Một loạt vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) trên khắp Sudan đã khiến hơn 160 người thiệt mạng trong những ngày gần đây, theo các nguồn tin y tế và nhóm nhân quyền. Các cuộc tấn công được cho là do cả Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) bán quân sự và lực lượng chính phủ thực hiện, giữa lúc giao tranh kéo dài từ năm 2023 và việc sử dụng UAV gia tăng trong những tháng gần đây làm số thương vong dân sự ngày càng lớn.
Theo nhóm Emergency Lawyers – tổ chức theo dõi bạo lực nhằm vào dân thường trong cuộc nội chiến Sudan – các vụ tấn công bằng UAV vào thủ đô Khartoum hôm thứ Hai đã khiến ba trẻ em thiệt mạng, trong khi hơn 160 người được báo cáo đã tử vong tại các khu vực phía tây kể từ thứ Sáu.
Vụ tấn công đẫm máu nhất gần đây xảy ra vào tối Chủ nhật gần một khu chợ tại thị trấn Al-Dibab, bang West Kordofan (tây nam), khu vực do RSF kiểm soát. Cư dân và nhân viên y tế cho biết một UAV đã tấn công một điểm trung chuyển nơi dân làng tập trung sau ngày họp chợ để tìm phương tiện về nhà, khiến 80 người thiệt mạng. Theo hãng AFP dẫn nguồn tin y tế, 47 người bị thương khác được đưa đến thị trấn Al-Mujlad gần đó, trong đó 30 người sau đó tử vong do vết thương.
Chính quyền tự xưng của RSF mang tên Tasis và Emergency Lawyers đổ lỗi cho quân đội về vụ tấn công này.
Tấn công nhằm vào các đập thủy điện
Tại miền đông Sudan, một nguồn tin quân sự hôm Chủ nhật cho biết hệ thống phòng không đã đánh chặn nhiều UAV của RSF nhắm vào các đập Atbara và Setit ở bang Gadaref, cách Khartoum khoảng 420 km về phía đông. RSF chưa đưa ra bình luận ngay lập tức.
Rạng sáng thứ Hai, một vụ tấn công bằng UAV khác nhằm vào Nyala – thành trì của RSF và là thủ phủ bang Nam Darfur. Các nguồn tin y tế và RSF cho biết 17 người, trong đó có bảy sĩ quan RSF, đã thiệt mạng và 23 người bị thương.
Trước đó, theo Emergency Lawyers, một vụ tấn công bằng UAV của RSF hôm thứ Sáu nhằm vào nơi tập trung người sơ tán ở tỉnh Blue Nile, giáp biên giới Ethiopia, đã khiến 41 người thiệt mạng. Nhóm này lên án vụ tấn công, gọi đây là một thảm kịch nhân đạo.
Liên Hợp Quốc lên án
Hôm thứ Hai, Liên Hợp Quốc đã lên án các vụ tấn công chết người. Phát ngôn viên của Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres, ông Stephane Dujarric, nói với phóng viên: “Chúng tôi báo động trước các cuộc không kích bằng UAV tiếp diễn trên khắp đất nước, khiến dân thường, trong đó có trẻ em, thiệt mạng và làm gián đoạn các dịch vụ thiết yếu”.
Bối cảnh xung đột
Cuộc chiến hiện nay tại Sudan bắt đầu vào tháng 4/2023, khi lãnh đạo quân đội Abdel Fattah al-Burhan và lãnh đạo RSF Mohamed Hamdan Dagalo (còn gọi là Hemedti) bất đồng về kế hoạch sáp nhập lực lượng bán quân sự vào quân đội Sudan. Hồi tháng 6, Hemedti bị kết án tử hình vắng mặt vì tội ác chiến tranh.
Giao tranh nay đã bước sang năm thứ tư và khiến ít nhất 59.000 người thiệt mạng, theo tổ chức theo dõi xung đột ACLED. Các nhóm viện trợ cho rằng con số thực tế có thể cao hơn. Theo LHQ, khoảng 13 triệu người đã buộc phải rời bỏ nhà cửa, tạo nên cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn nhất thế giới theo đánh giá của các tổ chức viện trợ.
Trên khắp Sudan, 33,7 triệu người, trong đó có 17,3 triệu trẻ em, đang cần hỗ trợ lương thực khẩn cấp trong năm nay. LHQ ước tính khoảng 825.000 trẻ em đối mặt với tình trạng suy dinh dưỡng cấp tính nghiêm trọng.
Hôm thứ Sáu, Mỹ đã kêu gọi Hội đồng Bảo an LHQ thúc đẩy một lệnh ngừng bắn nhân đạo và mở rộng lệnh cấm vận vũ khí áp dụng với Sudan, nhưng Trung Quốc và Nga phản đối việc mở rộng lệnh cấm vận.
