Ngày 18/5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio chỉ trích Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã 'hơi chậm' trong việc xác định đợt bùng phát dịch Ebola tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo và Uganda. Phát biểu với báo giới, ông Rubio nói: 'Vai trò dẫn dắt rõ ràng thuộc về CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ) và WHO, nhưng WHO đã hơi chậm trong việc xác định sự việc này, thật không may.'
Nhận xét của ông Rubio được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump quyết định rút Mỹ khỏi WHO, một động thái mà các chuyên gia mô tả là 'gieo mầm cho đại dịch tiếp theo.' Việc Mỹ rời khỏi tổ chức này đã dẫn đến việc mất gần một phần tư lực lượng lao động của WHO, khoảng 2.000 việc làm, trong tổng số khoảng 9.400 nhân viên.
Ông Rubio cho biết Mỹ, sau khi cắt giảm mạnh viện trợ vào năm ngoái, hiện cam kết hỗ trợ khoảng 13 triệu USD cho khu vực này và hy vọng mở khoảng 50 phòng khám để điều trị Ebola tại CHDC Congo. 'Đó là một khu vực khó tiếp cận vì nằm ở vùng nông thôn và là nơi khó đến trong một quốc gia bị chiến tranh tàn phá. Chúng tôi sẽ tập trung nguồn lực khá mạnh vào đó,' ông nói.
Cùng ngày, WHO bày tỏ quan ngại về 'quy mô và tốc độ' của đợt bùng phát Ebola khiến ước tính 131 người tử vong tại CHDC Congo. Trước đó, hôm 16/5, WHO tuyên bố đợt bùng phát Ebola tại CHDC Congo và Uganda là 'tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng gây quan ngại quốc tế,' nhấn mạnh các quốc gia láng giềng có chung biên giới với CHDC Congo được coi là có nguy cơ cao lây lan thêm do sự di chuyển dân cư, hoạt động thương mại và kết nối đi lại.
Tổ chức này cũng kêu gọi các nước không có biên giới với CHDC Congo và Uganda tránh đóng cửa biên giới hoặc hạn chế đi lại và thương mại trong thời gian bùng phát dịch, lập luận rằng các biện pháp như vậy bị thúc đẩy bởi sợ hãi nhiều hơn là khoa học, có thể gây tổn hại cho nền kinh tế địa phương và làm gián đoạn các nỗ lực ứng phó khẩn cấp.
Tuy nhiên, Giáo sư Gigi Gronvall, nhà miễn dịch học tại Trường Y tế Công cộng Bloomberg thuộc Đại học Johns Hopkins, bác bỏ chỉ trích của ông Rubio đối với WHO. 'Đổ lỗi cho WHO là sai lầm, vì họ đang hoạt động với nguồn lực hạn chế trong một môi trường khó khăn với nhiều thách thức an ninh. Đây là một sai lầm chiến lược và là lỗ hổng an ninh quốc gia khi hiện tại chúng ta đang ở thế yếu hơn so với thời điểm bắt đầu đại dịch COVID-19 trong việc xử lý các mối đe dọa bệnh truyền nhiễm,' bà Gronvall nói thêm.
Các cảnh báo của WHO được đưa ra khi các cơ quan y tế Mỹ tiếp tục hứng chịu làn sóng sa thải hàng loạt dưới nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump. Đầu tuần này, Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ (HHS) thông báo kế hoạch cắt giảm hàng chục vị trí tại các cơ quan như Cơ quan Nghiên cứu và Chất lượng Y tế, CDC, và Viện Y tế Quốc gia. Các đợt cắt giảm này diễn ra sau khi Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. tuyên bố ý định giảm 10.000 việc làm trong lực lượng 82.000 nhân viên của bộ.
Các chuyên gia y tế công cộng cảnh báo rằng sự xói mòn cơ sở hạ tầng y tế công cộng ở Mỹ, cùng với sự chia rẽ chính trị sâu sắc và thông tin sai lệch tràn lan, có thể làm suy yếu khả năng sẵn sàng tuân thủ các hướng dẫn y tế trong tương lai của người dân. Giáo sư Jennifer Nuzzo, Giám đốc Trung tâm Đại dịch tại Trường Y tế Công cộng Brown, nhận xét: 'Lần này, có cảm giác như chính phủ Mỹ đang đứng ngoài cuộc.'
