Giới lãnh đạo Iran đã thừa nhận thiệt hại kinh tế ngày càng nghiêm trọng sau sáu tháng chiến tranh với Mỹ, trong bối cảnh Tổng thống nước này cho biết hoạt động ngoại thương đã thu hẹp hơn một phần ba do các lệnh trừng phạt và phong tỏa hải quân của Washington.
Tuyên bố được đưa ra hôm thứ Bảy, trong lúc Tehran phát đi tín hiệu sẽ không nhượng bộ, cam kết chịu đựng sức ép từ Mỹ, theo đuổi ngoại giao và duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
Chính phủ Iran cho biết việc xử lý hậu quả kinh tế hiện là trọng tâm trung tâm, bao gồm kiềm chế lạm phát, tạo việc làm và giảm dần sự phụ thuộc vào đồng đô la.
Tổng thống Masoud Pezeshkian nói với truyền thông nhà nước rằng xuất khẩu và nhập khẩu đã giảm gần 35% do các lệnh trừng phạt và phong tỏa các cảng của Iran. Ông cho biết Tehran vẫn bán được khoảng 90 triệu thùng dầu trong thời gian ngắn thực hiện Bản ghi nhớ (MoU) ký với Washington hồi tháng 6, khi việc bán dầu được phép tạm thời.
Lãnh đạo tối cao Ayatollah Mojtaba Khamenei, người không xuất hiện công khai kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh vào ngày 28/2 với một cuộc tấn công giết chết cha ông, Ayatollah Ali Khamenei, đã kêu gọi chính phủ giải quyết khó khăn.
“Cần phải nghiêm túc giải quyết chuỗi thách thức kinh tế và sinh kế, như lạm phát, thất nghiệp, quản lý giá cả và thị trường hàng hóa, dịch vụ”, một tuyên bố bằng văn bản được cho là của ông Khamenei nêu rõ.
Lạm phát hàng năm đã lên tới 66% vào tháng trước, và người dân Tehran cho biết chiến tranh đã đảo lộn cuộc sống hằng ngày. Maryam, một phụ nữ Tehran, nói: “Trước chiến tranh, tôi không làm việc. Từ khi chiến tranh, tôi phải tìm việc để giúp đỡ gia đình. Mọi thứ trở nên quá đắt đỏ”. Omid, chủ một cơ sở kinh doanh thực phẩm, cho biết hoạt động buôn bán đình trệ khi tiền thuê tăng: “Chúng tôi gần như không đủ khả năng trả lương cho công nhân”.
Ngoại giao và phòng thủ
Trong một tuyên bố hôm thứ Bảy, chính phủ Iran mô tả ngoại giao và phòng thủ là “hai đôi cánh bổ sung, phối hợp và không thể tách rời” để bảo vệ lợi ích quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ, đồng thời cho biết sẽ theo đuổi cả hai một cách cân bằng.
Phóng viên Sinem Koseoglu của Al Jazeera tại Tehran cho biết chính phủ đang thúc đẩy thông điệp đoàn kết. Tổng thống Pezeshkian đã kêu gọi đối thoại và mối quan hệ ít đối đầu hơn với các nước láng giềng, trong khi lãnh đạo tối cao kêu gọi đoàn kết nội bộ và duy trì gắn kết xã hội.
Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani đã gặp các nhà lãnh đạo Iran tại Tehran hôm thứ Năm, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nối lại hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi mô tả các cuộc đàm phán là “sáng tạo”.
Trong khi đó, quân đội Iran thể hiện lập trường thách thức, với Tổng tư lệnh quân đội Amir Hatami nói với hãng tin Fars rằng mặc dù “kẻ thù” đã cố gắng phá hủy năng lực máy bay không người lái và tên lửa của Iran, kho vũ khí của nước này vẫn được bắn “với cường độ tối đa cho đến giây phút cuối cùng”.
Hôm thứ Sáu, quyền Bộ trưởng Quốc phòng Majid Ibn Reza cho biết Iran có “những bất ngờ” đang chờ đợi: “Mọi người, đặc biệt là kẻ thù, nên biết rằng họ sẽ nhận ra những bất ngờ của Iran vào thời điểm thích hợp”, theo hãng tin Tasnim.
