Israel đã chính thức tước bỏ quyền quy hoạch và xây dựng tại thánh đường Hồi giáo Ibrahimi (còn gọi là Hang các Tổ phụ) ở thành phố Hebron, Bờ Tây bị chiếm đóng, từ chính quyền Palestine. Bộ trưởng Tài chính Israel Bezalel Smotrich xác nhận thông tin này vào ngày 9/12, khẳng định quyết định nhằm hủy bỏ một phần thỏa thuận Hebron có hiệu lực từ năm 1997.
Phát biểu tại lễ khánh thành khu định cư Doran ở phía nam núi Hebron, ông Smotrich nói: “Hôm qua, chúng tôi đã hủy bỏ các thỏa thuận Hebron.” Theo thỏa thuận năm 1997 do Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Chủ tịch Tổ chức Giải phóng Palestine Yasser Arafat ký kết, thành phố Hebron được chia làm hai khu vực: Israel kiểm soát an ninh khu vực H2, nơi có khu định cư Do Thái và thánh đường Ibrahimi, trong khi quyền dân sự bao gồm quy hoạch và xây dựng thuộc về chính quyền Palestine.
Quyết định được Hội đồng Quy hoạch Cấp cao Israel thông qua vào tối 8/12. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Israel nhanh chóng đưa ra tuyên bố trên mạng xã hội, phủ nhận việc hủy bỏ hoàn toàn thỏa thuận Hebron: “Trái ngược với phát biểu của bộ trưởng tài chính, thỏa thuận Hebron không bị hủy bỏ.” Bộ này cho biết, quyết định của nội các từ nhiều tháng trước chỉ nhằm chuyển giao quyền quy hoạch và xây dựng đối với khu định cư Do Thái và các di tích Do Thái, dẫn lý do “thiếu hợp tác hoàn toàn từ chính quyền thành phố Hebron.”
“Ngoài ra, không có thay đổi nào xảy ra,” Bộ Ngoại giao Israel nhấn mạnh.
Chính quyền Palestine ngay lập tức lên án động thái này. Văn phòng Tổng thống Mahmoud Abbas ra tuyên bố gọi đây là hành động bất hợp pháp: “Các biện pháp đơn phương như vậy là không thể chấp nhận và cấu thành vi phạm các thỏa thuận mà Israel đã ký kết, cũng như luật pháp quốc tế.” Tuyên bố kêu gọi cộng đồng quốc tế, đặc biệt là Mỹ, can thiệp ngay lập tức để ngăn chặn “bước đi nguy hiểm nhất này.”
Thị trưởng Hebron, ông Yusuf al-Jabari, nhấn mạnh rằng các thỏa thuận Hebron là “một khuôn khổ chính trị điều chỉnh các thỏa thuận hành chính, an ninh và dịch vụ tại Hebron.” Ông cảnh báo bất kỳ sửa đổi đơn phương nào ngoài các thỏa thuận quốc tế hiện có đều cấu thành “một vi phạm nghiêm trọng” và sẽ gây ra những hậu quả sâu rộng cho sự ổn định khu vực.
Thánh đường Ibrahimi (Hang các Tổ phụ) vốn là điểm nóng xung đột lâu dài giữa người Do Thái và người Hồi giáo. Sau nghị định thư năm 1997, người định cư Do Thái đã kiểm soát một nửa khu vực này. Năm 2017, Palestine đã ghi danh khu phố cổ Hebron và thánh đường Ibrahimi vào Danh sách Di sản Thế giới và Di sản Thế giới đang bị đe dọa của UNESCO.
Nhóm hòa bình Israel Peace Now chỉ trích động thái này là “bước đi nguy hiểm và vô trách nhiệm của một chính trị gia thất bại, sẵn sàng gây hại cho lợi ích và an ninh của Israel để thu thập vài phiếu bầu từ phe cực hữu.” Trong khi đó, người Palestine cho rằng đây là một trong những bước tiến gần đây nhất hướng tới việc Israel sáp nhập de facto Bờ Tây.
