Kể từ khi Israel phát động chiến dịch quân sự mới nhất tại Gaza, nhà hoạt động Palestine Mohammad Hannoun trở thành nhân vật trung tâm trong các cuộc biểu tình trên khắp nước Italy. Ông bị bắt hồi tháng 12 với cáo buộc quyên góp khoảng 7 triệu euro (tương đương 8,1 triệu USD) cho Hamas thông qua tổ chức phi lợi nhuận ABSPP mà ông điều hành.
Thủ tướng Italy Giorgia Meloni từng bày tỏ “hài lòng và đánh giá cao” khi chiến dịch “Domino” khiến 9 người bị bắt, trong đó có Hannoun, người bị giới chức Italy mô tả là “đầu não của mạng lưới Hamas tại Italy”. Tuy nhiên, Tòa án tối cao Italy hồi tháng trước yêu cầu “đánh giá lại toàn diện” các bằng chứng, miêu tả chúng là “quá chung chung”.
Vụ việc của Hannoun không phải trường hợp cá biệt. Tháng trước, công dân Hà Lan gốc Palestine Amin Abu Rashid đã được Tòa án Rotterdam tuyên vô tội sau nhiều năm bị giam giữ. Các bằng chứng trong vụ án của ông cũng dựa trên báo cáo chính phủ Israel và các bài báo chưa được xác minh.
Tổ chức CAGE International (Anh) gọi bản án này là “lời phản bác trực tiếp việc sử dụng tình báo Israel làm căn cứ truy tố các nhà tổ chức nhân đạo Palestine ở châu Âu”. Anas Mustapha, người đứng đầu bộ phận vận động tại CAGE, cho rằng việc dựa vào bằng chứng do Israel cung cấp để truy tố người Palestine “tương tự như việc dùng thông tin từ Trung Quốc để xét xử những người bất đồng chính kiến Hong Kong”.
Theo luật sư Nicola Canestrini, người bào chữa cho Hannoun, các hồ sơ buộc tội đều không có chuỗi lưu giữ (chain of custody), thay vào đó được gửi từ một quan chức Israel có danh tính bí mật với mã danh “Avi” – sau đó được xác định là quan chức tình báo Avi Abramson. Chứng cứ được thu thập từ ổ cứng trong các bệnh viện Gaza bị lực lượng Israel chiếm giữ, bao gồm al-Shifa, al-Rantisi, Jabalia và trại tị nạn Maghazi.
Canestrini lập luận trước tòa rằng bằng chứng không thể xác minh từ một quốc gia đang bị điều tra trước Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) và Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) là không thể chấp nhận. Ông nói: “Có một sự đoản mạch trong hệ thống pháp luật, rất nguy hiểm cho nhà nước pháp quyền”.
Thay vì thực hiện lệnh bắt thông qua các kênh hợp tác quốc tế, Israel gửi tài liệu qua “trao đổi thông tin tự phát” – một biện pháp vượt qua cơ chế giám sát của Eurojust và Hướng dẫn về chứng cứ quân sự của Liên Hợp Quốc. Luật sư Canestrini cho rằng đây là hành động có chủ ý để tránh kiểm tra, đối chiếu nhằm đảm bảo quyền con người.
Phong trào ủng hộ Palestine đang đối mặt với sự đàn áp trên khắp châu Âu kể từ vụ Hamas tấn công Israel ngày 7/10/2023. Theo Trung tâm Hỗ trợ Pháp lý châu Âu (ELSC), các nước châu Âu đã sử dụng biện pháp “chống khủng bố” và “trật tự công cộng” để ngăn chặn sự ủng hộ Palestine tại Anh, Đức, Hà Lan và Pháp.
Italo Di Sabato, điều phối viên quốc gia của tổ chức Osservatorio Repressione tại Italy, cho biết các hoạt động đoàn kết với Palestine ngày càng bị “đồng nhất với khủng bố”. Ông nhấn mạnh: “Nếu chấp nhận bằng chứng mờ ám chống lại Hannoun, sẽ tạo ra tiền lệ pháp lý nguy hiểm. Mục tiêu của Israel là có một vùng tự do, nơi mọi thứ đều được phép. Bản án của Tòa án tối cao Italy mang ý nghĩa rằng nhà nước pháp quyền không thể bị đình chỉ khi liên quan đến Palestine”.
