Ngày thứ 73 chiến tranh Iran: Tổng thống Trump và Tehran bất đồng về đề xuất hòa bình mới nhất
Sarah Shamim / Al Jazeera English
Chiến tranh Mỹ-Israel và Iran bước sang ngày thứ 73, nỗ lực hòa bình đổ vỡ sau khi Tổng thống Trump bác bỏ đề xuất mới nhất của Tehran. Iran bảo vệ chương trình hạt nhân và chính sách đối ngoại, trong khi giá dầu thế giới tăng mạnh do eo biển Hormuz bị phong tỏa. Căng thẳng lan rộng ra Vùng Vịnh với UAE và Kuwait báo cáo đánh chặn UAV từ Iran.
Cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran bước sang ngày thứ 73. Tối chủ nhật, Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ thẳng thừng đề xuất mới nhất của Iran nhằm chấm dứt chiến tranh mà không đưa ra lý do cụ thể. Vài ngày sau khi Mỹ đưa ra đề nghị với hy vọng mở lại các cuộc đàm phán, Iran đã đưa ra phản hồi tập trung vào việc kết thúc chiến tranh trên tất cả các mặt trận, đặc biệt là ở Lebanon.
Đề xuất của Tehran bao gồm việc kết thúc phong tỏa hải quân và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ và quốc tế, đồng thời bảo vệ quyền kiểm soát của Iran đối với chương trình hạt nhân và chính sách đối ngoại – những vấn đề mà Washington từng viện dẫn khi phát động chiến tranh.
Trump cho biết phản hồi của Iran đối với đề nghị của Washington là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”. Trong khi đó, truyền thông nhà nước Iran khẳng định kế hoạch của Mỹ chẳng khác nào “sự đầu hàng của Iran trước lòng tham của Trump”.
Giá dầu đã tăng sau những bình luận mới nhất của Trump. Dầu Brent chuẩn quốc tế tăng 2,69% lên 104,01 USD/thùng vào lúc 23:36 GMT chủ nhật. Giá dầu tiếp tục leo thang hơn 4 USD/thùng vào thứ hai sau tin tức về tình trạng bế tắc kéo dài, khiến eo biển Hormuz phần lớn đóng cửa. Trước khi chiến tranh bắt đầu, tuyến đường thủy này vận chuyển 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới, trở thành một trong những điểm áp lực trung tâm trong cuộc chiến.
Căng thẳng leo thang tại Vùng Vịnh: Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cho biết đã đánh chặn hai máy bay không người lái từ Iran, Qatar lên án một cuộc tấn công bằng UAV nhằm vào một tàu chở hàng từ Abu Dhabi trong vùng biển của nước này. Kuwait cũng thông báo lực lượng phòng không đã xử lý các UAV thù địch xâm nhập không phận.
Tại Iran, một người đàn ông 29 tuổi, Erfan Shakourzadeh, bị kết tội làm gián điệp cho tình báo Mỹ và Israel, đã bị xử tử. Shakourzadeh làm việc tại một tổ chức khoa học liên quan đến các hoạt động vệ tinh và đã chia sẻ thông tin khoa học mật với các cơ quan tình báo nước ngoài.
Về ngoại giao chiến tranh, các ngoại trưởng Liên minh châu Âu đang họp tại Brussels để thảo luận về chiến tranh Iran cũng như chiến tranh Ukraine. Trong khi đó, Tổng thống Trump dự kiến tới Bắc Kinh vào tối thứ tư để thảo luận về chiến tranh Iran cùng các vấn đề khác với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Tại Lebanon, Israel tiếp tục tiến hành các cuộc không kích vào thị trấn Kfar Tebnit và Choukine bất chấp lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian, được công bố ngày 16/4. Hai nhân viên y tế Lebanon và một dân thường đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Israel vào các trung tâm ứng phó khẩn cấp ở Bint Jbeil. Quân đội Israel thông báo về cái chết của Alexander Glovanyov, 47 tuổi, một tài xế quân đội, trong trận chiến gần biên giới Lebanon.
Tại Mỹ, các cuộc khảo sát cho thấy chiến tranh không được lòng cử tri, những người đang phải đối mặt với giá xăng tăng mạnh chưa đầy 6 tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quyết định liệu đảng Cộng hòa của Trump có giữ quyền kiểm soát Quốc hội hay không.
Về kinh tế toàn cầu, dù lưu lượng qua eo biển Hormuz giảm mạnh so với thời kỳ trước chiến tranh, dữ liệu vận chuyển từ Kpler và LSEG cho thấy ba tàu chở dầu thô đã rời khỏi tuyến đường này vào tuần trước, với thiết bị định vị tắt để tránh bị Iran tấn công. Đồng USD tăng ngày thứ hai liên tiếp nhờ dữ liệu việc làm mạnh mẽ và nhu cầu trú ẩn an toàn. Giá vàng giảm khi thiếu tiến triển trong đàm phán hòa bình Mỹ-Iran khiến giá dầu tăng, làm dấy lên lo ngại lạm phát cao có thể giữ lãi suất ở mức cao trong thời gian dài hơn.