Hội nghị G7 tại Pháp: Chương trình nghị sự và danh sách khách mời

Hội nghị thượng đỉnh Nhóm Bảy nước công nghiệp phát triển (G7) sẽ khai mạc vào thứ Hai tại thị trấn Evian-les-Bains, Pháp, với sự tham dự của Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng các nhà lãnh đạo khác. Các cuộc thảo luận dự kiến xoay quanh chiến tranh Ukraine, căng thẳng thương mại và xung đột Iran-Mỹ, sau khi ông Trump công bố một thỏa thuận tạm thời với Iran nhằm chấm dứt chiến tranh.

Pháp giữ vai trò chủ tịch luân phiên G7, nhóm bao gồm Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Anh và Mỹ. Hội nghị năm nay diễn ra trong bối cảnh chiến sự Nga-Ukraine tiếp diễn và xung đột Trung Đông leo thang.

Danh sách khách mời

Ngoài các nhà lãnh đạo G7 và Liên minh châu Âu (EU), Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã mời một số nguyên thủ quốc gia ngoài khối tham dự với tư cách khách mời. Các lãnh đạo đã xác nhận tham dự gồm Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah el-Sisi và Quốc vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani. Trong khi đó, sự tham dự của Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman vẫn chưa rõ ràng. Lãnh đạo Australia, Brazil, Kenya và Hàn Quốc cũng sẽ có mặt.

Đáng chú ý, Nam Phi đã bị hủy lời mời sau khi được mời ban đầu hồi tháng Ba. Quan hệ giữa Nam Phi và Mỹ xấu đi do lập trường của Pretoria về cuộc xung đột Israel-Gaza cũng như cách đối xử với người thiểu số da trắng - vấn đề mà ông Trump nhiều lần đề cập, bao gồm trong cuộc gặp với Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa hồi tháng Năm. Chính quyền Trump gây áp lực lên Nam Phi, cáo buộc nước này ngầm ủng hộ việc đàn áp nông dân Afrikaner da trắng, nhưng những tuyên bố này không được chứng minh. Ông Ramaphosa bác bỏ các cáo buộc. Người da trắng tại Nam Phi, chiếm chưa đến 10% dân số, sở hữu hơn 70% đất đai.

Bên cạnh các nhà lãnh đạo, các giám đốc điều hành AI từ Anthropic, OpenAI, Google và Mistral AI cũng dự kiến tham dự, theo các quan chức Pháp.

Chương trình nghị sự

Hội nghị kéo dài hai ngày sẽ tập trung vào tình hình Ukraine và Iran, cùng các thách thức kinh tế thế giới.

Ukraine: Khi chiến tranh Nga-Ukraine tiếp tục leo thang, ông Trump, người đang tìm cách đưa Moscow và Kyiv vào bàn đàm phán, dự kiến gặp Tổng thống Zelenskyy và các nhà lãnh đạo G7. Một quan chức cấp cao Mỹ cho biết Washington muốn “kết thúc chiến tranh càng sớm càng tốt”. Trong khi đó, các nhà ngoại giao châu Âu coi hội nghị là cơ hội thuyết phục ông Trump rằng các đề xuất của Mỹ có lợi quá nhiều cho Moscow. Châu Âu muốn tín hiệu sẵn sàng đối thoại với Nga, đồng thời thắt chặt trừng phạt và tăng viện trợ quân sự cho Ukraine.

Iran: Các nhà lãnh đạo sẽ thảo luận các bước tiếp theo về Iran. Nhiều lãnh đạo G7 bị ảnh hưởng trực tiếp bởi cuộc chiến thuế quan của ông Trump và quyết định tham gia cùng Israel tấn công Iran, khiến giá dầu tăng vọt. Hành động đơn phương của Mỹ đặt ra câu hỏi về cam kết của Washington đối với trật tự thế giới dựa trên luật lệ. Ông Trump sẽ gặp riêng lãnh đạo Ai Cập, Qatar, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Ấn Độ.

Thương mại: Tăng trưởng kinh tế và thương mại nằm trong chương trình nghị sự. Năm ngoái, ông Trump áp thuế rộng rãi lên mọi thành viên G7 và nhiều nước khác, gây ra chiến tranh thương mại toàn cầu. Dù Tòa án Tối cao Mỹ bãi bỏ các mức thuế này vào tháng Hai năm nay, chính quyền Trump hồi tháng Sáu đe dọa áp thuế 10-12,5% lên 60 đối tác thương mại, bao gồm Ấn Độ, Anh, EU và Australia, với cáo buộc lao động cưỡng bức. Thương mại và thuế quan sẽ là nội dung chính trong cuộc gặp giữa ông Trump và Thủ tướng Modi.

Trung Quốc: Dù không tham dự, các nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về vấn đề thống trị thị trường đất hiếm của Bắc Kinh - loại khoáng sản dùng trong thiết bị điện tử. Theo Reuters, Pháp cho rằng mất cân bằng kinh tế vĩ mô là trách nhiệm chung: Trung Quốc sản xuất thừa, Mỹ tiêu dùng quá mức, châu Âu đầu tư thiếu. Brazil, Ấn Độ, Kenya và Hàn Quốc sẽ tham gia thảo luận này, trong khi ông Macron kêu gọi Trung Quốc tăng tiêu dùng.