Tòa án tối cao Kenya yêu cầu chính phủ công bố chi tiết về cơ sở cách ly Ebola

Tòa án Tối cao Kenya đã ra phán quyết yêu cầu chính phủ nước này công bố chi tiết về một cơ sở cách ly Ebola được đề xuất có liên quan đến Mỹ, một ngày sau khi hàng trăm người xuống đường biểu tình tại thị trấn Nanyuki, miền trung Kenya, phản đối địa điểm dự kiến xây dựng.

Theo hãng tin Reuters, hai người đã thiệt mạng vì vết thương do đạn bắn trong cuộc bạo loạn hôm thứ Hai, dẫn nguồn từ người tổ chức biểu tình Patrick Wahome và một nguồn tin an ninh.

Tòa án đã gia hạn lệnh bảo lưu tạm thời, ngăn chặn việc thành lập bất kỳ cơ sở cách ly, cách biệt hoặc điều trị Ebola nào tại Kenya, đồng thời cấm tiếp nhận những cá nhân có nguy cơ phơi nhiễm virus. Tòa cũng yêu cầu Bộ trưởng Y tế công bố công khai các chi tiết thỏa thuận, đánh giá y tế và an toàn sinh học, phê duyệt quy định và quy trình vận hành.

Trước đó, hôm thứ Sáu, Tòa án Tối cao đã yêu cầu chính phủ tạm thời đình chỉ kế hoạch sau khi một vụ kiện được đệ trình với lập luận rằng địa điểm này có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe cộng đồng.

Các quan chức cấp cao Mỹ cho biết cơ sở 50 giường tại căn cứ không quân ở hạt Laikipia sẽ phục vụ những người Mỹ đã phơi nhiễm virus nhưng chưa có triệu chứng. Chính phủ Kenya cam kết sẽ tiến hành kế hoạch thành lập cơ sở này, với Bộ trưởng Y tế Aden Duale tuyên bố hôm thứ Bảy rằng đây là một phần của nỗ lực rộng lớn hơn nhằm tăng cường hệ thống ứng phó khẩn cấp. Tuy nhiên, các nhà phê bình cho rằng cơ sở hạ tầng y tế của Kenya quá yếu kém để đối phó với những nguy cơ tiềm ẩn.

Phóng viên Catherine Wambua-Soi của Al Jazeera đưa tin từ Nairobi cho biết, tại phiên điều trần hôm thứ Ba, nguyên đơn chính là tổ chức nhân quyền Katiba Institute khẳng định kế hoạch này gây ra rủi ro nghiêm trọng cho sức khỏe. “Nguyên đơn chính, Katiba Institute, đã đưa vụ việc ra tòa để ngăn chặn cơ sở này, nói rằng thỏa thuận giữa Mỹ và Kenya hoàn toàn không minh bạch”, bà nói, thêm rằng Hiệp hội Luật sư Kenya và nghiệp đoàn bác sĩ chính cũng phản đối kế hoạch trong phiên tòa. “Tất cả đều nói không với cơ sở đó. Vì vậy, thẩm phán yêu cầu chính phủ phải trình bày tất cả các giấy tờ liên quan đến thỏa thuận.”

Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda đang phải đối phó với chủng virus Ebola hiếm gặp Bundibugyo, trong một đợt bùng phát đã giết chết 48 người và được WHO tuyên bố là tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng gây quan ngại quốc tế. Dịch bệnh đang vượt quá khả năng ứng phó toàn cầu vốn khởi đầu chậm trễ.

Tổng thống Kenya William Ruto bảo vệ cơ sở này, cho biết đó là một phần của kế hoạch chuẩn bị quốc gia rộng lớn hơn và quan hệ đối tác y tế lâu dài với Washington. Phát biểu lần đầu tiên về cơ sở này, ông Ruto nói rằng nó không có gì khác thường và tương tự như những cơ sở khác đã được thiết lập tại Kenya. “Cơ sở tại Căn cứ Không quân Laikipia không phải là một cơ sở khác biệt so với tất cả các cơ sở khác mà chúng tôi có trên khắp Kenya,” ông nói với các phóng viên ở miền bắc Kenya vào tối thứ Hai, kêu gọi người dân không nghi ngờ sự chuẩn bị của chính phủ. Ông cho biết đã phê duyệt cơ sở này sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu Kenya hỗ trợ, viện dẫn hàng thập kỷ hợp tác với Washington trong các chương trình y tế bao gồm HIV/AIDS, Ebola và COVID-19. Tổng thống nói thêm Kenya đã chuẩn bị các cơ sở cách ly, giám sát và điều trị tại 23 hạt, và cơ sở này sẽ phục vụ người Kenya cũng như các đối tác nước ngoài, bao gồm cả người Mỹ, nếu cần thiết.