Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 24/8 (giờ địa phương) thông báo áp mức thuế mới 50% đối với ô tô, xe tải, phụ tùng ô tô và thép nhập khẩu từ Canada. Đây là động thái mới nhất trong chuỗi leo thang căng thẳng thương mại giữa hai nước láng giềng vốn có mối quan hệ kinh tế gắn bó lâu dài.
Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết rằng Canada đã “chèn ép” Mỹ “trong nhiều năm” và cáo buộc nước này áp thuế đối với nông dân Mỹ. Ông tuyên bố: “Trong thương mại và nhiều lĩnh vực khác, họ nằm trong số những quốc gia khó giao dịch nhất thế giới. Họ cảm thấy mình có quyền, nhưng CHÚNG TA KHÔNG CẦN CANADA, HỌ CẦN CHÚNG TA! Họ làm 95% công việc kinh doanh với Mỹ, với chúng tôi, hoàn toàn ngược lại!”
Phản ứng trước thông báo này, Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết đây là điều không gây bất ngờ. Phát biểu tại Quebec, ông Carney nói: “Không có gì ngạc nhiên khi Mỹ thực hiện một số biện pháp trả đũa đối với phản ứng của chúng tôi trước mức thuế phi lý của họ, vốn chồng lên các mức thuế phi lý khác”.
Ông Carney chỉ rõ: “Nhưng thông điệp đó gửi tới những công nhân ở Michigan, Ohio, Kentucky, Alabama – những người phụ thuộc vào nhu cầu của Canada – là gì? Chúng tôi là khách hàng lớn nhất của họ về ô tô, lớn hơn cả Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và nhiều nước khác cộng lại, cũng như Vương quốc Anh”.
Thủ tướng Canada nhấn mạnh nước này sẵn sàng đàm phán “khi người Mỹ ngồi vào bàn đàm phán trước tiên với thái độ đúng đắn đối với ngành công nghiệp của chúng tôi và một sự hợp tác thực sự”.
Thông báo của ông Trump được đưa ra sau khi một thỏa thuận tiềm năng nhằm giảm thuế đối với ô tô và các vật liệu khác sụp đổ vào cuối tuần qua. Trước đó, ông Trump đã áp mức thuế 50% đối với gói hàng xuất khẩu trị giá 20 tỷ USD của Canada, bao gồm thiết bị khúc côn cầu và điện tử. Ngày 23/8, ông Carney đã bác bỏ thỏa thuận mới nhất giữa hai nước, nói rằng Mỹ “đòi hỏi quá nhiều và đề nghị quá ít”, đồng thời cam kết đáp trả thuế quan của Mỹ “theo từng đồng một”.
Canada và Mỹ là đối tác lâu năm, với kim ngạch thương mại khoảng 909 tỷ USD, theo văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ. Tuy nhiên, nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của ông Trump cùng các chính sách thương mại cứng rắn đã khép lại thời kỳ “quan hệ sâu rộng” giữa hai nước, ông Carney tuyên bố từ năm ngoái và cam kết chống lại các mức thuế quan sâu rộng của Tổng thống Mỹ.