Lầu Năm Góc gửi bảng câu hỏi cho đồng minh NATO về lòng trung thành chính trị

Lầu Năm Góc đã chuyển cho các đồng minh NATO của Mỹ một danh sách dài các câu hỏi về việc họ có tuân thủ tầm nhìn của Tổng thống Donald Trump đối với liên minh xuyên Đại Tây Dương hay không, theo các tài liệu do Al Jazeera độc quyền thu thập.

Bảng câu hỏi đặt câu hỏi trực tiếp liệu các đồng minh có “công khai ủng hộ các ưu tiên chính sách đối ngoại của Mỹ” hay không. Một điểm khác trong tài liệu đặt câu hỏi: “Quốc gia đó có cho thấy sự liên kết với cách tiếp cận của Mỹ là 'mạnh mẽ, rõ ràng và kín đáo' không?”, ám chỉ cụm từ được Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth sử dụng trong bài phát biểu tại Đối thoại Shangri-La hồi tháng 5.

Các dấu hiệu trên tài liệu và cách diễn đạt cho thấy các câu hỏi nhằm định hướng tương tác giữa quan chức Mỹ và đối tác NATO trong cuộc rà soát kéo dài sáu tháng của Lầu Năm Góc về lực lượng Mỹ tại châu Âu.

Tài liệu dài ba trang, có tựa đề “Câu hỏi dành cho đồng minh NATO và các bên liên quan chính”, được lấy từ một quan chức nhận được nó. Bloomberg News trước đó đã đưa tin về một phần của bảng câu hỏi này.

Các câu hỏi mang tính chính trị rõ ràng nhất nằm ở cuối tài liệu. Một câu hỏi thăm dò các đồng minh về việc họ có đặt hạn chế nào đối với việc Mỹ tiếp cận căn cứ và các chuyến bay quân sự trên lãnh thổ của họ hay không, một vấn đề đã trở thành nguồn căng thẳng trong bối cảnh chiến tranh Mỹ-Israel với Iran. Một số quốc gia châu Âu đã áp đặt các hạn chế như vậy sau khi cuộc chiến bắt đầu vào ngày 28 tháng 2.

“Họ có sẵn sàng giảm bớt hoặc loại bỏ các hạn chế đó không?”, bảng câu hỏi tiếp tục.

Các chuyên gia cho rằng tài liệu này phản ánh nỗ lực ngày càng tăng dưới thời Trump nhằm lôi kéo các đồng minh Mỹ vào cuộc chiến Iran, ngay cả khi xung đột nằm ngoài phạm vi hiệp ước phòng thủ tập thể của NATO.

“Chính quyền này đã nhầm lẫn các chủ đề NATO với các chiến dịch quân sự đơn phương của Mỹ”, một quan chức quốc phòng cấp cao từ một nước NATO giấu tên nói. “Bảng câu hỏi này cũng phản ánh sự nhầm lẫn đó. NATO không liên quan gì đến Trung Đông”.

Bảng câu hỏi cũng hỏi các đồng minh đã tán thành khái niệm “NATO 3.0” của chính quyền Trump hay chưa, vốn kêu gọi các đồng minh châu Âu chịu trách nhiệm nhiều hơn về phòng thủ của chính họ với “sự hỗ trợ hạn chế hơn từ Mỹ”. Các dòng khác lặp lại yêu cầu của Trump rằng các đồng minh chi tiêu nhiều hơn cho quốc phòng và đóng góp nhiều hơn cho cơ cấu chỉ huy và lực lượng của NATO.

Một số quốc gia đã vấp phải các yêu cầu mà bảng câu hỏi đề cập. Trump, chẳng hạn, đã nhiều lần chỉ trích Tây Ban Nha vì quyết định tìm kiếm miễn trừ khỏi thỏa thuận năm 2025 giữa các đồng minh NATO về việc tăng chi tiêu quân sự lên 5 phần trăm GDP. Hồi tháng 3, Tây Ban Nha cũng đóng cửa không phận đối với máy bay Mỹ và từ chối cho Mỹ sử dụng căn cứ để tấn công Iran. Trump đáp lại bằng cách đe dọa cắt giảm thương mại với Madrid.

Một quan chức cấp cao châu Âu, giấu tên, lưu ý rằng bảng câu hỏi “không đặt điều kiện rõ ràng về sự hiện diện quân sự của Mỹ dựa trên lòng trung thành chính trị”. Nhưng quan chức này nói thêm, nó phản ánh “mong muốn của Lầu Năm Góc để xây dựng lập luận cho việc cắt giảm lực lượng cụ thể, gần như mang tính trả đũa”. Nó cũng gửi một thông điệp tới các đồng minh rằng hãy “đứng về phía tốt của Nhà Trắng bằng cách kỳ vọng sự liên kết chặt chẽ với chương trình nghị sự của Nhà Trắng”.

Lầu Năm Góc chưa trả lời ngay lập tức các câu hỏi về câu chuyện này. “Những vấn đề kiểu này thường xuất hiện trong các cuộc trò chuyện, dù là đảng Dân chủ hay Cộng hòa”, Jim Townsend, cựu trợ lý thứ trưởng quốc phòng Mỹ, nói với chương trình This is America của Al Jazeera. “Chúng tôi biết chính quyền này rất coi trọng lòng trung thành, dù là với người của họ hay các đồng minh, đặc biệt. Và, Tổng thống Trump đã nói với các đồng minh một cách khá nghiêm khắc về kỳ vọng của ông đối với lòng trung thành và sự ủng hộ của họ dành cho Mỹ”.