Mỹ tiếp tục hoãn phiên tòa xét xử nghi phạm đánh bom Lockerbie

Một thẩm phán Mỹ đã lên lịch điều trần tại Washington để thảo luận về vụ án đối với cựu quan chức tình báo Libya Abu Agila Mohammad Mas'ud Kheir Al-Marimi, người bị cáo buộc tham gia vụ đánh bom Lockerbie năm 1988. Đây là vụ tấn công nhằm vào máy bay thương mại khiến toàn bộ người trên khoang thiệt mạng.

Mas'ud, hiện khoảng 75 tuổi, bị truy tố hai tội danh phá hủy máy bay gây chết người và có thể đối mặt án tù chung thân nếu bị kết tội. Ông đã không nhận tội và phủ nhận việc chế tạo bom.

Vụ án kéo dài gần 4 thập kỷ

Chuyến bay Pan Am 103 khởi hành từ London đến New York đã phát nổ trên bầu trời Lockerbie, Scotland vào ngày 21/12/1988, chỉ hơn 30 phút sau khi cất cánh từ sân bay Heathrow. Toàn bộ 259 người trên máy bay, gồm hành khách và phi hành đoàn, thiệt mạng, cùng 11 người khác trên mặt đất tại thị trấn Lockerbie. Tổng số nạn nhân thuộc 21 quốc gia, trong đó có 190 công dân Mỹ và 43 công dân Anh, gồm 35 sinh viên Đại học Syracuse ở New York.

Vụ việc được coi là cuộc tấn công khủng bố chết chóc nhất trong lịch sử nước Anh, dù gần 40 năm đã trôi qua.

Bằng chứng mới và lịch trình hoãn phiên tòa

Thẩm phán Dabney Friedrich bất ngờ hoãn phiên tòa khi việc chọn bồi thẩm đoàn dự kiến bắt đầu vào tuần trước, với lý do phát hiện bằng chứng mới. Theo hãng tin AP, các công tố viên liên bang đã tiết lộ bằng chứng mới cho luật sư của Mas'ud vài ngày trước khi lịch chọn bồi thẩm đoàn bắt đầu. Đội ngũ bào chữa cho rằng nghĩa vụ hiến định và đạo đức yêu cầu họ phải điều tra diễn biến mới này.

Thẩm phán Friedrich không nêu chi tiết về bản chất của bằng chứng mới. Phiên điều trần hiện được lên lịch vào thứ Ba tới, nhưng phiên tòa dự kiến chỉ có thể bắt đầu vào năm sau. Việc hoãn xét xử nhằm tạo thời gian cho đội ngũ bào chữa xem xét tài liệu mới.

Mas'ud bị giam giữ tại Mỹ từ năm 2022. Ban đầu, ông dự kiến ra tòa vào tháng 5/2025, nhưng ngày này bị hủy sau yêu cầu chung từ cả công tố và bào chữa do tính chất phức tạp của vụ án và tình trạng sức khỏe yếu của bị cáo. Phiên tòa sau đó được ấn định vào tháng 4 vừa qua, nhưng lại bị hoãn khi đội ngũ luật sư đề nghị thêm thời gian chuẩn bị.

Cáo buộc chống lại Mas'ud

Theo các công tố viên Mỹ, Mas'ud làm việc cho cơ quan an ninh đối ngoại Libya từ khoảng năm 1973 đến 2011, thăng tới cấp đại tá. Chính phủ Mỹ cáo buộc Mas'ud cùng đồng phạm thực hiện vụ đánh bom theo chỉ đạo của nhà lãnh đạo Libya khi đó là Muammar Gaddafi, người bị lật đổ và thiệt mạng trong cuộc nội chiến năm 2011.

Các công tố viên cho rằng Mas'ud đã bay từ Libya đến Malta cùng chiếc vali Samsonite chứa bom. Sau khi gặp đồng phạm, ông ta cài đặt hẹn giờ bom phát nổ sau 11 giờ, rồi chuyển vali cho một đồng phạm để đưa lên băng chuyền sân bay, trước khi trở về thủ đô Tripoli.

Mas'ud là người thứ ba bị truy tố trong vụ án này. Trước đó, hai nghi phạm tình báo Libya khác là Abd al-Basit al-Magrahi và Al-Amin Khalifa Fahimah đã bị xét xử bởi hội đồng thẩm phán Scotland tại Hà Lan năm 2000. Tòa tuyên trắng án cho Fahimah, trong khi al-Magrahi bị kết tội năm 2001 và lĩnh án tù chung thân. Al-Magrahi được trả tự do vì lý do nhân đạo năm 2009 rồi qua đời tại Libya năm 2012, còn Fahimah mất ngày 25/8 năm nay. Các công tố viên Mỹ tin rằng cả hai đã gặp Mas'ud tại Malta để đặt bom.