Góa phụ hai lần: Người mẹ Gaza mất chồng, mất con giữa chiến tranh

Thành phố Gaza — Suốt ba năm qua, đêm nào Nisreen Touman cũng đi ngủ trong nước mắt, nhớ về tất cả những gì cô đã mất kể từ khi cuộc chiến của Israel ở Gaza bắt đầu vào tháng 10/2023.

Đến năm 34 tuổi, Nisreen đã hai lần góa chồng. Tháng 6/2024, cô mất chồng và hai con. Đến tháng 7/2025, tám tháng sau khi tái hôn, cô mất người chồng thứ hai khi đang mang thai.

Trước chiến tranh, Nisreen sống một cuộc đời ổn định tại Nuseirat, miền trung Gaza, cùng chồng là Sami, 35 tuổi, và hai con Mahmoud, Laith — lúc đó lần lượt năm tuổi và hai tuổi.

“Tôi từng có một mái ấm và một gia đình trọn vẹn. Vợ chồng tôi hòa hợp, chúng tôi là bạn của nhau,” cô nói, cố nén nước mắt.

Mọi thứ thay đổi

Ngày 8/6/2024, Nisreen cùng chồng và các con trở về nhà sau khi thăm họ hàng đã phải di tản tới al-Mawasi, Khan Younis.

“Chúng tôi về đến nơi, bọn trẻ chơi ngoài đường. Mọi thứ bình thường. Tôi đang ở trên lầu với chồng thì bỗng nghe tiếng bom và tiếng súng nổ rất gần.”

Chồng cô lao ra ngoài để đưa các con và các cháu vào trong, nơi 25 người trong gia đình đang trú ẩn. Sau đó anh ra ngoài lần nữa để xem tình hình, khi máy bay lượn trên đầu.

“Đó là lần cuối tôi thấy anh ấy. Sau này tôi được biết anh bị một máy bay bốn cánh bắn vào đầu và tử vong,” cô kể.

Vài phút sau, khi cô đang cố trấn an bọn trẻ giữa tiếng bom đạn, ngôi nhà bị máy bay Israel tập kích.

“Tôi bất tỉnh trong giây lát, rồi tỉnh dậy trong lớp bụi dày đặc che kín tầm nhìn. Khi bụi tan dần, tôi hiểu ra nơi mình ở đã bị đánh bom. Tôi nghe tiếng gia đình gào thét, thấy máu và những mảnh thi thể. Tôi bắt đầu hét lên: ‘Các con tôi, các con tôi.’”

Nisreen gục xuống khi nhớ lại cảnh hai đứa con nằm trên mặt đất. Một đứa bị thương nặng ở đầu, đứa kia như đang ngủ.

“Tôi biết ngay từ lúc đó rằng mình đã mất chúng. Rõ ràng là chúng đã chết,” cô nói, nhớ lại cảnh mình không thể nhúc nhích vì sốc.

Anh trai chồng cô đến, đặt hai đứa trẻ vào vòng tay cô.

“Tôi không thể nói. Hoàn toàn không thể nói, chỉ có nước mắt lặng lẽ chảy. Mọi người quanh tôi ai cũng gào khóc.”

Suốt hai giờ, Nisreen ôm các con trong tay khi cả gia đình, gồm cả những người bị thương, vẫn mắc kẹt trong ngôi nhà đổ nát giữa tiếng súng và bom. Sau nhiều lần cầu cứu Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế, gia đình cuối cùng được sơ tán tới bệnh viện.

Cái chết của gia đình Nisreen xảy ra trong một trong những ngày đẫm máu nhất của cuộc chiến. Cùng ngày 8/6/2024, lực lượng Israel mở chiến dịch quân sự ở trại tị nạn Nuseirat để giải cứu bốn con tin Israel bị bắt sau các cuộc tấn công do Hamas lãnh đạo vào miền nam Israel ngày 7/10/2023. Liên Hợp Quốc cho biết 89 ngôi nhà và tòa nhà dân cư có người ở đã bị đánh trúng trong gần bốn giờ ném bom. Bộ Y tế Gaza nói 274 người Palestine thiệt mạng và 698 người bị thương chỉ riêng ngày hôm đó.

Mười tám người trong gia đình chồng Nisreen thiệt mạng, gồm chồng và các con cô, chị gái Sabreen, 36 tuổi, mẹ chồng, hai anh em trai của chồng cùng các con họ và nhiều người họ hàng khác.

Một quyết định khó khăn

Nisreen trở về một mình trong căn lều của gia đình ở al-Mawasi, phía nam Gaza, vật lộn với chấn thương tinh thần và nỗi đau mất mát. Bốn tháng rưỡi sau, cô đối mặt với quyết định khó khăn khi chồng của người chị quá cố — cũng là anh trai của người chồng đầu — ngỏ lời cầu hôn.

Anh muốn cưới Nisreen và nhờ cô giúp chăm sóc bốn đứa con đã mất mẹ.

“Ban đầu tôi phản đối kịch liệt. Tôi không muốn lập gia đình hay kết hôn,” Nisreen nói. Cuối cùng cô đồng ý vì muốn chăm sóc các con của chị gái, nhất là đứa nhỏ nhất mới một tuổi.

Nisreen không giấu rằng cuộc hôn nhân thứ hai không có tình cảm nam nữ. “Tôi mất chồng, anh ấy mất vợ. Tôi mất các con, còn bốn đứa trẻ mất mẹ,” cô nói.

Cuộc hôn nhân cho phép hai người lấp vào vai trò của những người đã khuất. Nisreen tìm thấy ở các con của chị gái chút an ủi cho sự thiếu vắng các con ruột.

Nhưng cuộc sống mới cũng đầy thử thách, đặc biệt trong những tháng đầu. Cô vẫn thương tiếc người chồng đầu và các con khi cùng chồng mới cố gắng thích nghi với nhau. Hai cá tính khác biệt và hoàn cảnh mới tạo ra nhiều khó khăn, nhưng dần dà cuộc sống trở nên ổn định hơn. Nisreen thậm chí tính chuyện sinh thêm con.

“Tôi từng thấy các con đã mất trong giấc mơ mỗi ngày. Tôi chìm vào suy nghĩ về chúng, chúng chưa bao giờ rời khỏi tâm trí tôi,” cô nói. “Vì vậy, được mẹ động viên, tôi quyết định mang thai và trải nghiệm thiên chức làm mẹ lần nữa.”

Mất mát lần thứ hai

Nhưng tám tháng sau, ngày 8/7/2025, Nisreen đối mặt với điều cô chưa từng tưởng tượng: mất người chồng thứ hai.

“Mohammed thức dậy, ăn sáng cùng bọn trẻ và nói đi thăm một người bạn. Vài giây sau, chúng tôi nghe một tiếng nổ lớn,” cô kể.

Ít lâu sau, một người hàng xóm báo cho Nisreen rằng Mohammed đã thiệt mạng trong một cuộc không kích nhằm vào một nhóm người gần bệnh viện al-Awda ở Nuseirat.

Với Nisreen, mất mát thứ hai này còn khó chịu đựng hơn lần đầu. Sau khi tin rằng mình đã tìm được sự ổn định mới, cuộc đời cô một lần nữa bị đảo lộn.

“Tôi cảm giác như mình trở về vạch xuất phát,” cô nói. “Tôi nghĩ đến đứa con chưa chào đời, đến các con của chị gái giờ đã mất cả cha lẫn mẹ, và đến mất mát mới mà tôi đang trải qua.”

Những tháng còn lại của thai kỳ nặng nề với Nisreen. Bốn tháng sau cái chết của Mohammed, cô sinh con gái Sidra.

Sinh ra trong đau buồn

Sự ra đời của Sidra gợi lại trong Nisreen nỗi đau về tất cả những gì cô đã mất — hai đứa con, người chồng đầu và Mohammed.

Dù con gái, bé sẽ tròn một tuổi vào tháng 10, mang đến cho Nisreen chút “đền bù nhỏ nhoi” sau ba năm buồn đau, cô vẫn xót xa vì con sẽ lớn lên thiếu cha.

“Làm mẹ lần nữa mang lại cho tôi niềm vui, nhưng cảm giác đó rất không trọn vẹn. Con bé là một chút đền bù,” cô nói.

Chăm sóc Sidra trở thành ưu tiên hàng đầu của Nisreen.

“Tôi trở nên khép kín hơn. Tôi thích im lặng hàng giờ và tập trung vào con gái,” Nisreen nói. “Tôi sợ đưa ra lựa chọn mới hay cố bắt đầu một cuộc sống khác sau tất cả những gì đã xảy ra.”

Hiện Nisreen sống cùng Sidra tại nhà gia đình ở Gaza, trong khi bốn đứa con của chị gái quá cố được ông ngoại chăm sóc. Cô thỉnh thoảng đến thăm chúng.

Cô nói dù thời gian trôi qua bao lâu, cô vẫn không thể vượt qua chuỗi bi kịch đã định hình cuộc đời mình.

“Tôi chưa từng tưởng tượng mình sẽ trải qua tất cả những điều này. Đôi khi tôi cảm giác như đang sống trong một bộ phim Ấn Độ vì mọi thứ đã xảy ra,” cô nói. “Nhưng dưới chiến tranh, thật đáng tiếc, mọi thứ đều có thể.”