Ngày 6/1, Bộ Quốc phòng Mỹ công bố cập nhật danh sách "công ty quân sự Trung Quốc", bổ sung ba tên tuổi lớn gồm tập đoàn thương mại điện tử Alibaba, hãng xe điện BYD và công ty công nghệ tìm kiếm Baidu. Động thái này nâng tổng số doanh nghiệp trong danh sách lên 188, tăng so với mức 134 của năm 2025.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington ngay lập tức lên án việc đưa các công ty vào danh sách là "phân biệt đối xử" và cho thấy Mỹ đang "lạm dụng" khái niệm an ninh quốc gia. Người phát ngôn của Đại sứ quán khẳng định: "Các công ty Trung Quốc kinh doanh ở nước ngoài luôn tuân thủ nghiêm ngặt luật pháp và quy định của nước sở tại. Mỹ cần chấm dứt hành vi sai trái và tạo môi trường công bằng, bình đẳng, không phân biệt đối xử cho doanh nghiệp Trung Quốc."
Alibaba, BYD và Baidu chưa đưa ra bình luận chính thức. Các doanh nghiệp nằm trong danh sách này sẽ bị cấm xem xét hợp đồng quốc phòng của Mỹ. Theo định nghĩa của Lầu Năm Góc, "công ty quân sự Trung Quốc" là thực thể thuộc sở hữu hoặc chịu sự kiểm soát của quân đội Trung Quốc, hoặc có đóng góp vào chiến lược "kết hợp dân sự-quân sự" của Bắc Kinh – tức tích hợp nghiên cứu và đổi mới dân sự với quốc phòng. Ngoài ra, những công ty này phải có hoạt động kinh doanh tại Mỹ mới bị liệt kê.
Việc mở rộng danh sách diễn ra chưa đầy một tháng sau cuộc gặp thượng đỉnh kéo dài hai ngày tại Bắc Kinh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nhằm hạ nhiệt cuộc chiến thương mại và cạnh tranh công nghệ kéo dài nhiều năm. Giới phân tích nhận định, việc đưa thêm các thương hiệu gia dụng không liên quan trực tiếp đến quốc phòng vào danh sách là tương tự như trường hợp của Tencent – chủ sở hữu ứng dụng WeChat – bị gán nhãn năm ngoái.
Ngoài ba tập đoàn lớn, danh sách còn bổ sung RoboSense Technology (chuyên trí tuệ nhân tạo và robot có trụ sở tại Thâm Quyến) và Unitree Robotics (đặt tại Hàng Châu). Cả hai công ty này chưa phản hồi yêu cầu bình luận.
Chuyên gia an ninh quốc gia Dennis Wilder, từng công tác tại CIA và Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng về vấn đề Trung Quốc, bày tỏ hoài nghi về tính khả thi của danh sách trừng phạt quá rộng này. Ông nói với Al Jazeera: "Dù có thể khiến một số doanh nghiệp Mỹ thận trọng khi hợp tác với các thực thể bị dán nhãn, nhưng trên thực tế, nhiều công ty Mỹ đã có mối quan hệ sâu rộng với họ và sẽ không từ bỏ trừ khi đối mặt với các hình phạt thực sự. Các lệnh trừng phạt ôm đồm quá rộng như vậy sẽ không hiệu quả. Trừ khi Mỹ sẵn sàng tách hoàn toàn khỏi nền kinh tế Trung Quốc, đây chỉ là hành động mang tính trình diễn."
