Mahmoud Khalil đưacuộc chiến chống trục xuất lên Tòa án Tối cao Mỹ

Nhà hoạt động ủng hộ Palestine Mahmoud Khalil đã đệ đơn lên Tòa án Tối cao Mỹ yêu cầu xem xét lại một phán quyết của tòa án có thể mở đường cho việc bắt giữ lại và trục xuất anh.

Theo đó, ngày thứ Hai, các luật sư của Khalil đã nộp đơn khẩn cấp lên tòa án cấp cao nhất, đề nghị đình chỉ ngay lập tức quyết định của Tòa phúc thẩm vòng 3 tại Philadelphia.

Tòa án này trước đó đã ra phán quyết rằng luật liên bang lẽ ra phải ngăn các tòa án cấp thấp ra lệnh trả tự do cho Khalil khỏi nơi giam giữ nhập cư vào tháng 6/2025. Thay vào đó, tòa phúc thẩm cho rằng việc giam giữ Khalil lẽ ra phải được xem xét trước tại tòa án nhập cư – hệ thống do nhánh hành pháp của chính phủ Mỹ giám sát – chứ không phải tại tòa án quận, vốn thuộc nhánh tư pháp.

Hồi tháng 3/2025, Khalil trở thành sinh viên biểu tình đầu tiên được biết đến là bị nhắm mục tiêu vì quan điểm ủng hộ Palestine dưới chính quyền thứ hai của Tổng thống Donald Trump. Là thường trú nhân lâu dài của Mỹ và từng là học viên cao học tại Đại học Columbia, Khalil bị bắt ngay trong khu nhà ở sinh viên nơi anh sống cùng vợ, một công dân Mỹ.

Nỗ lực trục xuất Khalil đã trở thành tâm điểm trong cuộc tranh luận về tự do ngôn luận tại các trường đại học Mỹ. Đơn yêu cầu của anh lên Tòa án Tối cao có thể dẫn tới một cuộc đối đầu pháp lý lớn, xác định liệu các tòa án liên bang có thể can thiệp khi người không phải công dân đối mặt với việc bị giam giữ để trả đũa vì những phát ngôn được bảo vệ theo Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Mỹ hay không.

Các luật sư của Khalil đề nghị Tòa án Tối cao phán quyết rằng người không phải công dân thực sự có quyền khởi kiện nếu quan chức nhập cư giam giữ họ như một biện pháp trả đũa vì đã thực hiện quyền tự do ngôn luận.

“Nếu chính quyền Trump có thể trừng phạt ai đó vì phát ngôn ủng hộ Palestine của họ, thì chính quyền này hoặc bất kỳ chính quyền tương lai nào cũng có thể trừng phạt bất kỳ ai vì bất kỳ phát ngôn nào,” Khalil nói trong một cuộc họp báo ngày thứ Hai.

Ông Trump từng vận động tái đắc cử năm 2024 một phần dựa trên cam kết siết chặt phong trào biểu tình sinh viên ủng hộ Palestine nổi lên từ năm 2023. Đại học Columbia ở New York trở thành tâm điểm của hoạt động này. Khalil, sinh ra trong một trại tị nạn Palestine ở Syria, từng là phát ngôn viên của các nhóm biểu tình.

Tuy nhiên, chính quyền Trump mô tả hoạt động ủng hộ Palestine là mối đe dọa đối với lợi ích chính sách đối ngoại của Mỹ và lập luận rằng họ có quyền hợp pháp trục xuất những người không phải công dân tham gia các cuộc biểu tình như vậy.

Sau khi bị bắt, Khalil nhanh chóng được chuyển tới các trung tâm giam giữ nhập cư ở New Jersey, rồi Louisiana, nơi anh bị giam hơn ba tháng. Khalil đối diện nguy cơ bị trục xuất về Algeria hoặc Syria nếu phán quyết của Tòa phúc thẩm vòng 3 được giữ nguyên.

Hồi tháng 5, Tòa phúc thẩm vòng 3 đã bỏ phiếu sát sao 6-5 không xem xét lại vụ việc của anh, nhưng quyết định này sẽ chưa có hiệu lực cho đến khi Khalil cạn kiệt các khả năng kháng cáo. Anh đã đấu tranh chống việc trục xuất cả trong hệ thống tòa án nhập cư lẫn tại tòa án quận liên bang, nơi anh nộp đơn xin xem xét tính hợp pháp của việc giam giữ. Cả hai vụ việc vẫn đang tiếp diễn.

Hồi tháng 4, Ủy ban Kháng nghị Nhập cư đã bác đơn kháng cáo của anh trong hệ thống tòa án nhập cư và ban hành lệnh trục xuất cuối cùng đối với trường hợp của anh.

Cùng ngày thứ Hai, các giảng viên và nhân viên Đại học Columbia đã tổ chức một buổi lễ tưởng niệm im lặng bên ngoài một cổng trường để phản đối những gì họ gọi là “sinh viên bị bắt cóc” do Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) thực hiện. Những tấm biển có chân dung Khalil cùng sinh viên biểu tình Mohsen Mahdawi và những người khác được giơ cao. Người biểu tình kêu gọi đoàn kết với các sinh viên đối diện nguy cơ bị trục xuất và thúc giục Đại học Columbia mở lại cổng cho công chúng sau khi các cổng này bị đóng trong thời gian diễn ra phong trào biểu tình.