latinh cũng đang xuất hiện ở Romania và Bulgaria dọc tuyến đường Balkan."

Các cơ quan chức năng và chuyên gia quốc gia Mỹ Latinh cho rằng danh sách có thể còn dài hơn. Một báo cáo chưa công bố của văn phòng công tố São Paulo, một phần dựa trên dữ liệu từ cơ quan tình báo Brazil (Abin) mà Guardian đã xem xét, cho thấy PCC – hiện là nhóm tội phạm lớn nhất Brazil – hoạt động tại 16 quốc gia châu Âu, bao gồm Anh, Ireland, Iceland, Serbia, Thụy Điển, Thụy Sĩ và Thổ Nhĩ Kỳ.

Nghi ngờ rằng các băng đảng và phe phái Mỹ Latinh đang tìm cách thiết lập sự hiện diện ở châu Âu không phải là mới. Ít nhất từ những năm 1980, các tổ chức tội phạm Colombia như băng đảng Cali và Medellín đã có chỗ đứng tại các vùng của Tây Ban Nha như Galicia. Năm 2013, một báo cáo của Europol đã cảnh báo về sự trỗi dậy của chúng. Nhưng điều mà giới chức đang chứng kiến hiện nay là ở một mức độ khác.

Một báo cáo của Europol năm nay khẳng định: "Các mạng lưới tội phạm nguy hiểm nhất (MTCN) Mỹ Latinh cũng đã định cư trong EU, từ đó điều hành các hoạt động ảnh hưởng đến EU. Điều này đặc biệt đúng với các mạng lưới tội phạm di động liên quan đến tội phạm có tổ chức."

Interpol, do sĩ quan cảnh sát liên bang Brazil Valdecy Urquiza lãnh đạo, đã được liên hệ nhưng chưa đưa ra bình luận.

Vấn đề đã trở nên rõ ràng hơn trong thập kỷ qua. Sản xuất ma túy ở Mỹ Latinh trong thời gian này đã tăng khoảng bốn lần, đạt mức kỷ lục khoảng 4.100 tấn vào năm 2024. Con số này diễn ra sau mức tăng tới 35% vào đầu thập kỷ. Lượng cocaine sản xuất tại Colombia hiện nay nhiều hơn cả thời kỳ của trùm ma túy khét tiếng Pablo Escobar. Gần như toàn bộ cocaine và nhiều chất liên quan trên thế giới có nguồn gốc từ Mỹ Latinh, đặc biệt là Colombia.

Víctor Manuel Sánchez Valdés, học giả tại Đại học Tự trị Coahuila ở Mexico và là chuyên gia về tội phạm có tổ chức, cho biết: "Các nhóm chính là băng đảng Sinaloa và băng đảng Jalisco [CJNG] ở Mexico; Comando Vermelho và PCC của Brazil; Clan del Golfo và các phe phái khác nhau của Farc Colombia; Lobos và Choneros của Ecuador; và Tren de Aragua của Venezuela."

Ông tin rằng sự hiện diện của Mỹ Latinh ở châu Âu còn phổ biến hơn mức thường được thừa nhận. "Băng đảng Sinaloa và CJNG có mặt tại hơn 20 quốc gia châu Âu. Rõ ràng, điều đó không có nghĩa là chúng thống trị hay có các nhóm lớn," ông nói. "Thay vào đó, chúng là các sứ giả kinh doanh."

Báo cáo Ma túy Thế giới năm 2026 của Văn phòng Liên hợp quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC) về tội phạm bất hợp pháp nêu rõ sản lượng cocaine toàn cầu năm 2024 ở mức từ 3.800 đến 4.700 tấn – cao hơn hơn bốn lần so với năm 2014. Nam Mỹ vẫn là trung tâm sản xuất chính, với diện tích trồng coca đạt kỷ lục 385.000 ha trong thập kỷ qua – gấp ba lần con số năm 2014.

Châu Âu nổi lên như một thị trường trọng điểm vì mang lại biên lợi nhuận cao hơn cho các tổ chức so với Mỹ. Kể từ đầu thập kỷ, cảnh sát châu Âu đã tịch thu nhiều ma túy hơn lực lượng Mỹ, và dữ liệu cho thấy châu Âu hiện chiếm khoảng một phần tư lượng tiêu thụ toàn cầu.

Europol gần đây báo cáo rằng trong số 731 MTCN hoạt động khắp châu Âu, 149 có liên hệ với các tổ chức Mỹ Latinh. Trong số này, 67 có thành viên Mỹ Latinh, và 22 chủ yếu gồm người Mỹ Latinh.