Hạ viện Libya đặt tại Tobruk, cơ quan lập pháp miền Đông do Tướng Khalifa Haftar hậu thuẫn và hoạt động song song với chính quyền được Liên Hợp Quốc công nhận tại Tripoli, đã bỏ phiếu nhất trí phê chuẩn thỏa thuận hàng hải năm 2019 với Thổ Nhĩ Kỳ. Quyết định này được chính quyền Benghazi của ông Haftar công bố trong tuyên bố ngày thứ Ba, theo Reuters.
Thỏa thuận được phê chuẩn là bản ghi nhớ năm 2019 giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Chính phủ Hiệp định Quốc gia (GNA) – chính quyền tiền nhiệm được Liên Hợp Quốc công nhận tại Tripoli – về phân định ranh giới hàng hải giữa hai nước trên Địa Trung Hải. Nghị sĩ Aisha al-Tabalqi cho biết các ủy ban chuyên trách đã trình bày giải thích đầy đủ và chi tiết về các điều khoản của thỏa thuận trước khi bỏ phiếu.
Bước đi này diễn ra sáu năm sau khi chính Hạ viện đó, vào năm 2020, đã nhất trí bác bỏ việc phê chuẩn thỏa thuận và cắt đứt quan hệ chính trị với Ankara.
Chuyển hướng chiến lược
Việc đảo ngược các quyết định trước đây củng cố xu hướng chuyển hướng chiến lược đã hình thành từ năm ngoái, dựa trên các tiếp xúc quân sự giữa Ankara và Quân đội Quốc gia Libya (LNA) do ông Haftar tự xưng, trong đó có thỏa thuận hồi tháng 7 về phát triển cơ sở quân sự và hệ thống giám sát hiện đại.
LNA từ lâu được cho là nhận hỗ trợ từ Ai Cập và một số cường quốc khu vực, đã xung đột với các lực lượng trung thành với chính quyền Tripoli kể từ khi nội chiến Libya bùng phát năm 2014.
Năm 2019, Thổ Nhĩ Kỳ ký thỏa thuận với chính quyền Tripoli nhằm phân định ranh giới hàng hải giữa hai nước trên Địa Trung Hải, động thái từng gây phản đối từ Hy Lạp và Cyprus. Hai nước châu Âu này lên án thỏa thuận, cho rằng đây là vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và xâm phạm quyền lợi của các quốc gia Đông Địa Trung Hải khác.
“Một số nước có thể không hài lòng với thỏa thuận này, nhưng điều quan trọng với chúng tôi là lợi ích quốc gia”, nghị sĩ Tarek al-Jeroushi thuộc cơ quan lập pháp miền Đông nói, thêm rằng thỏa thuận sẽ củng cố vị thế của Libya với tư cách đối tác chính trị, quân sự và kinh tế của các cường quốc chủ chốt.
Hồi tháng 12/2019, LNA của ông Haftar gần như bao vây Tripoli, đe dọa lật đổ GNA do Fayez al-Sarraj lãnh đạo, trước khi Thổ Nhĩ Kỳ quyết định can thiệp, điều cố vấn quân sự và máy bay không người lái để chặn LNA, làm thay đổi cục diện nội chiến Libya.
Bảy năm sau, đã xuất hiện thông tin về việc Ankara thiết lập hiện diện quân sự tại các khu vực do LNA của ông Haftar kiểm soát. Việc xoay trục sang miền Đông được xem là nhằm bảo đảm lợi ích địa chính trị và kinh tế dài hạn của Thổ Nhĩ Kỳ, duy trì ảnh hưởng tại Libya bất kể các thỏa thuận chính trị trong tương lai giữa chính quyền và các nhà chức trách miền Đông.
