Người phụ nữ ngư dân Iran kể về cuộc sống đảo lộn giữa chiến tranh

Khadijeh Bandari, 28 tuổi, ngư dân sống tại đảo Hengam, miền nam Iran, đã chia sẻ với Al Jazeera về những biến động trong cuộc sống của cô và người dân trên đảo kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào đất nước này.

Bandari kể rằng từ nhỏ cô đã cùng mẹ ra khơi và học cách đánh bắt cá. Lớn lên, cô có thuyền riêng và coi nghề biển là một phần cuộc sống của mình. Sau khi kết hôn, cô cùng chồng chuyển về đảo Hengam, mở một nhà khách nhỏ và bán cá qua mạng xã hội. Hai vợ chồng còn điều hành một nhà hàng ven biển phục vụ du khách món cá tươi do chính họ đánh bắt. Cô có con trai ba tuổi tên Keyhan, theo tiếng Ba Tư có nghĩa là “thế giới”.

Cuộc sống bắt đầu khó khăn khi internet bị cắt trong nhiều tuần vào tháng 1, khiến du khách vắng bóng và việc bán cá trực tuyến bị ngưng trệ. Khi internet được khôi phục, gia đình cô tưởng rằng mọi thứ đã trở lại bình thường, nhưng không phải vậy.

Ngày 28/2, mẹ cô khi đang đánh cá ngoài khơi đã hét lên: “Chiến tranh bắt đầu rồi”. Tiếng nổ từ bom của Mỹ nhanh chóng vang tới đảo Hengam và một ngôi làng gần đó đã bị trúng bom. Cảnh sát biển lập tức yêu cầu người dân dọn sạp hàng và tránh xa bãi biển.

Ban đầu, người dân hy vọng các cuộc tấn công sẽ chỉ kéo dài vài ngày hoặc vài tuần như trước đây. Nhưng chiến tranh tiếp diễn ngày đêm. Từng gia đình một bắt đầu rời khỏi đảo. Các cầu tàu bị đóng cửa vì lo ngại đánh bom, tàu cá không thể ra khơi vì có thể bị không kích, việc di chuyển giữa các đảo bằng tàu khách cũng bị cấm. Đánh bắt cá, vốn là một phần cuộc sống, bỗng trở thành hoạt động nguy hiểm.

Mẹ và gia đình Bandari chuyển đến nhà chị gái cô ở đảo Qeshm, trong khi cha cô ở lại trông đàn dê. Nhà họ ở xa cầu tàu nên tưởng sẽ an toàn, nhưng hòn đảo vẫn đầy rẫy nguy hiểm. Mỗi đêm, mọi người đều bàn tán về việc còn có thể ở lại đảo bao lâu. Một tháng sau khi chiến tranh bắt đầu, rõ ràng là cuộc xung đột sẽ không sớm kết thúc. Để giúp con trai bớt sợ tiếng bom đạn, vợ chồng cô phải nghĩ ra những câu chuyện và trò chơi để đánh lạc hướng.

Mẹ cô, người từng gọi điện khóc lóc khuyên cô rời đảo, giờ đã quay lại Hengam để đánh cá. Mỗi lần mẹ ra khơi, cả nhà đều lo lắng, gọi điện liên tục vì không biết lúc nào không kích lại xảy ra.

Sau một thời gian, chồng cô quyết định đưa gia đình rời Hengam vài ngày để thăm người thân. Một ngày sau khi họ rời đi, hòn đảo lại bị tấn công. Cầu tàu, nơi họ thường mang đồ ăn cho cha và nơi bọn trẻ chơi đùa, đã bị phá hủy trong cuộc tấn công khiến ba người thiệt mạng. Điện thoại và internet không hoạt động, mãi đến tối họ mới biết mức độ tàn phá.

Nhiều người dân trên đảo mất toàn bộ tài sản tích lũy, thường là những chiếc thuyền bị phá hủy trong các cuộc không kích. Bandari kể về những trường hợp như Hava Arbabí mất thuyền và nhà, Aref Arbabi mất ngôi nhà mới xây và chiếc thuyền mua đầu năm, Soheil Hormozi và Abutaleb Zarei phải trả nợ vay cưới trong nhiều năm cho những chiếc thuyền đã bị phá hủy. Nhiều ngôi nhà khác trên đảo cũng bị hư hại hoặc phá hủy hoàn toàn.

Việc kinh doanh và sinh kế của người dân trên đảo bị đình trệ ngay từ những ngày đầu chiến tranh. Không du khách, biển không an toàn, nhưng nhiều người vẫn buộc phải ra khơi vì đó là nguồn thu nhập duy nhất. Mẹ và anh trai cô vẫn đi đánh cá bất chấp nguy hiểm bởi không có cách nào khác để mưu sinh.

Gia đình Bandari mất cơ sở kinh doanh, phải bắt đầu lại từ con số không. Cô bắt đầu bán đồ trang sức làm từ vỏ sò trong khi chồng tìm việc ở phía bắc. Họ đã chuyển đến bờ biển phía bắc từ vài tháng trước nhưng trái tim vẫn hướng về đảo Hengam, ngày nào cũng nghĩ đến việc quay trở lại.

“Chúng tôi mất nhà cửa vì chiến tranh, nhưng tôi không muốn người dân Hengam chỉ được biết đến vì điều đó. Chúng tôi luôn kiếm sống bằng nghề cá, du lịch và sức lao động của mình. Nhưng giờ đây chúng tôi bị tước đi khả năng làm việc trên chính mảnh đất của mình. Chúng tôi cần được trở lại cuộc sống. Để làm được điều đó, cần thay thế những con thuyền bị phá hủy, sửa chữa nhà cửa và sinh kế đã mất, và quan trọng nhất là khôi phục an ninh để người dân có thể trở về cuộc sống bình thường,” Bandari bày tỏ.