SpaceX chuẩn bị IPO lớn nhất lịch sử, gây chấn động Phố Wall

Công ty tên lửa SpaceX của tỷ phú công nghệ Elon Musk đang chuẩn bị niêm yết cổ phiếu trên sàn Nasdaq của Mỹ, trong một đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) được giới đầu tư mong đợi nhất trong nhiều năm qua.

SpaceX được thành lập năm 2002 bởi Musk, hiện là người giàu nhất thế giới. Công ty có trụ sở tại Texas nổi tiếng với việc thiết kế, phóng tên lửa, tàu vũ trụ và các phương tiện phóng tái sử dụng. Từ năm 2006, SpaceX hợp tác với NASA để vận chuyển hàng hóa và phi hành đoàn lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), đồng thời phóng tên lửa, vệ tinh cho nhiều công ty tư nhân. Bên cạnh mảng hàng không vũ trụ, công ty còn cung cấp dịch vụ internet qua Starlink và nền tảng trí tuệ nhân tạo xAI.

IPO là lần đầu tiên một công ty tư nhân bán cổ phiếu ra công chúng. SpaceX dự kiến niêm yết với mã “SPCX” trên Nasdaq, cùng sàn với các gã khổng lồ như Nvidia, Apple và Microsoft. Dù chưa xác nhận ngày chính thức, nhiều báo cáo truyền thông cho rằng đợt IPO có thể diễn ra sớm nhất vào tháng 6 tới. Sau IPO, công chúng có thể mua bán cổ phiếu SpaceX trên sàn chứng khoán, và các cổ đông sẽ có quyền biểu quyết tại đại hội đồng cổ đông thường niên.

Đây được dự đoán là IPO lớn nhất lịch sử, có thể đưa Musk trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên. Theo báo cáo truyền thông, công ty đặt mục tiêu huy động hơn 80 tỷ USD với mức định giá từ 1.750 tỷ đến 2.000 tỷ USD. Hai mươi ba tổ chức tài chính, bao gồm Goldman Sachs, Morgan Stanley, Citigroup, JP Morgan và BofA Securities, đang bảo lãnh phát hành.

Ông Gary Ng, chuyên gia kinh tế cao cấp khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại ngân hàng đầu tư Natixis (Pháp), nhận định: “IPO của SpaceX là một thương vụ mang tính bước ngoặt đối với nền kinh tế vũ trụ còn non trẻ. Nếu công ty thành công trong việc phát triển tên lửa tái sử dụng, họ có thể giảm chi phí và mở ra cơ hội cho các chuỗi cung ứng hoàn toàn mới. Dù vậy, câu hỏi đặt ra là liệu đột phá công nghệ có thể duy trì và thương mại hóa sản phẩm hay không. Với các nhà đầu tư từ châu Á hay Mỹ, đây là chủ đề nóng có thể hút thanh khoản từ các kênh đầu tư khác.”

Nếu thành công, SpaceX có thể huy động gấp hơn ba lần kỷ lục 25,6 tỷ USD của Saudi Aramco năm 2019. Các thương vụ IPO lớn trước đây bao gồm Uber (8,1 tỷ USD năm 2019), Alibaba (15 tỷ USD năm 2014) và Facebook (12 tỷ USD năm 2012). Các gã khổng lồ AI như Anthropic và OpenAI cũng dự kiến huy động hàng tỷ USD khi lên sàn vào cuối năm nay.

Điểm khác biệt của SpaceX là mức độ kiểm soát dành cho người đứng đầu. Sau IPO, Musk sẽ giữ 85% quyền biểu quyết nhờ cấu trúc cổ phiếu kép, trong đó một số cổ phiếu có 10 quyền biểu quyết thay vì một như thông thường. Trong khi đó, Mark Zuckerberg của Meta nắm khoảng 61% quyền biểu quyết, còn Warren Buffett của Berkshire Hathaway sở hữu khoảng 35%.

Hồ sơ nộp lên Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) cho thấy SpaceX đạt doanh thu 18,6 tỷ USD năm 2025, tăng từ 14 tỷ USD năm trước, nhưng lỗ ròng 4,9 tỷ USD. Trong quý I năm nay, công ty báo cáo doanh thu 4,7 tỷ USD và lỗ ròng 4,3 tỷ USD. Các nhà phân tích cho rằng một phần khoản lỗ liên quan đến việc SpaceX mua lại xAI vào năm 2025. Bản cáo bạch của công ty thừa nhận rằng “các thương vụ mua lại, thoái vốn hoặc giao dịch chiến lược khác có thể không đạt được lợi ích như kỳ vọng.”

Musk từ lâu đã nói về mục tiêu xây dựng một thành phố “tự duy trì” trên sao Hỏa. Bản cáo bạch của công ty cũng nêu rõ tham vọng sử dụng SpaceX để hiểu “bản chất thực sự của vũ trụ” và mở rộng “ánh sáng của ý thức tới các vì sao.”