Iran thận trọng hy vọng sau thỏa thuận với Mỹ

Tehran – Bản ghi nhớ (MoU) được ký kết giữa Iran và Mỹ đã vượt qua những ngày đầu đầy biến động, mang đến một lộ trình hướng tới giải pháp lâu dài cho cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động gần bốn tháng trước. Tuy nhiên, những tháng đàm phán chính trị và kỹ thuật khó khăn vẫn còn ở phía trước, và người dân Iran vẫn đang theo dõi với tâm lý thận trọng.

Theo thỏa thuận, Iran sẽ có thể sử dụng một phần quỹ bị đóng băng ở nước ngoài để mua hàng hóa nhân đạo, bao gồm thực phẩm và thuốc men. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran, Abdolnaser Hemmati, cho biết Tehran có thể mua ngô, lúa mì và các sản phẩm nông nghiệp khác từ Mỹ nếu giá cả và chất lượng phù hợp, nhưng văn bản thỏa thuận không bắt buộc điều này.

Bộ Tài chính Mỹ cũng đã cấp giấy phép chung theo MoU, cho phép sản xuất, giao hàng và bán dầu thô, sản phẩm hóa dầu và sản phẩm dầu mỏ có nguồn gốc Iran đến ngày 21/8. Các khoản thanh toán cho những giao dịch này có thể được thực hiện bằng đồng USD. Iran đã xuất khẩu hàng triệu thùng dầu được chở trên siêu tàu chở dầu trong những ngày gần đây, giúp bơm thêm tiền vào nền kinh tế.

Tuy nhiên, người dân Iran chưa cảm nhận được tác động trực tiếp khi vẫn phải đối mặt với tỷ lệ lạm phát cao nhất thế giới, đặc biệt là đối với thực phẩm và thuốc men. Đồng rial đã tăng giá lên 1,53 triệu so với USD vào giữa tháng 6, từ mức thấp 1,9 triệu vào đầu tháng 5, nhưng hiện ở mức 1,64 triệu trên thị trường tự do.

Một số thương mại hàng hải truyền thống qua các cảng phía nam Iran đã được khôi phục, đặc biệt là hàng hóa thiết yếu bị mắc kẹt tại các cảng UAE. Tuy nhiên, thị trường lân cận lớn, nơi nhiều hàng hóa được tái xuất sang Iran, vẫn chưa mở cửa hoàn toàn cho các thương nhân Iran sau chiến tranh.

Trong những ngày gần đây, hệ thống ngân hàng Iran bị gián đoạn trên diện rộng do một cuộc tấn công mạng lớn, ảnh hưởng đến các dịch vụ trực tiếp và trực tuyến của nhiều ngân hàng lớn. Người dân phải dùng tiền mặt tại trạm xăng và cửa hàng tạp hóa. Một số người suy đoán Israel có thể đứng sau vụ tấn công, nhưng nhà chức trách chưa chính thức quy kết.

Giới cứng rắn trong nước đang phản đối thỏa thuận, kêu gọi trả thù cho cái chết của Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei và từ chối nhượng bộ Washington. Hơn 50 nghị sĩ cứng rắn tại quốc hội Iran đã lên kế hoạch tập trung trước tòa nhà quốc hội vào Chủ nhật để phản đối. Trên trang web Tabnak, hơn 80% người tham gia khảo sát trực tuyến cho rằng MoU có hại cho Iran, và cuộc thăm dò đã bị gỡ xuống mà không có giải thích.

Chính phủ Iran khẳng định nước này tiếp tục đàm phán từ vị thế mạnh, tuân thủ nguyên tắc “cam kết đổi lấy cam kết”. Nhà đàm phán chính, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, tuyên bố: “Sự kháng cự của chúng tôi đến từ đức tin và là nguyên nhân khiến kẻ thù thất vọng trong việc đạt được mục tiêu, buộc chúng phải đầu hàng trên chiến trường và bàn đàm phán.”