Phóng viên Guardian và đồng nghiệp bị cảnh sát Somalia bắt giữ, hành hung

Một phóng viên từng đưa tin về vụ một phụ nữ bị tra tấn trong tù đã bị cảnh sát Somalia bắt giữ và hành hung bằng báng súng, cùng với hai nhà báo khác. Vụ việc liên quan đến bài báo của anh cho tờ Guardian.

Mohamed Bulbul bị bắt cùng với các nhà báo Abdihafid Nor Barre và Abdishakur Mohamed Mohamud vào tối thứ Sáu tại một nhà hàng ở trung tâm thủ đô Mogadishu của Somalia. Họ cho biết đã bị các thành viên của lực lượng cảnh sát chống khủng bố do Mỹ huấn luyện hành hung và đưa đi thẩm vấn. Cả ba được thả vào sáng sớm thứ Bảy.

Các phương tiện truyền thông và nghị sĩ cho rằng các vụ bắt giữ là bất hợp pháp và có động cơ chính trị. Vụ việc diễn ra trong bối cảnh chính quyền đang tăng cường đàn áp khi sự tức giận của công chúng đối với giới cầm quyền ngày càng gia tăng, và nhiệm kỳ tổng thống sẽ kết thúc vào ngày 15 tháng 5.

Abdirahman Abdishakur, một nghị sĩ và lãnh đạo đảng đối lập Wadajir, đã lên án vụ bắt giữ các nhà báo. Ông viết trên X rằng tổng thống Somalia dường như “bị choáng ngợp bởi nỗi sợ hãi và hoang mang khi nhiệm kỳ sắp kết thúc”. Ông nói thêm: “Thay vì giải quyết sự tức giận ngày càng tăng của công chúng về việc cưỡng chế di dời, chiếm đoạt đất đai và theo đuổi một giải pháp chính trị toàn diện để đưa đất nước vượt qua giai đoạn chuyển tiếp mong manh này, chính quyền đã tăng cường đàn áp các nhà báo, nhà hoạt động và thanh niên có tiếng nói”.

Người ta tin rằng việc giam giữ Bulbul có liên quan đến các bài báo của anh về vụ Sadia Moalim Ali, một tài xế xe kéo 27 tuổi đang ở tù vì biểu tình ôn hòa và hoạt động trên mạng xã hội. Anh cũng đã lên tiếng về các vi phạm của lực lượng an ninh và việc cưỡng chế trục xuất ở Mogadishu.

Vào thứ Năm, Guardian đã đăng một bài báo của Bulbul, trong đó Ali kể về việc bị tra tấn tại nhà tù trung tâm Mogadishu. Cô nói rằng mình đã bị hai lính canh nam lột trần trong một căn phòng có camera giám sát, bị đá, đánh bằng dùi cui và bị bỏ đói trong hai ngày trong một phòng giam nhỏ. Bài báo đã được chia sẻ rộng rãi trên các phương tiện truyền thông Somalia, Facebook và X.

Bulbul và hai nhà báo khác đã phải đối mặt với các mối đe dọa và đe dọa liên tục trong những tuần gần đây. Vụ giam giữ của họ xảy ra vào thời điểm áp lực chính trị gia tăng xung quanh các cuộc biểu tình dự kiến diễn ra vào Chủ nhật.

Tại trụ sở cảnh sát, ba phóng viên cho biết họ đã bị Mahdi Omar Mumin, cảnh sát trưởng Mogadishu, đe dọa nếu tiếp tục đưa tin về các cuộc biểu tình. Trong một tuyên bố của Hội Nhà báo Somalia (SJS), các nhà báo cho biết Mumin nói với họ rằng ông “mệt mỏi vì phải bắt các nhà báo” và nếu họ không im lặng về các cuộc biểu tình cũng như các diễn biến khác ở Mogadishu, bao gồm cả vụ việc của Ali, lựa chọn duy nhất còn lại cho họ sẽ là “cái chết”.

Somali Stream, tổ chức truyền thông nơi Mohamud làm việc, đã lên án vụ bắt giữ là “một cuộc tấn công bất hợp pháp và có động cơ chính trị vào nền báo chí độc lập”. Giám đốc điều hành của hãng, AbdiKani Hamud Abokor, nói: “Somali Stream lên án mạnh mẽ vụ giam giữ bất hợp pháp Abdishakur Mohamed Mohamud, Abdihafid Nor Barre và Mohamed Bulbul. Đây là một nỗ lực có chủ ý nhằm khủng bố các nhà báo, đàn áp báo cáo độc lập và gieo rắc nỗi sợ hãi trong cộng đồng truyền thông Somalia”.

Tin tức này diễn ra sau vụ bắt giữ một số nhà báo hồi đầu tuần. Vào ngày 6 tháng 5, ít nhất năm nhà báo địa phương đã bị bắt và thiết bị bị tịch thu, theo SJS. Hai nhà báo phát thanh khác, Ja’far Mohamed Jim’ale và quay phim Nur Hasan Ali, vẫn bị giam giữ, không rõ tung tích.

Theo Chỉ số Tự do Báo chí Thế giới, Somalia xếp thứ 126 trên 180 quốc gia. Các nhà báo ở nước này làm việc trong môi trường bất an lớn, theo Tổ chức Phóng viên Không Biên giới. Với hơn 50 nhà báo thiệt mạng kể từ năm 2010, Somalia là một trong những quốc gia nguy hiểm nhất đối với các nhà báo ở châu Phi. Chính quyền Somalia chưa đưa ra phản hồi.