Đầu tuần này, ít nhất 57 người di cư đã thiệt mạng khi cố gắng vượt biên giới từ Morocco vào Ceuta, một trong hai vùng lãnh thổ Tây Ban Nha nằm ở lục địa châu Phi. Trong vòng 24 giờ, hàng chục nghìn người đã tràn vào Ceuta, khiến Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez lên án đây là hành vi “vi phạm toàn vẹn lãnh thổ”.
Nhiều người di cư được phỏng vấn cho biết họ được khuyến khích thực hiện hành trình này qua các bài đăng trên mạng xã hội. Trong bối cảnh đó, Đại sứ Israel tại Liên Hợp Quốc, Danny Danon, đã đăng trên X rằng “Tây Ban Nha, quốc gia không bỏ lỡ cơ hội nào để giảng bài Israel, đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp tại Ceuta sau cuộc khủng hoảng chính sách nhập cư của họ”.
Chính phủ của Thủ tướng Sanchez ngày càng chỉ trích Israel, gọi nước này là “nhà nước diệt chủng” và hủy bỏ các hợp đồng vũ khí lớn. Năm 2024, Tây Ban Nha công nhận nhà nước Palestine. Trong bài đăng, ông Danon còn cho rằng Tây Ban Nha nên giải thích lý do vẫn duy trì các vùng lãnh thổ thuộc địa ở châu Phi.
Cùng với Melilla, Ceuta được Morocco tuyên bố chủ quyền. Khác với Tây Ban Nha, Morocco có quan hệ tốt với Israel. Năm 2020, nước này gia nhập Hiệp định Abraham, trở thành quốc gia Arab thứ tư bình thường hóa quan hệ với Israel qua thỏa thuận này.
Bộ trưởng Giao thông Tây Ban Nha Oscar Puente đáp trả bài đăng của ông Danon: “Chà, mọi chuyện dần trở nên khá rõ ràng”. Đây được cho là ám chỉ những đồn đoán rằng Israel đứng sau làn sóng người di cư vào Ceuta để trừng phạt Tây Ban Nha vì lập trường chống lại Israel.
Các đồn đoán này được thúc đẩy bởi những phát biểu công khai của quan chức Israel và các nhà bình luận thân Israel. Cựu quan chức Lầu Năm Góc Michael Rubin viết rằng người Morocco nên tập trung tại biên giới và tiến vào Ceuta, Melilla để treo cờ Morocco. Nhà bình luận Amine Ayoub trên trang Ynet News đề xuất Israel nên “giúp Morocco thu hồi” Ceuta và Melilla, coi đây là cách trừng phạt một thành viên NATO không hợp tác trong cuộc chiến với Iran.
Khi chiến tranh nổ ra cuối tháng 2, Tây Ban Nha từ chối cho Mỹ sử dụng căn cứ quân sự. Sau đó có thông tin Mỹ đề nghị đình chỉ tư cách của Tây Ban Nha trong NATO. Ông Ayoub cho rằng việc giúp Morocco thu hồi Ceuta và Melilla sẽ phục vụ lợi ích của Mỹ và Israel, đồng thời trừng phạt một quốc gia NATO “nhiều lần chọn cản trở hơn là hợp tác”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng dùng sự kiện Ceuta để chỉ trích chính phủ Sanchez và cảnh báo về viễn cảnh tương tự tại Mỹ nếu đảng Dân chủ giành lại quyền lực. Ông nói: “Điều đó thật tồi tệ. Hãy nhớ bức ảnh đó. Đó sẽ là chúng ta trong ba năm nữa nếu phe sai lầm lên nắm quyền”.
Việc Israel có thực sự can dự vào sự kiện tại Ceuta vẫn chưa được xác minh. Tuy nhiên, những tuyên bố của các quan chức và nhà bình luận thân Israel cho thấy họ sẵn sàng lợi dụng tình hình để đả kích Tây Ban Nha, vốn là một trong những tiếng nói chỉ trích mạnh mẽ nhất tại châu Âu về chiến dịch quân sự của Israel tại Gaza.
