Nepal tiếp tục tìm kiếm cứu nạn một tuần sau thảm họa lũ quét

Một tuần sau trận lũ quét kinh hoàng tại khu vực dãy Himalaya khiến hơn 1.100 người thiệt mạng và gần 4.000 người mất tích, các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn vẫn đang tiếp tục được triển khai.

Ngày 26/8, một dòng nước, bùn và đá cuồn cuộn đã quét qua các cộng đồng dân cư ở Nepal và khu vực Tây Tạng thuộc Trung Quốc sau khi một sông băng sụp đổ, để lại sự tàn phá nghiêm trọng.

Theo hãng tin Reuters, ít nhất 1.114 người đã thiệt mạng tại Nepal. Ở khu vực Tây Tạng lân cận, chính quyền Trung Quốc đã báo cáo 16 người chết và 546 người mất tích.

Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) cho biết thảm họa đã để lại ít nhất 2,2 triệu tấn đất đá, lưu ý rằng đây mới là ước tính ban đầu. Khu vực bị ảnh hưởng tại Nepal từng có 11 nhà máy thủy điện và một nhà máy điện mặt trời đang hoạt động, nhưng hiện đã ngừng vận hành. Ngoài ra, 15 dự án điện đang xây dựng với tổng công suất dự kiến 470 megawatt cũng bị hư hại.

Phóng viên Barnaby Lo của Al Jazeera đưa tin từ Kathmandu cho biết nhiều thiết bị chuyên dụng hơn đang được chuyển tới để hỗ trợ các chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn, đặc biệt là đối với khoảng 600 công nhân, trong đó một số người được cho là đang mắc kẹt trong các đường hầm bên dưới các nhà máy thủy điện.

Văn phòng Thủ tướng Balendra Shah xác nhận với Al Jazeera rằng hơn 270 công nhân đã được giải cứu khỏi các khu vực đường hầm, không phải bên trong.

“Các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn vẫn đang tiếp diễn. Quân đội Nepal đang khoan, đào và cố gắng tiếp cận những người đó. Rất sớm, họ sẽ được tham gia bởi một nhóm chuyên gia nước ngoài đến từ Hàn Quốc sau khi các chuyên gia Trung Quốc và Ấn Độ đã hỗ trợ trong vài ngày qua”, phóng viên Lo cho biết.

Các chuyên gia pháp y từ Trung Quốc và Singapore cũng sẽ sớm tới để hỗ trợ công tác quản lý và nhận dạng người thiệt mạng. Đây là nhiệm vụ khó khăn do số người chết ngày càng tăng và tình trạng phân hủy của các thi thể.

“Các gia đình tại đây đã tổ chức tang lễ, nói rằng họ cần làm điều đó ngay cả khi không có thi thể của người thân mất tích để giải thoát linh hồn họ”, phóng viên Lo chia sẻ.

Năm 2020, một nghiên cứu do Liên Hợp Quốc hậu thuẫn đã xác định 47 hồ băng nguy hiểm tiềm tàng trên khắp Nepal, Ấn Độ và Trung Quốc. Trong số đó, 31 hồ được xếp vào Hạng I, nhóm được coi là có nguy cơ vỡ cao nhất. Các hồ còn lại được phân loại Hạng II hoặc III. Các nhà nghiên cứu đã kêu gọi theo dõi chặt chẽ hơn các hồ này, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và các biện pháp khác để giảm thiểu rủi ro cho các cộng đồng ở hạ nguồn.

Nghiên cứu cũng cảnh báo rằng nhiệt độ tăng cao đang làm thay đổi địa hình dãy Himalaya. Khi các sông băng rút lui và phân mảnh, các hồ băng mới có thể hình thành và các hồ hiện có có thể mở rộng, làm tăng nguy cơ lũ quét từ băng tan – hiện tượng lượng nước lớn đột ngột giải phóng, có thể cuốn trôi mọi thứ ở các thung lũng phía dưới.

“Chính các chuyên gia này đang nói rằng nguy cơ ngày càng trở nên nguy hiểm hơn và có thể kéo dài trong dài hạn, điều đó có nghĩa là người dân sống tại những ngôi làng này có thể không thể quay trở lại để tái thiết cuộc sống của họ ở đó”, phóng viên Lo nhận định.

Trong một cuộc phỏng vấn với The Kathmandu Post, Bộ trưởng Ngoại giao Nepal Shishir Khanal đã yêu cầu các nước phát thải khí nhà kính lớn phải bồi thường.

“Lượng phát thải khí nhà kính của Nepal gần như không đáng kể. Nhưng chúng tôi lại đang phải trả giá đắt cho một cuộc khủng hoảng toàn cầu mà chúng tôi không gây ra. Sự tan chảy nhanh chóng của sông băng và những trận sóng thần trên núi thảm khốc này là hậu quả trực tiếp của biến đổi khí hậu toàn cầu”, ông Khanal nói.

“Các nước phát thải công nghiệp lớn – như Trung Quốc là nước phát thải hàng đầu thế giới, Mỹ đứng thứ hai và Ấn Độ đứng thứ ba – có trách nhiệm lịch sử phải bồi thường cho các quốc gia dễ bị tổn thương như Nepal”, ông cho biết thêm.

Vì mục đích này, Bộ Tài chính Nepal đã chính thức gửi “thư yêu cầu bồi thường khí hậu chính thức” tới các đối tác quốc tế, mặc dù ông không nêu rõ tên các đối tác này.