Lajee Celtic: 10 năm câu lạc bộ bóng đá Palestine từ trại tị nạn trở thành biểu tượng đoàn kết toàn cầu

London, Vương quốc Anh – Gần 200 người đã tập trung tại Edami, một tiệm bánh nhỏ của người Lebanon ở phía đông London, để kỷ niệm một thập kỷ của Lajee Celtic – câu lạc bộ thể thao cơ sở có trụ sở tại một trại tị nạn Palestine ở vùng Bờ Tây bị chiếm đóng.

Khởi đầu chỉ là một dự án bóng đá, Lajee Celtic đã trở thành biểu tượng quốc tế của tinh thần đoàn kết. Trong buổi kỷ niệm, căn phòng tràn ngập cờ Palestine, hương thơm của món manousheh mới nướng từ tiệm Edami và những chiếc áo Lajee Celtic – từng được các ngôi sao như huyền thoại bóng đá Eric Cantona và nữ diễn viên Hannah Einbinder mặc.

Martin, một nhà tổ chức của Lajee Celtic, đã từ Glasgow đến London dự lễ kỷ niệm vào tháng 9. Ông lần đầu đến trại Aida ở Bờ Tây hơn 10 năm trước, chuyến đi mà ông mô tả là đã thay đổi cuộc đời mình.

“Tôi không nghĩ ai có thể ngờ dự án lại thành công đến vậy,” Martin, người yêu cầu chỉ dùng tên riêng, nói. “Nhưng Celtic là một câu lạc bộ bóng đá độc đáo với nền tảng, bản sắc Ireland, cộng đồng diaspora, sự ủng hộ toàn cầu và những giá trị gắn kết tất cả lại.”

Mối quan hệ giữa trại Aida, nơi Lajee đặt trụ sở, và người hâm mộ Celtic đã phát triển qua nhiều năm. Mohammed al-Azzeh, giám đốc Trung tâm Lajee – nơi cung cấp dịch vụ cho thanh thiếu niên trong trại – nhớ lại khởi đầu.

“Chúng tôi đã xây dựng quan hệ với bạn bè từ Scotland và Ireland đến thăm Palestine, rồi năm 2012, tôi lần đầu đến Glasgow. Chúng tôi bắt đầu thảo luận về việc thành lập một học viện bóng đá,” ông kể.

Đến năm 2015, ý tưởng dần thành hình khi một nhóm cầu thủ từ trại đến Belfast thi đấu. Rồi đến lễ bốc thăm Champions League 2016, Celtic được xếp cặp với đội Hapoel Be’er Sheva của Israel. Người hâm mộ đã phớt lờ cảnh báo rằng việc trưng cờ Palestine có thể dẫn đến án phạt. Khi hai đội ra sân, sân vận động biến thành biển cờ Palestine, hành động do nhóm cổ động viên Green Brigade của Celtic dẫn đầu. UEFA sau đó đã phạt Celtic.

Đáp lại, Green Brigade phát động chiến dịch Match The Fine For Palestine – không phải để trả tiền phạt mà để hỗ trợ các tổ chức Palestine, bao gồm việc thành lập học viện bóng đá tại trại Aida. Với al-Azzeh, đó là bước ngoặt.

“Sự ủng hộ và đoàn kết trong trận đấu đó thực sự là khoảnh khắc then chốt. Và đó là điều cuối cùng dẫn đến Lajee Celtic như ngày nay,” ông nói.

Đội bóng đã quy tụ thanh niên Palestine từ các làng quanh Bethlehem, các trại tị nạn và cộng đồng ở Hebron và Jerusalem. “Đối với chúng tôi, những người Palestine, được ở một nơi và gặp gỡ nhau có ý nghĩa rất lớn. Nó vượt xa việc chỉ chơi bóng,” al-Azzeh chia sẻ.

Lajee Celtic lần đầu tham gia bóng đá có tổ chức. Câu lạc bộ lẽ ra đã gia nhập giải vô địch Palestine ba năm trước, nhưng giải đấu bị hủy khi cuộc chiến tranh diệt chủng của Israel ở Gaza bắt đầu. Hiện nay, bất chấp hạn chế đi lại giữa các thành phố Palestine và sự gián đoạn rộng hơn đối với bóng đá, câu lạc bộ đã tham gia Cúp Ngàn Liệt sĩ, giải đấu được đặt tên để tưởng nhớ 1.014 vận động viên thiệt mạng ở Gaza kể từ tháng 10/2023.

Bassil Mikdadi, nhà báo và người sáng lập Football Palestine, cho rằng tầm ảnh hưởng quốc tế đã mang lại cho Lajee Celtic ý nghĩa vượt ra ngoài bản thân câu lạc bộ. “Lajee Celtic là hình mẫu cho cách người hâm mộ các câu lạc bộ châu Âu có thể trực tiếp hỗ trợ những người tại Palestine. Nó là mô liên kết,” ông nói.

Với Martin, những chiếc áo phổ biến không chỉ là hàng hóa. “Khi mọi người mua áo, họ biết tiền đang tài trợ cho bóng đá, thể thao và phát triển thanh thiếu niên ở Palestine. Rồi khi họ mặc áo, dù ở Glasgow, London hay New York, mỗi người đang thực hiện hành động đoàn kết của riêng mình.”

Lajee Celtic đã tạo cầu nối giữa các câu lạc bộ và cộng đồng trong Palestine với người hâm mộ và nhà vận động ở nước ngoài. “Nó mang tính đoàn kết xuyên văn hóa, xuyên biên giới,” Martin nói.

Mối liên kết đó ngày càng quan trọng khi bóng đá Palestine gặp khó khăn trong việc duy trì kể từ cuộc diệt chủng ở Gaza. Với Mikdadi, sự tồn tại của các câu lạc bộ cơ sở là thiết yếu: họ là nền tảng cho đội tuyển quốc gia. “Thành công của đội tuyển Palestine những năm gần đây… nền tảng của thành công đó luôn là các cầu thủ do các câu lạc bộ ở Bờ Tây và Gaza cung cấp,” ông nói.

Tham vọng của câu lạc bộ vượt xa bóng đá. Nó đã mở rộng sang các môn như quyền anh và bóng bàn, đồng thời tạo cơ hội cho thanh niên Palestine khắp Palestine và diaspora. “Các chiến dịch gây quỹ đến rồi đi. Nhưng khi bạn tạo ra một câu lạc bộ bóng đá và có ý tưởng hữu hình làm trung tâm, bạn đang tạo nên một hành trình,” Martin nói.

Mohammed al-Azzeh nhớ lại kỷ niệm ý nghĩa trên bãi biển ở Cape Town, Nam Phi, nơi đội chơi hai trận giao hữu năm 2025. Samir al-Amir, điều phối viên của Lajee Celtic, từng trải qua hơn 19 năm trong các nhà tù Israel. Khi anh cùng đội đến Nam Phi, đó là lần đầu tiên anh có thể rời khỏi những bức tường và trạm kiểm soát ở Bờ Tây.

Al-Azzeh nhớ cảnh anh trên bãi biển. “Anh ấy hành xử như một cậu bé vì lần đầu tiên được nhìn thấy biển. Không có Lajee Celtic, tôi không chắc Samir sẽ có cơ hội đó. Điều đó cho thấy dự án quan trọng đến nhường nào,” ông nói.