Tòa án Brazil kết án Eduardo Bolsonaro vì vận động Mỹ can thiệp tư pháp

Ngày 16/12, Hội đồng thẩm phán Tòa án Tối cao Brazil đã bỏ phiếu kết tội Eduardo Bolsonaro, con trai của cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, vì hành vi vận động Mỹ can thiệp vào quá trình xét xử cha mình. Ba trong bốn thẩm phán của hội đồng bỏ phiếu thuận, một thẩm phán còn lại chưa bỏ phiếu.

Theo phán quyết, Eduardo Bolsonaro bị kết án 4 năm 2 tháng tù vì hành vi cưỡng ép hệ thống tư pháp Brazil. Thẩm phán Cristiano Zanin nhận định: “Đây không chỉ đơn thuần là ý kiến hay lập trường chính trị, mà là hành vi đe dọa rõ ràng đối với chính quyền và công dân Brazil, mang tính bất hợp pháp và tội phạm”.

Đây là thất bại pháp lý mới nhất đối với gia đình Bolsonaro, lực lượng vẫn chiếm ưu thế trong phe cánh hữu chính trị Brazil. Cựu Tổng thống Jair Bolsonaro hiện đang thụ án 27 năm tù vì nỗ lực ở lại nắm quyền sau thất bại trong cuộc bầu cử năm 2022, bị các công tố viên mô tả là âm mưu đảo chính. Gia đình Bolsonaro tố cáo phiên tòa là một cuộc săn phù thủy chính trị.

Eduardo Bolsonaro, con trai thứ ba và là nghị sĩ Hạ viện Brazil, đã tích cực bảo vệ cha mình. Tháng 3/2025, ông tuyên bố sẽ chuyển hẳn sang Mỹ để “tập trung 100% năng lượng” vào mục tiêu giải cứu cha. Các công tố viên cáo buộc ông tiến hành chiến dịch bất hợp pháp vận động Tổng thống Mỹ Donald Trump và sử dụng ảnh hưởng nước ngoài để gây áp lực lên giới chức Brazil bỏ qua vụ án.

Trump, đồng minh của Jair Bolsonaro, từng cố gắng ở lại nhiệm kỳ dù thua bầu cử năm 2020 và chỉ trích giới chức Brazil đàn áp tiếng nói cánh hữu. Tháng 7/2025, Trump ra thư áp thuế 50% lên một số sản phẩm Brazil, lấy lý do từ phiên tòa xử Jair Bolsonaro và gọi đây là “cuộc săn phù thủy cần kết thúc ngay lập tức”. Ông cũng ban hành lệnh trừng phạt Thẩm phán Alexandre de Moraes, người phụ trách vụ án Bolsonaro, cùng gia đình và các quan chức tư pháp Brazil khác với lý do “đàn áp bất đồng chính kiến”.

Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva lên án các hành động này là can thiệp vào công việc nội bộ. Khi quan hệ với Lula trở nên hòa dịu hơn, chính quyền Trump đã nới lỏng thuế quan và bãi bỏ trừng phạt đối với de Moraes cùng gia đình vào tháng 12. Tháng 5, Lula thăm Nhà Trắng và ca ngợi cuộc gặp hiệu quả.

Vai trò của Trump trong cuộc bầu cử tổng thống Brazil sắp tới vẫn chưa rõ ràng. Lula đang tranh cử nhiệm kỳ thứ tư và đối thủ nặng ký là Thượng nghị sĩ Flavio Bolsonaro, con trai cả của cựu Tổng thống. Cuộc thăm dò CNT/MDA ngày 16/12 cho thấy Lula nhận 49,3% phiếu bầu trong vòng hai so với 40,2% của Flavio.

Flavio Bolsonaro gặp rắc rối pháp lý khi cảnh sát mở cuộc điều tra vào tháng 4 về cáo buộc ông phỉ báng Lula, cùng mối quan hệ với một chủ ngân hàng thất thế. Trong khi đó, Jair Bolsonaro phải đối mặt với câu hỏi về sự hiện diện của một khẩu súng tại nhà riêng ở Brasilia, nơi ông đang thụ án ba tháng vì lý do y tế. Thẩm phán de Moraes yêu cầu đội ngũ pháp lý của ông giải thích vì sao “người bị kết án lại giữ súng trong nhà” sau khi một nhân viên bảo vệ khai nhận khẩu Glock 9mm là của cựu tổng thống.