Nga tập kích Kiev bằng hỏa lực dữ dội trong khi đà tiến ở miền đông chậm lại
John T Psaropoulos
Nga đã phóng hơn 1.400 drone và 56 tên lửa vào Ukraine trong hai ngày 13-14/5, nhắm chủ yếu vào thủ đô Kiev, gây thiệt hại dân sự nghiêm trọng. Trong khi đó, đà tiến quân của Nga ở miền đông Ukraine chậm lại đáng kể, với mức tăng lãnh thổ trung bình chỉ còn 2,63 km²/ngày. Ukraine tăng cường tập kích hậu cần và cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga ở sâu trong lãnh thổ, làm suy yếu động cơ chiến tranh của đối phương.
Nga đã phóng hơn 1.400 máy bay không người lái (drone) và 56 tên lửa vào Ukraine trong các ngày 13 và 14/5, nhắm chủ yếu vào thủ đô Kiev. Đòn tập kích diễn ra chỉ vài ngày sau khi Moscow đe dọa sẽ làm vậy nếu Ukraine tấn công lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng (9/5) tại Quảng trường Đỏ ở Moskva – một ngày lễ quan trọng của Nga đánh dấu kết thúc Chiến tranh Thế giới thứ hai.
Trước đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đề xuất ngừng bắn từ ngày 5/5. Moscow không phản hồi cho đến ngày 7/5, đưa ra đề xuất hòa bình như một sáng kiến đơn phương, kèm đe dọa trừng phạt nếu Kiev không tôn trọng các điều khoản. Moskva tuyên bố các đơn vị tiền tuyến sẽ “phóng đòn tấn công tên lửa ồ ạt” vào trung tâm Kiev nếu bị tấn công.
43 drone và một số tên lửa đạn đạo của Nga đã được phóng vào Ukraine ngày 9/5, thêm 27 drone ngày 10/5. Phải đến 11/5 Ukraine mới có một ngày yên bình. Moskva biện minh các cuộc tấn công này là sự đáp trả các đòn tập kích của Ukraine, trong khi Kiev tố Nga phá vỡ lệnh ngừng bắn của chính mình.
Ngay khi lệnh ngừng bắn kết thúc, đêm 11/5, Nga phóng 216 drone, tiếp theo là đòn tấn công ồ ạt với 892 drone trong đêm 12/5 và ngày 13/5. Đêm 13–14/5 còn tồi tệ hơn với 675 drone và 56 tên lửa.
Các báo cáo chính thức của Ukraine ghi nhận các cuộc tấn công tại ít nhất 20 địa điểm ở thủ đô, bao gồm một tòa chung cư chín tầng bị sập khiến 12 người thiệt mạng. “Đây là những tòa nhà dân cư bình thường, một trường học, một phòng khám thú y và các cơ sở hạ tầng dân sự thuần túy khác,” ông Zelensky viết trên kênh Telegram. “Đây chắc chắn không phải hành động của những người cho rằng chiến tranh sắp kết thúc.”
Trong suốt tuần, Ukraine tuyên bố đã bắn hạ 92% trong số 1.930 drone được phóng, gần đạt mục tiêu 95% của ông Zelensky, cùng với 41 trong số 57 tên lửa bị đánh chặn.
Đà tiến của Nga chậm lại
Cuộc tấn công dữ dội của Nga diễn ra khi các lực lượng của họ ở miền đông Ukraine chậm lại. Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Washington ước tính họ chỉ tiến được trung bình 2,9 km²/ngày trong bốn tháng đầu năm 2026, so với 9,76 km²/ngày trong một phần ba đầu năm 2025 và 14,9 km²/ngày từ tháng 10/2024 đến tháng 3/2025. Hai tuần đầu tháng 5, mức trung bình hàng ngày đã giảm xuống còn 2,63 km², cho thấy đà tiến của Nga đang chậm dần gần như mỗi ngày.
ISW gần đây ước tính Ukraine đã giành thêm 116 km² lãnh thổ ròng trong tháng 4 – lần tiến quân đầu tiên kể từ đợt phản công tháng 9/2023. Một phần thành công này được cho là nhờ Ukraine sử dụng hiệu quả drone ở hậu tuyến.
Ngày 8/5, Quân đoàn Azov của Lực lượng Vệ binh Quốc gia Ukraine tuyên bố đã “trở lại Mariupol”, gần đúng bốn năm kể từ ngày thành phố thất thủ. Đơn vị này đã quay cảnh drone tập kích các tàu chở dầu diesel, xe tải quân sự và các phương tiện hậu cần khác của Nga cách tiền tuyến 160 km dọc theo đường cao tốc T-0509, tuyến đường tiếp tế cho chiến dịch quân sự của Nga tại Donetsk. “Tầm bắn sẽ tăng lên,” Quân đoàn Azov tuyên bố.
Các đòn tập kích này nằm trong chiến dịch rộng lớn hơn của Ukraine nhằm đánh vào hậu cần Nga ở tầm trung 120–150 km từ tiền tuyến, như ông Zelensky công bố cuối tháng 4. “Điều này chủ yếu liên quan đến hậu cần quân sự, kho đạn và sở chỉ huy của đối phương, hệ thống phòng không và các thành phần khác,” ông nói, đồng thời cho biết Ukraine đã tăng gấp năm lần các đòn tập kích ở tầm này trong năm qua.
Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov tuần này cho biết: “Chúng tôi đang thực hiện khoảng 5.000 đòn tập kích thành công ở độ sâu hơn 20 km mỗi tháng.” Một phóng viên quân sự Nga cũng cho biết drone Hornet của Ukraine đang nhắm vào hậu cần Nga trên các tuyến đường gần tiền tuyến: “Dù tiền tuyến cách xa hơn 35 km, nhưng hiện tại nó bị tê liệt do sự giám sát của drone đối phương.”
Sự sa sút của Nga không phải do thiếu nỗ lực. Tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskii ngày 8/5 cho biết: “Đối phương đã tăng cường các hoạt động tấn công dọc gần như toàn bộ mặt trận và đang tập hợp lại quân. Khu vực căng thẳng nhất hiện là hướng Pokrovsk, nơi kẻ xâm lược Nga đã tập trung khoảng 106.000 quân nhân.”
Kể từ tháng 3, Ukraine đã tăng cường tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga cách xa tới 1.700 km bên trong lãnh thổ Nga, nhằm bóp nghẹt động cơ chiến tranh. Andriy Kovalenko, người đứng đầu Trung tâm Chống thông tin sai lệch Ukraine, cho biết Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) đã tấn công nhà máy lọc dầu Yaroslavl và trạm bơm dầu Perm vào ngày 8/5. Các báo cáo truyền thông Nga cho biết đám cháy từ một cuộc tấn công trước đó vào trạm bơm đã không được dập tắt cho đến ngày 11/5. SBU cũng cho biết đã tấn công nhà máy lọc dầu Perm cùng ngày.
Trong tuần, lực lượng Ukraine cũng tập kích các căn cứ drone và trung tâm nghiên cứu radar ở Rostov-on-Don, nhà máy hóa chất Bryansk, kho chứa chất nổ ở Nizhny Novgorod và các mục tiêu khác. Ông Fedorov hôm thứ Hai cảm ơn Đức đã đầu tư 1 tỷ USD vào năng lực tấn công tầm xa của Ukraine, khi người đồng cấp Đức Boris Pistorius đến thăm Kiev.
“Nhìn chung, vị thế của Ukraine ngay lúc này – trên tiền tuyến, trong các biện pháp trừng phạt tầm xa và trong kết quả phối hợp với các đối tác – là mạnh nhất trong nhiều năm qua,” ông Zelensky nói.